II GZ 752/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło – Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 855/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację obiektu w pasie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 855/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi ww. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2013 r., nr SKO [...] pasie drogowym. Za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia: W dniu 1 sierpnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga [...] (dalej: skarżąca, strona) na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 sierpnia 2013 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącej w dniu 19 sierpnia 2013 r. (k. 10 akt WSA). Postanowieniem z dnia 13 września 2013 r. WSA w Warszawie na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego w wyznaczonym terminie. W dniu 2 października 2013 r. do Sądu I instancji wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. We wniosku skarżąca wskazała, że uchybienie siedmiodniowemu terminowi do uiszczenia wpisu nastąpiło bez jej winy i z przyczyn od niej niezależnych. Skarżąca wskazała, iż z uwagi na swój wiek o dokonanie stosownej płatności poprosiła córkę wskazując, że wpis należy uiścić w terminie 7 dni. Z postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi dowiedziała się, iż córka dokonała płatności 1 dzień po upływie wyznaczonego terminu. W ocenie Sądu I instancji wskazana przez skarżącą przyczyna nie usprawiedliwiała przekroczenia przez nią terminu do uiszczenia wpisu. Wezwanie do uiszczenia wpisu zawierało bowiem dokładną informację, w jaki sposób oraz w jakim terminie należy uiścić opłatę. Skarżąca zlecając dokonanie tej czynności córce nie dopilnowała, aby uiściła ona wpis w wymaganym terminie. Tym samym nie dołożyła należytej staranności aby zachować termin do uiszczenia wpisu. W tym kontekście WSA podkreślił, że zaniedbanie dorosłego domownika w uiszczeniu wpisu sądowego od skargi w imieniu strony skarżącej, nie uwalnia tej strony od winy w niezachowaniu terminu. Skoro córka skarżącej podjęła się uiścić wpis sądowy w imieniu matki, jej zaniedbanie w dokonaniu tej czynności obciąża również skarżącą. Tym samym zawinienie córki nie stanowi uzasadnionej przesłanki do przywrócenia skarżącej terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. W uzasadnieniu powtórzono argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Należy wskazać, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że okoliczności powoływane przez skarżącą w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej podstawy przywrócenia terminu. Powoływana przez stronę okoliczność, że zleciła uiszczenie wpisu sądowego od skargi innej osobie (córce), która zobowiązania tego nie wypełniła, nie stanowi o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić bowiem wyłącznie wówczas, gdy strona dołożyła wszelkiej należytej staranności, aby dokonać czynności procesowej w terminie lecz uniemożliwiły jej to przeszkody niemożliwe do przezwyciężenia. Zachowując należytą staranność skarżąca mogła sprawdzić, czy powierzona przez nią innej osobie czynność uiszczenie wpisu sądowego od skargi, została wykonana (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt II OZ 417/08, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Jak słusznie wskazał Sąd I instancji skoro córka skarżącej podjęła się uiścić wpis sądowy w imieniu matki, jej zaniedbanie w dokonaniu tej czynności obciąża również skarżącą. Natomiast skarżąca przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności mogła i powinna w sposób szczególnie staranny ustalić z córką datę, w jakiej należy uiścić opłatę. Z powyższych względów, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.