VI SA/Wa 275/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-13
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Dorota Wdowiak, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej została nałożona prawidłowo, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących braku właściwego oznakowania drogi i naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej wynika z przepisów prawa, a nie ze znaków drogowych, które mają charakter informacyjny. Brak oznakowania drogi nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty. Ponadto, postępowanie było zgodne z zasadą dwuinstancyjności, gdyż w przypadku decyzji Ministra lub organu równorzędnego (jak GITD) przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie odwołanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 3000 zł na L. W. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) za przejazd pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony po płatnym odcinku drogi krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący zarzucił brak prawidłowego oznakowania płatnego odcinka oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. GITD utrzymał w mocy własną decyzję o nałożeniu kary, wskazując na obiektywny charakter odpowiedzialności i wynikający z przepisów obowiązek uiszczenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant st. ref. Paulina Stylińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2013 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2012 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "GITD"), na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm., Dz.U. z 2008 r., Nr 218, poz. 1391, dalej jako "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433 dalej jako rozporządzenie z dnia 22 marca 2011 r.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1265, dalej jako "u.t.d.) - po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutek wniosku L. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...]. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia GITD podał, że w dniu [...] lipca 2011 r. o godzinie 11:58, pojazd samochodowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], o dopuszczalnej masie całkowitej 26000 kg poruszał się drogą krajową nr [...] na odcinku [...] - granica m. P., wyszczególnioną w załączniku nr 2 pkt 8 lit. b do rozporządzenia z dnia 22 marca 2011 r., bez uiszczenia wymaganej opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.
Wskazał, że fakt ten został ustalony w oparciu o zapis ewidencyjny ER nr [...], zarejestrowany przez urządzenie kontrolne (bramownicę) o numerze identyfikacyjnym [...], a właściciel pojazdu został ustalony w oparciu o dane zgromadzone w Centralnej Ewidencji Pojazdów.
Wezwany do wskazania osoby kierującej pojazdem w dniu [...] lipca 2011 r. właściciel pojazdu L. W. oświadczył, że w dniu [...] lipca 2011 r. to on kierował pojazdem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Jednocześnie wskazał, że pojazd ten został zarejestrowany w systemie elektronicznego poboru opłat w dniu [...] lipca 2011 r.
Mając powyższe na uwadze, GITD wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej podlegającej opłacie, o czym powiadomił stronę L. W.w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r.
W dniu [...] stycznia 2012 r. GITD wezwał podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat – K. Sp. z o.o o wskazanie czy opłata elektroniczna za przejazd odnotowany w zapisie ewidencyjnym ER o numerze [...] została uiszczona.
W odpowiedzi K. Sp. z o.o. udzielił informacji, że opłata elektroniczna za przejazd zarejestrowany przez bramownicę [...] w dniu [...] lipca 2011 r. o godz. 11:58 nie została uiszczona, a umowa zawarta z klientem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. GITD nałożył na L. W. karę pieniężną w wysokości 3 000 zł za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – strona zarzuciła brak prawidłowego oznakowania płatnego odcinka oraz niewskazanie dokładnego miejsca naruszenia.
Rozpoznając ponownie sprawę GITD powołał treść przepisów art. 5 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. oraz stwierdził, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie - w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że pojazd samochodowy o numerze rejestracyjnym [...] poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. w dniu [...] lipca 2011 r. i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.
Wskazał, że strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż jest nią osoba podana w oświadczeniu nadesłanym w dniu [...] września 2011 r. przez właściciela/posiadacza pojazdu.
Podkreślił, że ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13 k ust. 1 i 2 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Wyjaśnił, że odpowiedzialność administracyjna, przewidziana w u.d.p. nie jest oparta na zasadzie winy, lecz powstaje w wyniku obiektywnego stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, skutkującego nałożeniem kary administracyjno-prawnej. Podał, że decyzje wydawane na podstawie art. 13k u.d.p. mają charakter decyzji związanych, a więc organ w przypadku stwierdzenia nieuiszczenia opłaty elektronicznej ma ustawowy obowiązek wymierzenia w drodze decyzji administracyjnej kary pieniężnej kierującemu pojazdem.
W dalszej kolejności GITD podkreślił, że o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a nie znaki drogowe, na które powołuje się strona. Wskazał, że znaki te mają jedynie charakter znaków informujących, a nie znaków zakazu lub nakazu. Istotny jest bowiem rodzaj dyrektywy płynącej ze znaku, a mianowicie można się nie stosować tylko do dyrektywy, której uczestnik ruchu jest obowiązany się podporządkować, a taką jest zakaz lub nakaz. Taki obowiązek nie powstaje w zakresie informacji, wynikającej ze znaku (zob. glosa do postanowienia SN z dnia 23 września 2009 r., I KZP 15/09 A.R. Stefański, Prok.i Pr. 2010/3/148).
GITD stwierdził, że podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p. było nieuiszczenie opłaty elektronicznej na odcinku drogi wymienionym w rozporządzeniu wykonawczym, a nie niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.
Ponadto organ administracji drogowej podniósł, że w rozpatrywanej sprawie strona nie miała w pojeździe urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej, stąd nawet przy znaku informacyjnym nie mogłaby jej uiścić.
Odnosząc się do zarzutu odnośnie niepodania miejsca dokonania naruszenia – GITD stwierdził, że w decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. wyraźnie wskazano, iż fakt nieuiszczenia opłaty elektronicznej miał miejsce na bramownicy [...] w dniu [...] lipca 2011 r., co potwierdza również dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy.
W konkluzji GITD wskazał, że wobec niedopełnienia przez kierującego pojazdem o DMC powyżej 3,5 t obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. należało na niego nałożyć karę pieniężną w wysokości 3 000 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L. W. zwany dalej "skarżącym" zarzucił naruszenie przepisów art. 6, 8 i 9 K.p.a. poprzez ich zlekceważenie oraz art. 15 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi skarżący podniósł, że w postępowaniu została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania, skoro w drugiej instancji sprawę rozpoznawał ten sam organ, który rozstrzygał ją w pierwszej instancji.
Podkreślił, że obowiązkiem organu kontrolnego jest prowadzenie postępowania w sposób jasny oraz należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, tak by strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
Skarżący stwierdził, że wskazany przez GITD - czas powstania naruszenia nie odpowiada w rzeczywistości faktycznemu czasowi w jakim przemieszczał się pojazd, a organ w ogóle nie wskazał miejsca wystąpienia naruszenia, ograniczając się tylko do wskazania numeru urządzenia kontrolnego.
Podał, że każde urządzenie kontrolne powinno posiadać właściwy dokument potwierdzający jago prawidłowe funkcjonowanie.
Zarzucił, że do chwili obecnej nie zostało mu przedstawione zdjęcie, które zdaniem organu było podstawą do stwierdzenia powstania naruszenia.
Wyjaśniał, że w dniu 30 czerwca 2011 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 124, poz. 705) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 124, poz. 702), które wprowadziły znak drogowy D-39a "opłaty drogowe" oraz tabliczkę do znaków drogowych T-34 wskazującą pobór opłaty elektronicznej za przejazd drogą publiczną.
Zarzucił, że powyższe oznakowanie nie zostało zainstalowane na początku odcinka płatnego, co czyniło niemożliwym właściwe określenie odcinków płatnych drogi krajowej, a zarzut ten podniósł już w złożonym środku zaskarżenia.
Podkreślił, że nie miał nigdy zamiaru poruszać się po odcinkach płatnych bez wnoszenia właściwej opłaty. Właściwe oznakowanie odcinków płatnych ma za zadanie dokładnie wskazać odcinki dróg na których występuje konieczność wnoszenia opłaty za przejazd. W ocenie skarżącego dezawuowanie powyższego faktu przez organ prowadzi do wybiorczego stosowania prawa co jest niedopuszczalne.
Jego zdaniem nie może mieć miejsca sytuacja, że niewypełnienie przez inny organ leżących na nim obowiązków (w tym przypadku oznakowania drogi) nie ma wpływu na stan faktyczny sprawy oraz by niewypełnienie obowiązków leżących na organie innym niż GITD miało obciążać obywatela.
Następnie skarżący wskazał, że przepis art. 9 K.p.a. nakłada na organy obowiązek udzielenia informacji zarówno prawnej jak i faktycznej. Wywodził powołując się na poglądy nauki i judykatury, że szczególny obowiązek informowania strony ciąży na organach administracji w sytuacji gdy okoliczności dają podstawę do wniosku, że strona pierwszy raz zetknęła się z takimi problemami faktycznymi i prawnymi, nie mając przygotowania pozwalającego na ich rozeznanie. Obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (...) powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe.
Zdaniem skarżącego udowodnienie naruszenia obowiązku informowania wskazanego w art. 9 K.p.a. stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasową argumentację.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2013 r. GITD podał, że numer urządzenia kontrolnego pozwala na identyfikację drogi krajowej jak i dokładnego usytuowania urządzenia na konkretnym kilometrze drogi krajowej, a urządzenie [...] znajduje się na 197,6 km drogi krajowej nr 92. Zdaniem organu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało znaczenia, czy urządzenia kontrolne oraz system elektronicznego poboru opłat legitymowały się odpowiednimi dokumentami legalizacyjnymi, gdyż nie były one wymagane do stwierdzenia, czy urządzenia te, jak i system elektronicznego poboru opłat działały w spornym dniu prawidłowo. Ponadto obowiązujące przepisy prawa nie wymagają dla nich dokumentów legalizacyjnych, gdyż nie są to przyrządy pomiarowe.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2013 r. GITD wskazał, że w stosunku do skarżącego jedynie jedno postępowanie dotyczące nieuiszczenia opłaty elektronicznej zostało zakończone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 u.d.p.
Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej.
Natomiast wysokość wskazanej opłaty ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.
Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.).
Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.
Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).
Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U. nr 91, poz. 524) dalej jako "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r.". Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.
Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.
Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.
Na wstępie podnieść należy, że w ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że skarżący dokonał przejazdu w dniu 16 lipca 2011 r., o godz. 11:58, po odcinku drogi krajowej objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Okoliczność tę potwierdza zarówno zapis ewidencyjny [...] nr [...] zarejestrowany przez bramownicę o nr identyfikacyjnym [...], jak i dokumentacja fotograficzna pojazdu, z której wynika, że pojazd poruszał się po płatnym odcinku drogi krajowej we wskazanym czasie. Z kolei fakt, że w dacie spornego przejazdu, pojazd nie posiadał urządzenia viaBOX, służącego do pobierania opłaty elektronicznej za poruszanie się po odcinkach płatnych dróg publicznych potwierdza pismo K.. z o.o. z dnia [...] lutego 2012 r., z którego wynika, że opłata elektroniczna za przejazd przedmiotowym pojazdem w dniu [...] lipca 2011 r. o godz. 11:58:55 po płatnym odcinku drogi krajowej nie została uiszczona, a wreszcie oświadczenie strony z dnia [...] września 2011 r., z którego wynika, że to on wykonywał sporny przejazd powołanym pojazdem oraz, że system poboru opłat zakupił dopiero [...] 07.2011 r.
W ocenie Sądu, należy uznać, że GITD słusznie stwierdził, że kierujący pojazdami samochodowymi mają bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych, nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Należy ponadto wyraźnie podkreślić, że skoro obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie zmieniającej - z dnia 7 listopada 2008 r., to organy zasadnie przyjęły, mając na względzie ponad trzyletni okres vacatio legis, że użytkownicy dróg mieli wystarczająco dużo czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi.
W tej sytuacji zarzuty skarżącego dotyczące braku stosownego oznakowania odcinka drogi, po której poruszał się pojazdem oraz braku podstaw do przerzucania na obywatela zaniedbań właściwych organów odpowiedzialnych za takie oznakowanie nie mogą odnieść zamierzonych skutków. Sąd podziela stanowisko organu, że o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie normy powoływanych wyżej przepisów u.d.p. i rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, nie zaś znak drogowy. Zdaniem Sądu, znaki drogowe mają charakter znaków informujących, a nie znaków - zakazu lub nakazu. Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, istotny jest bowiem rodzaj dyrektywy płynącej ze znaku, a mianowicie można się nie stosować tylko do dyrektywy, której uczestnik ruchu jest obowiązany się podporządkować, a taką jest zakaz lub nakaz. Taki obowiązek nie powstaje natomiast w zakresie informacji, wynikającej ze znaku. W tej sytuacji należy uznać, że podstawą wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 13k ust. 1 u.d.p. było nieuiszczenie opłaty elektronicznej określonej w przepisach cyt. ustawy na odcinku dróg wymienionym w rozporządzeniu wykonawczym, a nie za niezastosowanie się do znaku drogowego, który w tym zakresie nie kreuje przecież jakiegokolwiek obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a jedynie informuje o nim. Zatem, zdaniem Sądu, brak oznakowania informującego o płatnej drodze, nie mógł mieć żadnego istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zasadnie również GITD wywodził, że ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p., w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Zaznaczyć należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna, co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z 5 września 1995 r., sygn. III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1998 r., sygn. akt IV SA 1792/96; z 7 grudnia 1994 r., sygn. akt SA/Lu 49/94; z 5 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 2661/00).
Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych, wynikająca z naruszenia przez skarżącego przepisów u.d.p. została nałożona na stronę na podstawie obiektywnie stwierdzonego naruszenia polegającego na przejeździe po drodze krajowej, na której pobierana jest opłata elektroniczna, pojazdem samochodowym powyżej 3,5 tony, bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej.
Jednocześnie zauważyć należy, że nie jest tak, jak zarzuca skarżący, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 51 ust. 6 lit. b u.t.d. - GITD jest organem właściwym w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Natomiast stosownie do art. 53 ust. 1 u.t.d. GITD jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi właściwemu do spraw transportu.
Na gruncie K.p.a. przez ministrów rozumie się m. in. kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra (por. art. 5 § 1 pkt 4 K.p.a.), a więc również GITD.
Zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Zatem w sprawach, w których ustawodawca wyposażył GITD w kompetencje do rozstrzygania w określonych sprawach w pierwszej instancji, a więc również związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej – nie służy odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z powyższego wynika, że wydanie przez GITD zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. na skutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie nastąpiło z naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, lecz miało swoje podstawy w powołanych przepisach prawa.
W ocenie Sądu, należy w konsekwencji uznać, że organ administracji drogowej wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 K.p.a) oraz oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w postępowaniu, dokonując jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, uzasadnione zostało w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 K.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło