I SA/Bd 487/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013r. sprawy ze skargi R.Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia [...] r. odmawiające R. Ż. (skarżący) uznania zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 26 października 2012r. o Nr [...]. Powyższe tytuły wystawione przez Pocztę Polską S.A. Centrum Obsługi Finansowej obejmowały opłaty abonamentowe RTV za okresy od stycznia do grudnia 2007r. od stycznia do grudnia 2008r., od stycznia do grudnia 2009r., od stycznia do grudnia 2010r., od stycznia do grudnia 2011r. oraz od stycznia do października 2012r. w kwocie należności głównej [...] zł. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] r. Nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności. Zawiadomienie to wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostało skutecznie doręczone dłużnikowi w dniu 14 listopada 2012r. Pismem z dnia 15 listopada 2012r. dłużnik złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na nieistnienie obowiązku zapłaty abonamentu RTV za lata 2007-2012 oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Argumentując zasadność zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, że podstawę prawną należności wskazaną w tytułach wykonawczych stanowi art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2004r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z tą ustawą obowiązek opłaty, tzw. abonamentu obciąża osoby, które dokonały rejestracji odbiornika RTV. Dłużnik oświadczył, że nie posiada żadnego odbiornika RTV i w okresie obowiązywania powołanej ustawy nie dokonywał rejestracji takiego odbiornika. Podkreślił jednocześnie, że nie posiada wiedzy, na jakiej podstawie figuruje w rejestrze danych Poczty Polskiej i na jakiej podstawie Poczta Polska przetwarza jego dane osobowe. W związku z powyższym wskazał, że nie ma obowiązku uiszczania egzekwowanego abonamentu i egzekucja administracyjna winna być umorzona. W kwestii zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego dłużnik wskazał, że egzekucję wszczęto bez doręczenia upomnienia poprzez zajęcie rachunku bankowego w banku BZ WBK podnosząc, iż jest to rachunek dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Jak podał, o powyższym zajęciu dowiedział się od banku, nie mogąc dokonać żadnej operacji na koncie. Natomiast, zawiadomienie z Urzędu Skarbowego otrzymał już po zajęciu rachunku bankowego. Dłużnik zaznaczył, że w okresie zajęcia nie mógł dokonać zakupu towaru, realizować zamówień i z tego powodu poniósł trudne do naprawienia szkody oraz zostało narażone na szwank dobre imię firmy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. stosownie do treści art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwrócił się do wierzyciela dochodzonych należności - Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku poddanego egzekucji. Natomiast, pismem z dnia 26 listopada 2012r. organ egzekucyjny w związku ze zgłoszonym zarzutem zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wezwał dłużnika do złożenia na piśmie oświadczenia o stanie majątkowym oraz wskazania liczby rachunków bankowych i nazw banków prowadzących te rachunki, a także kwoty obrotów na rachunkach. W odpowiedzi na powyższe dłużnik wskazał, że nie jest celowe podawanie rachunków bankowych i innych składników majątkowych już po wyegzekwowaniu należności. Wierzyciel - Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej, zajmując stanowisko w sprawie zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia 14 grudnia 2012r. uznała zarzut za nieuzasadniony. Wniesione przez dłużnika zażalenie zostało oddalone przez Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej postanowieniem z dnia [...] . Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. po uprzednim uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia [...]. odmówił uznania zarzutu nieistnienia obowiązku oraz zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Na powyższe rozstrzygnięcie dłużnik złożył zażalenie. Rozpatrując te zażalenie, Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że zarzutami zgłoszonymi w niniejszej sprawie były zarzuty sformułowane w art. 33 pkt 1 oraz pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak wskazał organ odwoławczy z ostatecznego orzeczenia wierzyciela wynika, że Poczta Polska S.A. nie posiadała dokumentu wskazującego na dopełnienie stosownych formalności wyrejestrowania odbiorników RTV. Oznacza to, zdaniem organu, że skarżący nadal jest zobowiązany do dokonywania opłat abonamentowych, a nadto, że wszczęta egzekucja administracyjna obejmująca opłaty abonamentowe za okres od stycznia 2007r. do października 2012r. wraz z odsetkami jest w pełni uzasadniona. Organ zauważył, że ocena wskazanych w zażaleniu naruszeń przepisów ustawy o opłatach abonamentowych nie należy do właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., lecz wierzyciela dochodzonych należności. Odpowiadając na podniesione w zażaleniu argumenty dotyczące zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ egzekucyjny wyjaśnił, że zawarta w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji argumentacja co do zgłoszonego zarzutu zasługuje na aprobatę. Dodał, że organ egzekucyjny nie ma obowiązku uzgadniać ze zobowiązanym, który z możliwych środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie byłby dla niego najmniej uciążliwy, a obowiązkiem organu egzekucyjnego jest działać zgodnie z nadrzędnym celem postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do zaspokojenia należności objętych tytułami wykonawczymi poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, który zmierza do wyegzekwowania realizacji wskazanego celu. Ponadto, odpowiadając na podniesioną w zażaleniu okoliczność, iż zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego skarżący otrzymał już po zajęciu rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK organ wyjaśnił, że stosownie do art. 80 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiadomienia do dłużnika zajętej wierzytelności - Banku Zachodniego WBK oraz do skarżącego zostały wysłane jednocześnie, co potwierdzają zgromadzone w aktach sprawy zwrotne potwierdzenia odbioru, tj. w dniu 09 listopada 2012r. Zawiadomienia te zostały odebrane przez dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 12 listopada 2012r., natomiast skarżący powyższe zawiadomienie odebrał w dniu 14 listopada 2012r., po uprzednim awizowaniu przesyłki w dniu 12 listopada 2012r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona złożyła na nie skargę. Wydanym rozstrzygnięciom zarzuciła zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz błędne zastosowanie ustawy o opłatach abonamentowych, bowiem nie posiada żadnego odbiornika RTV. Skarżący podniósł, że egzekucja w istocie była zbędna oraz nadmiernie uciążliwa, wskazując, iż łączna wysokość należności nie uzasadniała zastosowanych działań Urzędu Skarbowego. Skarżący wyjaśnił także, że zajęty rachunek bankowy był rachunkiem dla prowadzonej działalności gospodarczej. Konsekwencją zajęcia wskazanego rachunku były trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej. W sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku zapłaty abonamentu RTV za lata 2007-2012 skarżący wniósł o kontrolę sądową stanowiska wierzyciela, przytaczając wcześniej prezentowaną argumentację. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa. Z akt sprawy wynika, że Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej wystawiło wobec skarżącego tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu opłat abonamentowych RTV za okres od stycznia 2007 r. do października 2012 r. w kwocie należności głównej – [...] zł. Pismem z dnia 15 listopada 2012 r. skarżący złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzuty te oparto na podstawie art. 33 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.). Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny zasadnie uznał te zarzuty za bezzasadne. Podnosząc zarzut wynikający z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. – nieistnienia obowiązku, skarżący twierdzi, że nie posiada żadnego odbiornika RTV i w okresie obowiązywania ustawy o opłatach abonamentowych nie dokonywał rejestracji. Podkreślił jednocześnie, iż nie posiada wiedzy na jakiej podstawie figuruje w rejestrze danych Poczty Polskiej. Wskazał, iż odbiornik RTV został przez niego wyrejestrowany w 2001 r. i nie dysponuje już zgłoszeniem wyrejestrowania. Rejestracja odbiornika w 1988 r. na podstawie uchylonych przepisów z 1960 r. nie ma żadnego prawnego znaczenia pod rządami obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych, albowiem nie nawiązuje żadnym przepisem do ustawy wcześniejszej. Zgodnie natomiast z ustawą obecnie obowiązującą obowiązek opłaty obciąża tylko osoby, które posiadają odbiornik RTV i które dokonały jego rejestracji. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. zwrócił się do wierzyciela dochodzonych należności - Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutu nieistnienia obowiązku poddanego egzekucji. Wierzyciel w postanowieniu z dnia [...] r. uznał zarzut za nieuzasadniony. Podniesiono, że z analizy wpłat w książeczce wynika, że skarżący dokonywał wpłat z tytułu abonamentu RTV za okres od marca 2000 r. do maja 2001 r., co jednoznacznie świadczy o dokonaniu wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV. Na to postanowienie pismem z dnia 7 stycznia 2013 r. strona złożyła zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej oddalił to zażalenie. W uzasadnieniu ostatecznego postanowienia wierzyciel wskazał, iż każdy z aktów prawnych regulujących korzystanie z odbiorników RTV nakładał na abonenta obowiązek zawiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników. Wskazano, iż uprzednio dowodem zarejestrowania odbiorników RTV była imienna książeczka opłat abonamentowej za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników RTV, były zawarte w książeczce radiofonicznej. Obecnie formalność wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych dokonuje się w dowolnym urzędzie pocztowym, wypełniając "Formularz zgłoszenia zmiany danych". Podkreślenia wymaga, że w wyniku wniesionej skargi na powyższe postanowienie, WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 grudnia 2013 r., I SA/Gl 376/13 oddalił skargę R. Ż. Reasumując stwierdzić należy, iż skarżący nie posiada dokumentu wskazującego na dopełnienie stosownych formalności, a tym samym brak jest podstaw, aby uznać, iż dokonał on wyrejestrowania odbiorników RTV. W rezultacie wierzyciel stwierdził, że skarżący jest nadal zobowiązany do dokonywania opłat abonamentowych, a nadto, że wszczęta egzekucja administracyjna jest w pełni uzasadniona. Podkreślenia wymaga, że stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. wypowiedź wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Będąc związany stanowiskiem wierzyciela organ ogzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela ( por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2008, s. 160). W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny zasadnie odmówił uznania zarzutu niestnienia obowiązku poddanego egzekucji. W kwestii natomiast zarzutu opartego na podstawie art. 33 pkt 8 u.p.e.a. – zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, skarżący wskazał, iż dokonano zajęcie rachunku bankowego związanego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. O powyższym zajęciu zobowiązany dowiedział się od banku. Stwierdził, że wskutek zajęcia nie mógł dokonać żadnej operacji na koncie i z tego powodu poniósł trudne do naprawienia szkody. Ponadto zostało narażone na szwank dobre imię jego firmy. Odnosząc sie do tego zarzutu należy zauważyć, że w momencie wszczynania egzekucji organ egzekucyjny posiadał informacje o tym, iż zobowiązany jest posiadaczem rachunków bankowych związanych z działalnościa gospodarczą w Banku Zachodnim WBK oraz w Banku EFG Eurobank Ergasias SA. Egzekucję skierowano do rachunku bankowego prowadzonego przez Bank Zachodni WBK. Bank otrzymał zajęcie w dniu 12 listopada 2012 r., a jego realizacja i przesłanie zajętej kwoty nastąpiło w dniu 15 listopada 2012 r. Cel egzekucji tj. wyegzekwowanie zaległości nastąpiło zatem po czterech dniach od zastosowania środka egzekucyjnego. Bank niezwłocznie przesłał dochodzoną kwotę zaległości, co spowodowało zwolnienie zajętych rachunków bankowych i pozwoliło na swobodne dysponowanie pozostałymi środkami. W świetle powyższego trudno zgodzić sie z argumentacją strony, że zajęcie spowodowało blokadę konta, brak możliwości dokonywania operacji i unieruchomionie jego firmy. Wskazać należy, że w chwili skierowania zajęcia do banku na rachunku bankowym nie było na nim żadnych środków (o czym świadczy odpowiedź udzielona przez bank w dniu 12 listopada 2012 r., k. 42 akt administracyjnych). Tym samym do dnia wpływu środków skarżący nie mógł dokonywać żadnych transakcji z uwagi na fakt, iż nie dysponował żadnymi środkami. W chwili natomiast ich wpływu bank przekazał dochodzoną kwotę zgodnie z zajęciem, a pozostałe środki pozostały do swobodnej dyspozycji skarżacego. Ponadto zauważyć należy, że zastosowanie środka mniej uciążliwego dla zobowiązanego jest możliwe, gdy organ egzekucyjny ma do wyboru różne środki egzekucyjne. W rozpatrywanej sprawie w momencie wszczynania egzekucji organ egzekucyjny posiadał informacje o tym, iż zobowiązany jest posiadaczem rachunków bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, a zatem możliwe było tylko zajęcie rachunku bankowego. Podkreślić też należy, że ocena stopnia dolegliwości środków egzekucyjnych należy do organu. Organ egzekucyjny zobowiązany był do podejmowania środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do realizacji celu egzekucyjnego. Powyższa ocena nie może natomiast zależeć od tego subiektywnego odczucia zobowiązanego i od możliwości utraty przez jego firmę dobrego imienia w lokalnym środowisku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. L. Kleczkowski Z. Pietrasik E. Kruppik-Świetlicka