II SA/Ol 566/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia "[...]"., nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. K. kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia "[...]" Starosta "[...]" orzekł o uznaniu M. K. za osobę bezrobotną z dniem "[...]" i przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia "[...]". Następnie decyzją z dnia "[...]" Starosta Powiatu "[...]" orzekł o utracie przez M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu wyczerpania maksymalnego okresu jego pobierania. W dniu "[...]" do Powiatowego Urzędu Pracy w "[...]" wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w "[...]" informujące, że M. K. z tytułu wykonywania umowy zlecenia u płatnika "[...]" został zgłoszony w okresie "[...]" do "[...]" do ubezpieczenia zdrowotnego, natomiast w okresie od "[...]" do "[...]" do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. W związku z tym Starosta "[...]" postanowieniem z dnia "[...]" wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej jego decyzją z dnia "[...]" o przyznaniu M. K. statusu osoby bezrobotnej od dnia "[...]" i prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia "[...]" oraz w sprawie zakończonej decyzją Starosty "[...]" z dnia "[...]" w sprawie utraty przez M. K. z dniem "[...]" prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie decyzją z dnia "[...]" Starosta "[...]" - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił własną decyzję z dnia "[...]" o uznaniu M. K. za osobę bezrobotną i przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzję z dnia "[...]" o utracie przez M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz orzekł o odmowie uznania M. K. z dniem "[...]" za osobę bezrobotną z powodu wykonywania innej pracy zarobkowej. Na skutek odwołania M. K., w którym podniósł, że firma błędnie przedłużyła umowę i nie był świadomy, że firma opłaca składki, Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, że w obrocie prawnym organ pierwszej instancji pozostawił decyzję o przyznaniu z dniem "[...]" M. K. prawa do stypendium z tytułu odbywania szkolenia oraz decyzji o jego utracie z dniem "[...]" z powodu zakończenia szkolenia, a także decyzję o utracie przez M. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem "[...]". Ponadto Wojewoda wskazał, że po zakończeniu postępowania dowodowego organ zatrudnienia powinien wystosować do strony postępowania powiadomienie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Decyzją z dnia "[...]" (znak: "[...]") Starosta ponownie uchylił decyzję Starosty Powiatu "[...]" z dnia "[...]" dotyczącą uznania M. K. z dniem "[...]" za osobę bezrobotną i przyznania z dniem "[...]" prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz decyzję z dnia "[...]" w sprawie utraty z dniem "[...]" prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie orzekł o odmowie uznania M. K. z dniem "[...]" za osobę bezrobotną z powodu wykonywania innej pracy zarobkowej - świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia. Od decyzji tej odwołał się M. K. Podniósł, że nie wykonywał pracy w ramach umowy agencyjnej/zlecenia u płatnika "[...]". Stwierdził, że skontaktował się z płatnikiem składek, uzyskują informację, że został bezpodstawnie zgłoszony do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego w okresie od "[...]" do "[...]". Dodał, że potwierdzono fakt wygaśnięcia umowy zlecenia oraz zobowiązano się do niezbędnych korekt po dniu "[...]" z uwagi na aktualny brak dostępu do systemów umożliwiających dokonanie zmian. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" (Nr "[...]") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu argumentował, że definicja zatrudnienia zawarta jest w art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowiącym, że jest to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 powyższej ustawy poprzez inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło. Wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia wyklucza możliwość legitymowania się w tym czasie statusem osoby bezrobotnej, zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobą bezrobotną nie może być osoba zatrudniona lub wykonująca inną pracę zarobkową, w tym na podstawie umowy zlecenia. Wojewoda wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z dnia "[...]" wydane przez firmę ,,[...]", które potwierdza fakt zatrudnienia M. K. w okresie od "[...]" do "[...]" na podstawie umowy zlecenia - na czas nieokreślony. Jednocześnie wskazano, że w okresie od "[...]" do "[...]" M. K. nie świadczył pracy na rzecz firmy, a co za tym idzie, nie osiągał wynagrodzenia z tego tytułu. Ponadto w z materiału dowodowego sprawy wynika, że w okresie od "[...]" do "[...]" M. K. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, a w okresie od "[...]" do "[...]" do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy agencyjnej/zlecenia przez płatnika ,,[...]". Wojewoda podkreślił, że zatrudnienie czy też wykonywanie innej pracy zarobkowej jest najbardziej oczywistą przesłanką do odmowy uznania za osobę bezrobotną. Nie ma tu też znaczenia wymiar czasu pracy, czy też rodzaj zawartej umowy. Skarżący będąc w stosunku prawnym z inną ,,[...].", nie spełniał jednego z warunków niezbędnych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, wobec czego Starosta Powiatu "[...]" zobowiązany był do wydania stosownej decyzji. Ponadto wskazał, iż z akt postępowania wynika, że M. K. był poinformowany okolicznościach, w których może utracić status osoby bezrobotnej, świadomy był również tego, jakie obowiązki ciążą na osobie bezrobotnej, podejmującej zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. K. żądając jej uchylenia. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7, 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, że zaskarżoną decyzję wydano bez możliwości zapoznania się skarżącego ze zgromadzonymi dowodami, powołując się w jej uzasadnieniu na pismo ZUS. Tymczasem skarżący wielokrotnie kontaktował się z pracownikami PUP w "[...]" celem przedstawienia stanu faktycznego sprawy, m.in. okoliczności wygaśnięcia umowy zlecenia oraz ustalenia jakich dokumentów oczekuje od niego urząd pracy. Dodatkowo podniósł, iż zgłosił się do firmy "[...]" w celu wyjaśnienia sprawy, w związku z czym uzyskał zaświadczenie potwierdzające fakt niewykonywania pracy. Wskazał, że w decyzjach wydawanych kolejno w jego sprawie rozszerzano informacje dotyczące powodu odmowy uznania go za osobę bezrobotną od dnia "[...]". Zarzucił organom obu instancji niewyjaśnienie rzeczywistego i aktualnego stanu faktycznego sprawy oraz ustalenie tego stanu w oparciu o niepełny materiał dowodowy i podanie niepełnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Argumentował w powyższym zakresie, że w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji przedstawiono definicję osoby bezrobotnej, jako osoby niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej, zaś fakt niewykonywania pracy został potwierdzony w oświadczeniu wydanym przez "[...]" z dnia "[...]". Natomiast okoliczność zatrudnienia została wyjaśniona w zaświadczeniu "[...]", która przejęła spółkę "[...]". Podniósł, że umowa zlecenia wygasła z dniem "[...]", kiedy to dobiegła końca jego umowa o pracę w firmie "[...]", o czym informował przedstawiciela regionalnego firmy "[...]" w dniu "[...]" oraz przesłał taką informację na adres siedziby firmy. Podkreślił, że firma "[...]" złożyła oświadczenie przyznając, iż popełniono błąd i zobowiązując się do dokonania niezbędnych korekt, a w "[...]" wyrejestrowano go na druku ZUS ZWUA z dniem "[...]". W związku z tym informacja przekazana przez ZUS Oddział w "[...]" pozostaje bezpodstawna. Organ odwoławczy nie podjął tym samym czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - nie wystąpił do ZUS ani do skarżącego o przedstawienie niezbędnych dokumentów. Podniósł, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę faktu, że w okresie posiadania statusu osoby bezrobotnej terminowo stawiał się na wezwania PUP w "[...]" i potwierdzał gotowość do pracy, by zostać w ostateczności skierowanym na szkolenie, co uniemożliwiałoby mu wykonywanie pracy u płatnika "[...]". Wskazał, że przez cały czas toczącego się postępowania organy błędnie zakładały, że umowa zlecenia nie została rozwiązana lub płatnik nie został o tym poinformowany, a jednocześnie pomijały wyjaśnienia jego oraz płatnika/zleceniodawcy. Konkludując zarzucił Wojewodzie, że rozpoznanie sprawy sprowadził do powtórzenia argumentacji organu pierwszej instancji bez jakiegokolwiek odniesienia się do argumentacji odwołania oraz bez dokonania własnych ustaleń stanu faktycznego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do kwestii wykonywania przez skarżącego umowy zlecenia Wojewoda wskazał, iż informacja ZUS Oddział w "[...]" z dnia "[...]" nie była jedynym dokumentem świadczącym o wykonywaniu przez skarżącego innej pracy zarobkowej. W zaświadczeniu firmy "[...]" zawarto bowiem jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący był zatrudniony w powyższej firmie na podstawie umowy zlecenia w okresie od "[...]" do "[...]", zaś w okresie od "[...]" do "[...]" nie świadczył pracy i nie osiągał z tego tytułu wynagrodzenia. Przeczy to tym samym twierdzeniu skarżącego o wygaśnięciu stosunku prawnego z dniem "[...]" skoro z zaświadczenia wynika, że praca była kontynuowana po "[...]" i definitywnie zakończona dopiero w dniu "[...]". Ponadto, w piśmie następcy prawnego "[...]" z dnia "[...]" zawarto informację o przyznaniu skarżącemu prowizji w dniu "[...]" oraz w dniu "[...]". Wprawdzie spółka przejmująca uznała powyższe wynagrodzenie za wypłacone bezpodstawnie, ale dotychczas skarżący nie przedstawił dokumentu potwierdzającego dokonanie korekty w tym zakresie, zwłaszcza wskazanego w skardze zgłoszenia do ZUS ZWUA z "[...]" dotyczącego wstecznego wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych z datą "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna. Podnieść należy, że za osobę bezrobotną może być uznana wyłącznie osoba spełniająca wymogi określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm., zwaną dalej "ustawą o promocji zatrudnienia"). Zatem musi być to osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Przy czym zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy o promocji zatrudnienia przez zatrudnienie rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą, zaś stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia inną pracą zarobkową jest wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Nie ulega zatem wątpliwości, że wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia uniemożliwia nabycie statusu osoby bezrobotnej oraz nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jednakże fakt zatrudnienia bądź też wykonywania innej pracy zarobkowej przez osobę uznana za osobę bezrobotną nie może budzić żadnych wątpliwości. W niniejszej sprawie organ wznowił postępowanie i uchylił decyzję o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu mu zasiłku dla bezrobotnych powołując się na okoliczność, że w okresie objętym tą decyzją skarżący pozostawał w stosunku zlecenia. Organ wskazał przy tym na informację z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odnośnie zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego oraz ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy agencyjnej/zlecenia. Podnieść jednak należy, że od momentu wszczęcia postępowania skarżący konsekwentnie wyjaśniał, ze umowa zlecenia była ściśle związana z wykonywaniem przez niego umowy o pracę, rozwiązanej z dniem "[...]" i że także z tym momentem umowa zlecenia wygasła. Pomimo jednak tych wyjaśnień oraz przedłożonej umowy zlecenia, a także innych dokumentów (np. informacji o planowanej korekcie zgłoszenia do ZUS) organ nie przeprowadził w tym zakresie postępowania wyjaśniającego. Co więcej w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że to skarżący nie przedłożył dokumentu potwierdzającego dokonanie korekty zgłoszenia do ZUS, pomimo że organ nie poczynił w tym zakresie żadnych własnych ustaleń. Takie postępowanie organu narusza zasady określone w art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którymi to organ – a nie strona – prowadzi postępowanie wyjaśniające, w tym podejmuje wszelkie czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu sprawy. Organ obowiązków tych nie może zatem przerzucać na stronę. Dodatkowo należy podnieść, że w trakcie postępowania sądowadministracyjnego skarżący nadesłał pismo ZUS z dnia "[...]" informujące o korekcie dokumentów rozliczeniowych dotyczących jego ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego. Zatem organ winien przeprowadzić właściwe postępowanie wyjaśniające, ustalając przede wszystkim, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.