II SA/Ol 568/13
WyrokWSA w Olsztynie2013-09-17
Skład orzekający: Adam Matuszak, Beata Jezielska, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organów Inspekcji Sanitarnej w sprawie prawidłowego oznakowania kosmetyków, dotycząca nazwy i siedziby firmy, została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, co skutkuje nieważnością tej decyzji?Ratio decidendi
Decyzje organów Inspekcji Sanitarnej dotyczące prawidłowego oznakowania kosmetyków, w tym nazwy i siedziby firmy, zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kosmetykach, nadzór w zakresie znakowania, zafałszowań i prawidłowości obrotu kosmetykami sprawuje Inspekcja Handlowa, a nie Inspekcja Sanitarna. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji obarczone są wadą powodującą ich nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.Stan faktyczny
Spółka A została zobowiązana przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego do zapewnienia prawidłowego oznakowania wprowadzanych do obrotu kosmetyków, uwzględniając nową nazwę i siedzibę firmy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów o właściwości miejscowej, rzeczowej oraz prawa materialnego. Sąd uznał, że obie decyzje są nieważne z powodu wydania ich przez organy Inspekcji Sanitarnej, podczas gdy właściwa w tej sprawie była Inspekcja Handlowa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie prawidłowego oznakowania kosmetyków I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w "[...]" decyzją znak "[...]" wydaną "[...]" na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 marca 2001 r. o kosmetykach (Dz. U. z 2001 r. Nr 42, poz. 473 ze zm.) nakazał spółce A zapewnić prawidłowe oznakowanie wprowadzanych do obrotu kosmetyków, uwzględniając nową nazwę i siedzibę firmy, w terminie do "[...]". W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniach "[...]" stwierdzono m. in., iż pomimo zmiany nazwy i siedziby firmy z "[...]" na Spółka A, zmian tych nie uwzględnia się na etykietach produkowanych kosmetyków.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik spółki wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił:
- naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie przepisów o właściwości miejscowej i wydanie decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]" jako organ niewłaściwy miejscowo,
- naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie przepisów o właściwości rzeczowej i wydanie decyzji przez organ niewłaściwy rzeczowo,
- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu naruszenia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przepisu prawa materialnego pomimo faktu, że przepis ten nie został przez stronę postępowania naruszony.
Po rozpatrzeniu odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją znak "[...]" wydaną "[...]", na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się w uzasadnieniu do zarzutów odwołania i oceniając wydaną decyzję jako prawidłową wskazał m.in., iż w sprawie strona naruszyła przepis art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o kosmetykach, zgodnie z którym oznakowanie opakowania jednostkowego winno zawierać m.in. "nazwę i adres producenta". W tym przypadku trudno uznać za prawidłowe oznakowanie, które zawiera nieaktualną nazwę spółki.
Skargę na decyzję "[...]" wywiodła do Sądu Spółka A. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1 art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o kosmetykach, art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 ze zm.) oraz naruszenie art. 20, art. 21 § 1 pkt 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje jedynie legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]" z dnia "[...]" nakazująca zapewnić prawidłowe oznakowanie wprowadzanych do obrotu kosmetyków, z uwzględnieniem nowej nazwy i siedziby firmy.
W ocenie Sądu tak zaskarżona decyzja jak i decyzja organu pierwszej instancji obarczone są wadą powodującą ich nieważność bowiem decyzje wydały organy Inspekcji Sanitarnej, podczas gdy właściwym w tej sprawie były organy Inspekcji Handlowej – czyli wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
W ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przewidziano, że do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy m.in. kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne dotyczące "warunków zdrowotnych produkcji i obrotu kosmetykami" – art. 4 ust. 1 pkt 4. Ta ogólna kompetencja organów Inspekcji Sanitarnej została uszczegółowiona w przepisie mającym charakter lex specialis. Z treści art. 13 ust. 1 ustawy o kosmetykach wynika mianowicie, że "Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy sprawuje na zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach Państwowa Inspekcja Sanitarna oraz w zakresie znakowania, zafałszowań i prawidłowości obrotu Inspekcja Handlowa".
Z przepisu tego wynika zatem podział kompetencji pomiędzy dwa organy sprawujące nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy o kosmetykach tj. pomiędzy Inspekcję Sanitarną i Inspekcję Handlową. Z takiego sformułowania ustawowego zasad dotyczących tego podziału kompetencji odczytać należy zasadę, że w zakresie znakowania, zafałszowań i prawidłowości obrotu właściwa jest Inspekcja Handlowa, natomiast w pozostałym zakresie nadzór sprawują organy Inspekcji Sanitarnej na zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach, a więc zwłaszcza w ustawie o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Taki podział kompetencji pomiędzy organy sanitarne i handlowe nie pozbawia organów Inspekcji Sanitarnej możliwości działania w przypadku stwierdzenia naruszenia przez producenta lub wprowadzającego do obrotu kosmetyk zasad sanitarnych, niemniej jednak organy sanitarne mogą użyć innych środków prawnych niż dotyczące sposobu oznakowania produktów w celu zapobieżenia zagrożeniu życiu czy zdrowiu, w szczególności np. mogą nakazywać wycofanie z obrotu kosmetyku powodującego zagrożenie życia lub zdrowia (art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej).
Z przepisu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika, że do zakresu działania Inspekcji Sanitarnej, w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, a przepis art. 27 daje podstawę do nakazania usunięcia w ustawowym terminie stwierdzonych uchybień.
Uprawnienie to może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy organ Inspekcji Sanitarnej stwierdzi naruszenie przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne. W kontrolowanych decyzjach organy Inspekcji Sanitarnej obu instancji nie wskazały przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, które w ich ocenie zostały przez skarżącą spółkę naruszone.
W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji organ wskazał, że skarżąca spółka naruszyła wymagania określone w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o kosmetykach i to dawało organom sanitarnym podstawę do działania w sprawie, jednak w treści wskazanego przepisu nie zostały z całą pewnością określone wymagania higieniczno-sanitarne, jakim powinno odpowiadać oznakowanie kosmetyku. Nie może on zatem stanowić samoistnej podstawy do wydania przez organy Inspekcji Sanitarnej decyzji w przedmiocie odnoszącym się do obrotu kosmetykami, gdyż jak podniesiono to wyżej, art. 13 ust. 1 ustawy o kosmetykach kompetencje w tym zakresie przekazał organom Inspekcji Handlowej.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152, art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło