II FZ 1899/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 817/13 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi "G." sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w L. z dnia 15 maja 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku od gier za okres od stycznia 2010 r. do maja 2011 r. postanawia odrzucić zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 817/13, mocą którego odmówiono G. sp. z o.o. w N. w upadłości układowej (dalej jako: skarżąca, spółka, strona) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiając stan sprawy wskazał, że postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 15 maja 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania oraz odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za okres od stycznia 2010 roku do maja 2011 roku. Wobec treści postanowienia, skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła skargę kasacyjną, a następnie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi w kwocie 2.157 zł wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPPr), skarżąca podała, że przedmiotem działalności Spółki jest działalność związana z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 2.500.000 zł. Wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 4.657.599,66 zł. W ostatnim roku obrotowym Spółka poniosła stratę w wysokości -888.485,30 zł. Stan jej dwóch kont bankowych w ING Bank Śląski na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosi 0 zł. Oba posiadane przez nią rachunki bankowe są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do tej samej wysokości, tj. kwoty 6.626.868,86 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że sytuacja prawna po wejściu w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy o grach hazardowych zmieniła całkowicie warunki prowadzenia działalności spółki. Obecnie obowiązujące przepisy nie dają możliwości uzyskiwania nowych zezwoleń na działalność w zakresie automatów o niskich wygranych oraz salonów gier. Istnieje jedynie możliwość kontynuowania działalności w oparciu o zezwolenia uzyskane na podstawie przepisów sprzed 1 stycznia 2010 r. Spółka wskazała przy tym, że jeśli nie nastąpi zmiana przepisów prawa, to prowadzona przez nią działalność przy braku zmiany jej profilu zakończy się najpóźniej w 2015 r. Skarżąca dodała, że walczy o przetrwanie na rynku i swoje prawa w różnorakich postępowaniach sądowych. Nie posiada środków na opłacenie tzw. wpisowego, gdyż jej przychody w związku z wprowadzeniem przepisów ustawy o grach hazardowych zmalały znacząco w stosunku do roku 2009 i 2010. Drastyczna podwyżka podatku od gier (POG) ze 180 euro na 2000 złotych od każdego automatu eksploatowanego przez spółkę, spowodowała, że środki wpływające przeznaczone są na regulowanie danin publicznoprawnych. Wskazała przy tym, że spółka eksploatuje obecnie około 200 automatów, co stanowi 7% stanu funkcjonujących pod rządami prawa do 31 grudnia 2009 r., w konsekwencji czego brak jest środków na bieżącą działalność. Podała także, iż łączna miesięczna wysokość wydatków, do poniesienia których jest zobowiązana, znacząco przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Środki trwałe spółki to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie da się zbyć ani w Polsce (zmiana przepisów i brak zapotrzebowania na automaty), ani za granicą. Ponieważ oświadczenia zawarte w powyższym wniosku okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem wezwano jej pełnomocnika do uzupełnienia wniosku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 1 sierpnia 2014 r. skarżąca nadesłała kopię zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 rok, wyciągi z posiadanych rachunków i lokat bankowych za kwiecień, maj i czerwiec 2014 r. oraz sprawozdanie finansowe za 2012 rok. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na trwającą wycenę majątku przez biegłych rzeczoznawców, sprawozdanie finansowe za rok 2013 jest w trakcie sporządzania. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała bowiem, by jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie jej wnioskowanego prawa. Wskazał mając na uwadze okoliczności wskazane we wcześniejszym wniosku o zwolnienie od kosztów, że ze złożonych dokumentów wynika dodatkowo fakt ogłoszenia wobec spółki upadłości układowej. Dokonując analizy złożonych w sprawie dokumentów Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że skarżąca uchyla się od złożenia oświadczenia w kwestii wskazania źródła i kwoty środków przeznaczanych na finansowanie bieżącej działalności Spółki, a także określenia miesięcznej kwoty dochodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności związanej z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Podkreślił, że z nadesłanego aktualnie sprawozdania finansowego za 2012 r. (w miejsce wymaganego sprawozdania za 2013 r.), w tym z rachunku zysków i strat za 2012 r. wynika, że strata skarżącej z działalności operacyjnej zmalała do kwoty -1.936.121,62 zł (wynoszącej poprzednio -4.306.649,43 zł), istotnie przy tym wzrosła kwota przychodów operacyjnych, tj. z kwoty 837.729,57 zł do kwoty 25.546.261,37 zł. Z kolei według rachunku przepływów pieniężnych na dzień 31 grudnia 2012 r. kwota środków pieniężnych wynosiła 3.014.022,95 zł (na koniec okresu). Przytoczone dane potwierdzają w istocie dobrą kondycję finansową skarżącej. W tak przedstawionych okolicznościach faktycznych Sąd uznał, że orzeczenie upadłości układowej nie stanowi o braku możliwości ponoszenia przez skarżącą jakichkolwiek kosztów. Zaznaczenia bowiem wymaga, że ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu powoduje, że spółka może dalej prowadzić działalność gospodarczą, gdyż nie zostanie ona pozbawiona możliwości zarządzania swoim majątkiem. Sądowi również wiadomym jest, że w postępowaniu upadłościowym spółka zaprezentowała propozycje układowe, zakładające spłatę zobowiązań z dochodów pochodzących z prowadzonej działalności, która powinna umożliwić również pokrywanie bieżących kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 2127/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że do takich kosztów należy zaliczyć koszty postępowań sądowych zainicjowanych przez spółkę. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U.2012.1112) przez niezastosowanie wobec niej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu. Skarżąca podała, że obiektywnie nie dysponuje wymaganą kwotą i nie jest w stanie jej zgromadzić. Zdaniem skarżącej Sąd choć dostrzegł nową okoliczność istotną dla tej sprawy, tj. fakt postawienia jej w stan upadłości, to wadliwie ją ocenił. Skarżąca dodała, że prowadzi obecnie kilkaset spraw sądowych, gdzie wartość wpisów przekracza 300.000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako spóźnione podlega odrzuceniu. Zgodnie z dyspozycją normy zawartą w art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Zaskarżone postanowienie z dnia 2 października 2014 r. doręczono stronie skarżącej w dniu 10 października 2014 r. (karta 234 akt sądowych). Z koperty znajdującej się w aktach sprawy wynika, że przesyłkę zawierającą zażalenie na przedmiotowe postanowienie nadano w urzędzie pocztowym w dniu 18 października 2014 r. (karta 237 akt sądowych) W tej sytuacji termin do wniesienia zażalenia biegł od dnia 10 października 2014 r. i upłynął w dniu 17 października 2014 r. Tym samym środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu ustawowego, o jakim mowa w art. 194 § 2 P.p.s.a. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., odrzucił zażalenie jako złożone po terminie