IV SA/Wr 187/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-09-18
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił dochód rodziny skarżącej do celów przyznania świadczeń rodzinnych, uwzględniając dochód z gospodarstwa rolnego, mimo kwestionowania przez skarżącą posiadania tego gospodarstwa i czerpania z niego dochodów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. W szczególności, organy nie ustaliły jednoznacznie, o jakie gospodarstwo rolne chodzi, nie odniosły się do zarzutu skarżącej, że nie posiada ona gospodarstwa rolnego ani z niego nie czerpie dochodów, a także nie wyjaśniły, dlaczego cały dochód z gospodarstwa przypisano skarżącej, mimo istnienia innych spadkobierców.Stan faktyczny
Skarżąca R. M. wniosła o przyznanie świadczeń rodzinnych i dodatków do nich na dwoje małoletnich dzieci. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód rodziny przekracza ustawowe kryterium, m.in. z uwagi na uwzględnienie dochodu z gospodarstwa rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego, twierdząc, że nie jest jego właścicielką ani posiadaczem i nie czerpie z niego dochodów. Wskazywała, że gospodarstwo należało do jej zmarłej matki i zostało zapisane testamentem bratu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy w K. G. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca) Protokolant Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 września 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń rodzinnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka, w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Wójt Gminy w K. G. na podstawie art. 3, art. 4, art. 5 ust. 1, 3, 4, 4b, 8, 9, art. 6, art. 8, art. 11a, art. 14, art. 15, art. 20 ust. 3, art. 23 ust. 1, 2, 3, 4, art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) – dalej ustawa, Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 298, poz. 1769), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. poz. 959) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił R. M. świadczenia w formie:
1. zasiłek rodzinny na dziecko, wnioskowany na K. M..
2. zasiłek rodzinny na dziecko, wnioskowany na A. W..
3. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, wnioskowany na K. M..
4. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, wnioskowany na K. M..
5. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, wnioskowany na A. W..
6. dodatek do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, wnioskowany na K. M..
7. dodatek do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła, wnioskowany na K. M..
W uzasadnieniu podał, że wnioskodawczyni złożyła w dniu 7 września 2012 r. wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i wskazanych wyżej dodatków do zasiłku rodzinnego.
Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub nauki w szkole jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo do ukończenia 24 roku jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie: 77,00 zł. na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia; 106,00 zł. na dziecko powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia; 115,00 zł. na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia. Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 539,00 zł.
Dochód rodziny wnioskodawczyni w roku 2011 wyniósł 27.902,23 zł. Był to dochód uzyskany: z tytułu otrzymywanej renty na dziecko w kwocie 11.495,70 zł netto, z gospodarstwa rolnego w kwocie 12806,53 zł oraz z tytułu alimentów na dziecko dochód w kwocie 3.600,00 zł. W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z Obwieszczeniem z dnia 21 września 2012 r. przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2011 r. 2.713 zł.
Zgodnie z art. 5 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się.
W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Na podstawie art. 3 pkt. 23 lit. d ustawy o świadczeniach rodzinnych utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą renty rodzinnej. W związku z tym dochód z tytułu otrzymywanej renty rodzinnej został uznany za dochód utracony.
Zgodnie z zaświadczeniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. G. z dnia 7 września 2012 r. na dzień wydania zaświadczenia strona nie pobierała świadczenia emerytalno-rentowego. Zgodnie z decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 czerwca 2012 r. renta rodzinna na córkę K. przyznana została do dnia 31 sierpnia 2012 r.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. W dniu 23 października 2012 r. do tut. Urzędu zainteresowana dostarczyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 września 2012 r. o przyznaniu renty rodzinnej na córkę: K. M. od dnia 1 września 2012 r. Zgodnie z art. 3 pkt. 24 lit. d. uzyskaniem dochodu jest uzyskanie renty rodzinnej.
Przeciętny miesięczny dochód rodziny w 2011 roku wyniósł 2.325,19 zł. Na dochód rodziny w 2011 roku złożył się dochód z tytułu renty rodzinnej, dochód z gospodarstwa rolnego oraz alimenty na jedno dziecko. Dochód z tytułu renty rodzinnej został potraktowany jako dochód utracony. W związku z tym przeciętny miesięczny dochód rodziny uzyskany w 2011 roku wyniósł 1.367,21 zł. W miesiącu wrześniu 2012 roku miało miejsce uzyskanie dochodu z tytułu renty rodzinnej, na córkę K.
W związku z tym, do wyliczonego przeciętnego miesięcznego dochodu rodziny należało doliczyć dochód uzyskany za miesiąc październik 2012 r. w wysokości 893,80 zł.
Po uwzględnieniu utraty dochodu z roku 2011 i uzyskaniu dochodu w roku 2012, miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł 2.261,01 zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi 753,67 zł., w związku z tym kryterium dochodowe zostało przekroczone o kwotę 214,67 zł.
Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (obecnie wynosi 77,00 zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Warunek dochodowy został przekroczony o kwotę 137,67 zł.
Dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych są nierozerwalnie związane z zasiłkiem rodzinnym. Ponieważ stronie nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego na dziecko, nie przysługuje jej również prawo do wyżej wskazanych dodatków. Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w sentencji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła wnioskodawczyni. Wniosła o zmianę decyzji i przyznanie wszystkich świadczeń rodzinnych, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zarzuciła, że decyzja została wydana błędnie w oparciu o nierzetelne i nieprawdziwe dane dotyczące dochodu odwołującej się.
Bezpodstawnie został wyliczony dochód z gospodarstwa rolnego na kwotę 12.806,53 zł.
Nigdy nie prowadziła i nie prowadzi gospodarstwa rolnego, nie jest współwłaścicielem ani właścicielem gospodarstwa rolnego.
Podała, że jej matka, która zmarła w 2004 r. była właścicielką gospodarstwa rolnego. Pozostawiła po sobie 4 dzieci. Sprawa spadkowa po matce nie była prowadzona. Matka sporządziła testament, w którym gospodarstwo zapisała bratu P..
W związku z powyższym bezpodstawnie Wójt Gminy przypisał skarżącej dochód w kwocie 13.000 zł.
Zarzuciła, że z decyzji nie wynika o jakie gospodarstwo rolne chodzi, domyśla się jedynie, że o to które wymieniła.
Podała, że czuje się pokrzywdzona zaskarżoną decyzją odmawiającą jej świadczeń, zwłaszcza, że jest wdową samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku szkolnym i poza rentą rodzinną, która wynosi około 900 zł oraz alimentami na młodsze dziecko nie ma żadnych innych dochodów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2, art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. oraz art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1, 4, 4a i 4b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych po rozpoznaniu odwołania – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie przedstawił stan faktyczny i prawny, odpowiadający ustaleniom dokonanym przez organ I instancji. Przywołał treść art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1, art. 5 ust. 1, ust. 4, art. 5 ust. 4b.
Podał, że organ bezsprzecznie ustalił, iż odwołująca się prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką swoich małoletnich dzieci. Istotnym dla rozpoznania sprawy jest ustalenie wysokości dochodu osiąganego przez rodzinę skarżącej w roku 2011 r.
Łączny dochód rodziny wnioskodawczyni w 2011 r. wynosił 27.902,23 zł i składał się na niego dochód wnioskodawczyni wynikający z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w K. G. w wysokości 11.495,70 zł netto (dochód utracony) oraz dochód otrzymany z tytułu alimentów na syna w kwocie 3.600 zł netto, dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 12.806,72 zł wyliczony przez pomnożenie powierzchni gospodarstwa rolnego przez przelicznik za 2011 r. i przez 12 miesięcy, dochód uzyskany w miesiącu wrześniu 2012 r. z tytułu renty rodzinnej na córkę.
Jak wynika z treści wyliczeń organu I instancji, ustalając wysokość dochodu rodziny za 2011 r. na potrzeby świadczeń rodzinnych, organ ustalił, że łączny dochód rodzinny po odliczeniu dochodu utraconego z roku 2011 r. (11.495,70 zł) i uzyskaniu dochodu w roku 2012 r. (893,80 zł) miesięczny dochód rodziny wynosi 2.261,01 zł, zaś po przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód ustalony zgodnie z art. 3 ust. 2a wynosi 753,67 zł. Według Kolegium to wyliczenie jest prawidłowe. Powyższa kwota przekracza ustawowe kryterium dochodowe w wysokości 539,00 zł o 214,67 zł.
Organ dodał, że w stosunku do strony nie istnieje także możliwość zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje.
W niniejszej sprawie kwota przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego (214,67 zł) jest wyższa o kwoty najniższego zasiłku rodzinnego (77,00 zł) obowiązującego w okresie zasiłkowym co stanowi przeszkodę do skorzystania z tego przepisu.
Wskazał też, że istota odwołania sprowadza się do zakwestionowania prawidłowości uwzględnienia w dochodzie rodziny dochodu z gospodarstwa rolnego.
Z decyzji Urzędu Gminy w K. G. z dnia [...] lutego 2011 r. w s. wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego za rok 2011 na skarżącą zostało nałożone zobowiązanie podatkowe z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni 4.7205 ha przeliczeniowych. Kolegium stwierdziło, że w jego ocenie dochód z gospodarstwa rolnego ustalić należy niezależnie od faktycznej dochodowości. Przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z treści obwieszczenia GUS z dnia 21 września 2012 r. dochód ten wynosił 2.713 zł tj. 226,08 zł miesięcznie. Zatem mając na uwadze ten przelicznik i powierzchnię gospodarstwa w dochodzie rodziny należy uwzględnić kwotę 12.806,72 z tytułu gospodarstwa rolnego (4,7205x226,08x12 miesięcy).
Dodanie dochodu z gospodarstwa rolnego do dochodu rodziny powoduje przekroczenie kryterium dochodowego a tym samym odmowę wnioskowanych świadczeń.
Skargę na powyższą decyzję złożyła wnioskodawczyni – wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie wnioskowanych świadczeń ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła, że SKO w J. G. w swej decyzji nie odniosło się merytorycznie do jej zarzutów. Nie wskazało podstawy prawnej na jakiej przypisano jej cały dochód ze spadkowego gospodarstwa.
Uzasadniając powyższe wnioski podniosła okoliczności dotyczące stanu faktycznego i prawnego zawarte w odwołaniu. Akcentowała, że decyzja została wydana błędnie w oparciu o nierzetelne i nieprawdziwe dane dotyczące dochodu, bezpodstawnie został wliczony dochód z gospodarstwa rolnego na kwotę 12.806,53.
Twierdziła, że właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w K. była jej matka, która zmarła w 2000 r. pozostawiła po sobie 4 dzieci i testament, w którym gospodarstwo rolne "zapisała" bratu wnioskodawczyni P..
Dodała, że nie ma interesu aby wnieść sprawę spadkową po zmarłej matce. Nie jest właścicielem, współwłaścicielem ani też posiadaczem czy też użytkownikiem gospodarstwa rolnego.
Zarzuciła, że z decyzji nie wynika o jakie gospodarstwo chodzi, domyśla się, że jest to gospodarstwo jej matki. Stwierdziła, że nigdy nie otrzymała decyzji o wymiarze podatku.
Podniosła ponadto, że z decyzji ustalającej podatek przyjęto 3 ha przeliczeniowe, a w zaskarżonej decyzji 7 ha przeliczeniowych.
Zarzuciła, że nie wyjaśniono dlaczego, cały dochód ze spadkowego gospodarstwa przypisano jej jest bowiem czworo spadkobierców, a gospodarstwo rolne prowadzi brat P..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Istotne jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz informationis in peius (art. 133, art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Według Sądu skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy w K. G. naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Z akt administracyjnych wynika niesporny stan faktyczny sprawy, a mianowicie, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczeń rodzinnych i dodatków do tych świadczeń na dwoje małoletnich dzieci.
Wnioskodawczyni jest wdową. Otrzymała w 2011 r. alimenty na młodsze dziecko w kwocie 3.600 zł (rocznie) oraz rentę rodzinną przyznaną starszemu dziecku.
W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.).
W rozdziale 2 tej ustawy przewidziano wnioskowane świadczenia. W art. 4 ustawodawca wprowadził instytucję świadczenia rodzinnego, zaś w art. 8 określił dodatki jakie mogą być przyznane (po spełnieniu warunków określonych w ustawie) do świadczenia rodzinnego. Z powołanego ostatnio przepisu wynika, że dodatki do świadczenia rodzinnego mogą być przyznane tylko osobie, która otrzymała świadczenie rodzinne.
W związku z treścią zaskarżonych decyzji i zarzutami skargi podstawowe znaczenie dla sprawy ma art. 5 ust. 1 ustawy.
Mówi on, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom wskazanym w art. 4 ust. 2 (rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), jeżeli dochód rodzinny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 539 zł.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, ilekroć jest w niej mowa o dochodzie, oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także inne dochody podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym alimenty na rzecz dzieci a także dochody z gospodarstwa rolnego.
Jeśli idzie o dochody z gospodarstwa rolnego to na podstawie art. 4 ust. 8 ustawy w przypadku ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2006, Nr 136, poz. 969 ze zm.).
Z powołanych przepisów wynika, że do dochodu rodziny/osoby wlicza się dochód z gospodarstwa rolnego oraz w jaki sposób dochód ten winien być obliczony (ust.8 art. 4).
Przedmiotem odwołania i skargi jest wliczenie do dochodu uzyskanego przez wnioskodawczynię – dochodu z gospodarstwa rolnego – obliczonego według zasad wskazanych w ust. 8. Zainteresowana twierdzi, że nie jest właścicielką gospodarstwa rolnego, nie użytkuje go, i nie osiąga z niego żadnych dochodów.
Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organu, podstawą do przyjęcia dochodu z gospodarstwa rolnego było zaświadczenie z dnia 21 listopada 2012 r. Urzędu Gminy w K. G., stwierdzające, że wnioskodawczyni była w 2011 r. podatnikiem podatku rolnego z tytułu posiadania gospodarstwa w udziale 1/1 wraz z innymi posiadaczami samoistnymi tego gospodarstwa w udziale 1/1 w rozumieniu ustawy o podatku rolnym o powierzchni 7,44 ha użytków rolnych czyli 4,7205 ha przeliczeniowych.
Pismo to zawiera informację, że przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych dla tego gospodarstwa wynosi za 2011 r. 12.806,72 zł. Jako podstawę prawną obliczenia dochodu wskazano obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. Drugim dokumentem potwierdzającym, że zainteresowana jest co najmniej posiadaczem gospodarstwa rolnego w K. Z. o pow. 7,44 ha, hektarach przeliczeniowych 4,572 zł, jest decyzja w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2011. Pismo to jest adresowane do W. K. ale zawiera ustalenia, że zobowiązanie pieniężne z tytułu posiadania gruntu i budynków ponoszą 4 osoby – w tym zainteresowana w udziale – każdy po 1/1 części.
Dodatkowo należy zważyć, że wnioskodawczyni do wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych dołączyła oświadczenie z dnia 7 września 2012 r., w którym podała, że w roku kalendarzowym 2011 powierzchnia gospodarstwa rolnego w ha przeliczeniowych ogólnej powierzchni wynosi 4,572. Pismo to nie zawiera informacji gdzie jest położone gospodarstwo rolne ale niewątpliwie z jego treści należy wywnioskować, że oświadczenie to dotyczy gospodarstwa którym włada wnioskodawczyni.
Ze wskazanych dokumentów wynika, że omawiane gospodarstwo rolne to gospodarstwo położone w K. Z., wskazują na powyższe powtarzające się te same powierzchnie gruntu.
Niewątpliwie jednak rację ma skarżąca, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji powinna zawierać informację o jaką nieruchomość chodzi. Niewątpliwie brak takich danych stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Zgodzić się należy również z zarzutem skarżącej, że organ (w tym przypadku II instancji) powinien odnieść się do zarzutu skarżącej, że nie jest w posiadaniu gospodarstwa rolnego, nie czerpie z niego dochodu a ponadto jeżeli jakiś dochód z tego tytułu ma być zaliczony wnioskodawczyni to w 1/4 części, jako, że właścicielka tego gospodarstwa rolnego – matka odwołującej się, miała 4 dzieci.
Istotnie brak jest jakichkolwiek ustaleń w tym względzie.
Zauważyć w tym momencie ponadto należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 5 ust. 8 w sposób bezwzględny ustala dochód miesięczny z 1 ha przeliczeniowego, jak również w ust. 9 tego przepisu stanowi, że w przypadku gdy rodzina lub osoba w rodzinie uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się.
Odnośnie uzyskiwania dochodu z gospodarstwa rolnego, to sam fakt posiadania gospodarstwa daje podstawę do uznania, że osiąga się z niego dochód określony w art. 5 ust. 8 ustawy.
W kwestii posiadania gospodarstwa rolnego skarżąca zachowuje się nie jednoznacznie. W omawianym wyżej oświadczeniu potwierdza fakt posiadania gospodarstwa, w odwołaniu stanowczo temu zaprzecza. Adresy zameldowania skarżącej oraz położenia gospodarstwa wskazują, że co najmniej zamieszkuje na terenie gospodarstwa rolnego. Jednakże wobec zgodnych oświadczeń w odwołaniu i skardze organ winien ustalić tę okoliczność jednoznacznie, choćby przez rozpytanie w Urzędzie Gminy w K. G. na jakiej podstawie przyjęto, iż zainteresowana jest posiadaczem tego gospodarstwa. Ponadto jak należy rozumieć wpis w piśmie z dnia 21 listopada 2012 r. i decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., iż udział wnioskodawczyni i pozostałych osób ujętych wynosi 1/1.
Jak się wydaje udział skarżącej w posiadaniu gospodarstwa wynosi 1/4. Gdyby istotnie tak było należy uznać, że wskazany przez Gminę dochód uzyskiwany z gospodarstwa położonego w K. Z. wynosi 1/4 kwoty wskazanej przez Gminę jako dochód.
Na marginesie należy zauważyć, że nie jest uzasadnione stanowisko skarżącej, że nie występuje o uregulowanie spraw majątkowych po śmierci matki, gdyż obowiązkiem każdej osoby jest uregulowanie stanu prawnego, między innymi dotyczącego spadkowych nieruchomości.
Brak takich uregulowań może powodować pewne komplikacje w załatwianiu innych spraw i być okolicznością niekorzystną dla rozpoznawanego określonego wniosku.
Z naprowadzonych okoliczności wynika, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. i nie wyjaśnił istotnych okoliczności, które mogą mieć znaczenie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego też zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" należało orzec jak wyżej.
H.B.15.10.2013 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło