III SA/Gd 493/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-09-19

Skład orzekający: Alina Dominiak, Anna Orłowska, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strażak Państwowej Straży Pożarnej, który dojeżdża do miejsca pełnienia służby autobusem w obrębie miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe, a następnie pociągiem do innej miejscowości, może ubiegać się o równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli łączny czas dojazdu z domu do jednostki przekracza dwie godziny w obie strony, ale czas przejazdu między miejscowościami jest krótszy?
Ratio decidendi
Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje strażakowi, który nie posiada lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Za miejscowość pobliską uważa się taką, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu, łącznie z przesiadkami, nie przekracza dwóch godzin w obie strony. Do czasu tego nie wlicza się dojazdu w obrębie miejscowości, z której strażak dojeżdża, ani miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. W związku z tym, nawet jeśli całkowity czas dojazdu z domu do jednostki jest dłuższy, ale przejazd między miejscowościami mieści się w limicie, a dojazd w obrębie miejscowości służbowej jest wyłączony z obliczeń, strażak nie spełnia kryterium do otrzymania równoważnika.
Stan faktyczny
Skarżący, S. M., strażak Państwowej Straży Pożarnej, złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący zamieszkuje w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Kluczową kwestią sporną był sposób obliczania czasu dojazdu, a w szczególności uwzględnianie przejazdu autobusem w obrębie miejscowości służbowej. Skarżący kwestionował interpretację przepisów, uznając ją za krzywdzącą i niezgodną z Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r sprawy ze skargi S. M. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia 23 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia 29 stycznia 2013r. Komendant Miejski PSP, po rozpatrzeniu oświadczenia mieszkaniowego S. M. z dnia 2 stycznia 2013r., odmówił mu przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104 k.p.a., art. 83 ust. 5 pkt 5 w zw. z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 listopada 2005 r. w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005r., nr 241, poz. 2033). Organ wskazał, że z dniem 1 listopada 2011r. S. M. został przeniesiony do JRG [...] G. O.. W świetle art. 74 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliżej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliżej miejsca zamieszkania. Do czasu tego nie wlicza się dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, w której wykonuje obowiązku służbowe. S. M. nie przekracza ww. czasu dojazdu. W odwołaniu od powyższej decyzji S. M. wskazał, że zgodnie z cytowanym przez organ przepisem strażak, który nie ma lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej powinien otrzymywać równoważnik za brak lokalu mieszkalnego. Dom, w którym zamieszkuje, nie jest położony w miejscowości pobliskiej w myśl obowiązujących przepisów prawa. Decyzją nr [...] z dnia 23 kwietnia 2013 r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w G., działając na mocy art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz rozporządzenia MSW i A w sprawie trybu przyznawania strażakowi Państwowej Straży Pożarnej równoważników pieniężnych za remont albo za brak lokalu mieszkalnego wskazał, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych posiadanie jakiegokolwiek lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej wyklucza prawo do równoważnika pieniężnego za jego brak. Strona posiada dom w W.. Kwestią sporną było, czy strona zamieszkuje w miejscowości pobliskiej miejscu pełnienia służby, czy też nie. Organ uznał , że zgodnie z art. 74 ust. 3 ww. ustawy strona zamieszkuje w miejscowości pobliskiej miejscu pełnienia służby. Przejazd SKM następuje pomiędzy dwiema różnymi miejscowościami, natomiast przejazd autobusem ZKM ma miejsce w granicach administracyjnych jednej miejscowości jaką jest G.. Zgodnie z ww. przepisem ustawy do czasu przejazdu strony nie można zaliczyć czasu dojazdu z G. Głównej do G.-O. autobusem, ponieważ ma on miejsce w obrębie miejscowości, w której strona wykonuje obowiązki służbowe, czyli w G.. Zatem czas dojazdu strony z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby wynosi 30 minut, tj. mniej niż 2 godziny w obie strony. S. M. wniósł skargę na decyzję ego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się jej uchylenia. Nie zgodził się z twierdzeniami organów obu instancji, że dojazd z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby jest tożsamy z przyjazdem do miejscowości G., bez zaliczenia drogi do jednostki. Zdaniem skarżącego interpretacja przepisów przez organ jest krzywdząca, gdyż dzieli funkcjonariuszy w zależności od miejsca zamieszkania czy możliwości dojazdu, co jest niezgodne z Konstytucją RP. Zdaniem skarżącego nie powinno się rozróżniać, czy podróż odbywa się w granicach administracyjnych miejscowości pełnienia służby, ale uzależnić wypłatę równoważnika od rzeczywistego czasu dojazdu do miejsca pełnienia służby. Ponadto brak kompletnego uzasadnienia decyzji organu I instancji powinien ją dyskwalifikować. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w G. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej ( tj. Dz. U. z 2009 r. , nr 12, poz.68 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny (...), nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego (...). W art. 74 ust.3 ustawy wskazano, że za miejscowość pobliską uważa się miejscowość, do której czas dojazdu publicznymi środkami transportu przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Do czasu tego nie wlicza się dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której strażak dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. W przedmiotowej sprawie istotne było, czy dom, który posiada skarżący, o powierzchni mieszkalnej zaspokajającej jego potrzeby mieszkaniowe , położony jest w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia przez niego służby, czy też nie. Skarżący mieszka w W., a służbę pełni w G.. Do miejsca pełnienia służby skarżący dojeżdża Szybką Koleją Miejską z W.-Ś. do G. G., a następnie autobusem miejskim dojeżdża do G. –O.. Czas dojazdu w jedną stronę Szybką Koleją Miejską wynosi 30 min., wobec czego w obie strony – 1 godzinę. Mając na uwadze treść zdania drugiego art. 74 ust. 3 ustawy organy zasadnie tylko ten czas dojazdu wzięły pod uwagę, bowiem do czasu dojazdu , od którego uzależnione jest uznanie jakiejś miejscowości za miejscowość pobliską nie wlicza się "dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której strażak dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe". Z tego względu, że przejazd autobusem miejskim odbywa się w obrębie tej samej miejscowości, czas tego przejazdu nie może być brany pod uwagę, nawet gdyby faktyczny czas dojazdu skarżącego z domu do jego jednostki przekraczał wskazane w ustawie dwie godziny. Nie można skutecznie postawić zarzutu nieprawidłowego ustalenia przez organy czasu dojazdu skarżącego z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby, mającego znaczenie dla ustalenia , czy mieszka on w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, czy też nie, bowiem organy prawidłowo zastosowały jasny i nie budzący wątpliwości interpretacyjnych art. 74 ust. 3 ustawy. Skarżący, zarzucając organom niekonstytucyjną wykładnię art. 74 ust. 3 ustawy , zdaje się nie zauważać istnienia zdania drugiego tego przepisu, który wprost wyklucza doliczenie do czasu dojazdu istotnego dla uznania jakiejś miejscowości za pobliską, czasu dojazdu w obrębie miejscowości zamieszkania i miejsca pełnienia służby. W ocenie Sądu nie można też mówić o niekonstytucyjności takiego unormowania, bowiem równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, o który ubiegał się skarżący, przysługuje za brak lokalu lub domu w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Należy zwrócić uwagę na to, że w istotnym dla omawianego problemu przepisie art. 74 ust. 3 ustawy mowa jest o "miejscowości" z której strażak dojeżdża i "miejscowości", w której wykonuje obowiązki służbowe. Dla ustalenia prawa do przedmiotowego równoważnika istotny jest czas dojazdu między miejscowościami, nie zaś czas dojazdu strażaka z domu do jednostki, w której pełni służbę. Zasada równości wobec prawa nie została naruszona, bowiem jest jednakowa dla wszystkich strażaków - jednakowy dla wszystkich jest czas dojazdu między konkretnymi miejscowościami , decydujący o uznaniu jakiejś miejscowości za miejscowość pobliską ( mniej niż dwie godziny w obie strony). Gdyby ustawodawca chciał uzależnić przyznanie przedmiotowego równoważnika od faktycznego czasu dojazdu z domu strażaka do faktycznego miejsca pełnienia przez niego służby, inaczej ukształtowałby treść przepisów ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Sąd nie podziela też zarzutu skargi o konieczności wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji organu pierwszej instancji z powodów jej błędów formalnych. Decyzja ta zawiera wyraźny zapis dotyczący odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu oraz określenie osoby, której prawa tego odmówiono, wobec czego nie ma żadnej wątpliwości, czego i kogo dotyczy. Z kolei brak kompletnego uzasadnienia decyzji nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając skargę za bezzasadną, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło