II GSK 1872/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-08
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Marzenna Zielińska, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wagi nieautomatyczne typu SAW 10C, dopuszczone do użytku, mogą być podstawą do nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy też ich zastosowanie jest ograniczone wyłącznie do pomiaru nacisków osi?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uchylił decyzję organu, opierając się na stanowisku Głównego Urzędu Miar i Najwyższej Izby Kontroli, które nie mają mocy normatywnej. Sąd pierwszej instancji powinien był skontrolować zgodność z prawem stanowiska organu, który dopuszczał stosowanie wag SAW 10C do pomiaru masy całkowitej pojazdu na podstawie obowiązujących przepisów dyrektyw i rozporządzeń. Ponadto, uchylenie decyzji w całości było przedwczesne, gdyż stwierdzono również przekroczenie nacisków osi, co było prawidłowo ustalone wagą SAW 10C.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu marki MAN, należącego do S. K. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, kwestionując miarodajność wyników ważenia wykonanego wagą nieautomatyczną SAW 10C w zakresie masy całkowitej pojazdu. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia NSA Joanna Zabłocka Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2018/13 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 maja 2013 r. nr . w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2) zasądza od S. K. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 2600 (dwa tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjne w W. z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2018/13, wydanym w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 maja 2013 r. nr . w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym, uchylono zaskarżoną decyzję.
Wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego sprawy:
W dniu 19 lipca 2012 r. w R. Z. na drodze gminnej zatrzymano do kontroli pojazd marki MAN o nr rej. ., przy czym kontrolę przeprowadzono w miejscowości S. na drodze krajowej nr 7. Pojazdów kierował K. U., który wykonywał przewóz ziemi w imieniu S. K., dalej "skarżący".
W wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono przekroczenie:
• dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi: powyżej 16,5 t do 17,5 t. Nacisk na podwójną os napędową kontrolowanego pojazdu, po odjęciu dopuszczalnych błędów wynosił 23,8t. Toteż dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej został przekroczony o 9,3 t.
• dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m - za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo.
• dopuszczalnej masy całkowitej trzyosiowego pojazdu samochodowego powyżej 30,0 t do 35,0 t. Masa całkowita kontrolowanego pojazdu po odjęciu dopuszczalnych błędów wynosiła 30,6 t. Dopuszczalna masa całkowita została przekroczona o 5,61.
Podane wyżej parametry omawianego pojazdu, które wskazano jako nienormatywne, zostały w chwili pomiaru odpowiednio pomniejszone o tolerancję 200 kg z każdej osi i 2%.
Ponadto, według organu, z miejsca ważenia sporządzono protokół z pomiaru równości terenu z dnia 6 marca 2012 r., który zatwierdził stanowisko w sprawie ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr fabrycznych .. Wagi legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w K., z terminem ważności do dnia 30 kwietnia 2013 r. Wagi te spełniły wymogi określonej w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. nr 26, poz. 152).
Wspomnianą na wstępie decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 marca 2013 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 13.260 zł.
Podstawę materialnoprawną nałożonej kary organ wskazał m.in. art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1, art. 40c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.) oraz Ip. 6 pkt 9 lit. d) i e), Ip. 9 pkt 13 lit. c) załącznika nr 2 do wspomnianej ustawy oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skarżący zakwestionował miarodajność wyników ważenia pojazdu, które zostały wykonane wagą nieautomatyczną SAW-10 C. Waga ta przeznaczona jest do ważenia nacisku kół lub osi pojazdów na drogę. Waga ta posiada wprawdzie dodatkową funkcję umożliwiającą sumowanie obciążeń osi pojazdu, podając masę całkowitą, jednakże wynik ten może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny. Stanowisko takie wyraził Wiceprezes Głównego Urzędu Miar w piśmie z dnia 22 kwietnia 2011 r, skierowanym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak to wskazano na wstępie, uchylił zaskarżoną decyzję.
Według Sądu pierwszej instancji podstawowy zarzut w sprawie sprowadza się do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu na podstawie pomiaru wykonanego przy pomocy omawianych wag, które nie są do tego przystosowane.
Jak wskazano zakres i sposób wykorzystania poszczególnych rodzajów wag przeznaczonych do ważenia pojazdów stanowi przedmiot regulacji prawnej, a w szczególności powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r., a także dyrektywy 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych (L 122/6 z dnia 16 maja 2009 r.).Jednakże Sąd pierwszej instancji nie podzielił stanowiska organu, powołującego się na przepis art. 1 ust. 2 lit a (III) dyrektywy, w myśl którego dla jej celów rozróżnia się wykorzystanie wag nieautomatycznych do określenia masy dla obliczenia opłaty, cła, podatku, premii, kary, wynagrodzenia, odszkodowania lub podobnych typów opłat.
Sąd oparł się na wspomnianym stanowisku Wiceprezesa Głównego Urzędu Miar, a także wynikach ustaleń Najwyższej Izby Kontroli, w świetle których wagi SAW 10C (drugi typ wag przenośnych wykorzystywanych przez organ) nie zapewniają możliwości prowadzenia prawidłowych pomiarów masy całkowitej pojazdów, a wynik takiego ważenia (poprzez sumowanie nacisków na osie) może być traktowany wyłącznie jako orientacyjny, wymagający sprawdzenia na innych urządzeniach. Ze świadectwa homologacji typu WE, dopuszczającego wagi SAW 10C na rynek europejski wynika, że urządzenia te przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi. W świadectwie nie podano, że za pomocą tych urządzeń można wyznaczać masę całkowitą pojazdów, które obecnie w większości przypadków posiadają cztery lub więcej osi. Tym samym rzetelność pomiarów dokonywanych przy użyciu wag SAW 10C może być kwestionowana.
W ocenie Sądu pierwszej instancji wynik pomiarów masy całkowitej pojazdu wykonanych za pomocą przenośnych wag osiowych może być obarczony zbyt dużym błędem, by go uznać za wiarygodny, zwłaszcza w sytuacji, gdy miałby to służyć do celów nakładania kar pieniężnych. Ustalenia faktyczne w tej sprawie są niekompletne i nie w pełni rozpatrzone, a to stanowi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiana zaufania do organów Państwa,(art. 7 i art. 8 K.p.a.), których realizacja wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz działając na podstawie i w granicach prawa.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi strony, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarga kasacyjna oparta jest na obu podstawach zaskarżenia wskazanych w przepisie art. 174 pkt 1 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając w pierwszej kolejności naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji w zakresie ustaleń faktycznych, że pomiar nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej kontrolowanego pojazdu mógł być wadliwy, gdyż został przeprowadzony za pomocą wag SAW 10C, które w ocenie Sądu pierwszej instancji przeznaczone były wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi, przy czym Sąd oparł swoje stanowisko na niczym nieuzasadnionym poglądzie Prezesa Głównego Urzędu Miar, w żaden sposób nie wskazując przepisów prawa powszechnie obowiązującego pozwalających na stwierdzenie, że przy użyciu wag SAW 10C nie jest możliwe dokonanie przedmiotowych ustaleń, zaś skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że były one błędne, a jeśli tak, to w jakim stopniu, natomiast organy dowiodły w toku postępowania, iż w oparciu o obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne oraz dokumenty dopuszczające wagi do użytkowania, za ich pomocą prawnie dopuszczalne i w pełni uprawnione było dokonanie ustaleń także w zakresie masy całkowitej oraz nacisku na oś podwójną kontrolowanego pojazdu;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., przejawiające się w niczym nieuprawnionym i błędnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji w zakresie ustaleń faktycznych, że pomiar masy całkowitej oraz nacisku osi wielokrotnej kontrolowanego pojazdu mógł być wadliwy, gdyż został przeprowadzony za pomocą wag SAW 10C, które w ocenie Sądu pierwszej instancji przeznaczone były wyłącznie do pomiaru nacisku kół pojedynczych osi, podczas gdy z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, w tym w szczególności z Instrukcji Obsługi wag typu SAW 10C, zastrzeżenie takie wcale nie wypływa, a wręcz przeciwnie, Instrukcja Obsługi wag wprost dopuszcza przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu, jak i jego masy całkowitej.
Skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) powołanej dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wag nieautomatycznych, poprzedzone przez obowiązujące w dacie dopuszczenie wag SAW 10C do użytkowania art. 1 ust. 2 lit. a pkt 2 i art. 3 dyrektywy Rady z dnia 20 czerwca 1990 r. nr 90/384/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wag nieautomatycznych (Dz. U. WE L 189 z 20 lipca 1990 r., str. 1-16), § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 23) oraz § 6 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r., polegające na ich niewłaściwym zastosowaniu i w konsekwencji mylnym przyjęciu, że wagi typu SAW 10C przeznaczone są wyłącznie do pomiaru nacisku kół i pojedynczych osi pojazdu, podczas gdy przepisy te wprost dopuszczają przy ich użyciu pomiar zarówno osi wielokrotnych pojazdu jak i jego masy całkowitej.
Według organu zastosowane do ważenia kontrolowanego pojazdu nieautomatyczne wagi elektroniczne typu SAW 10C mogły służyć do pomiaru nacisków osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu (DMC). Wagi wykorzystane w sprawie legitymowały się w dacie kontroli aktualnymi świadectwami legalizacji ponownej.
Jak wywodzi, w świetle treści dołączonego do instrukcji obsługi wag SAW 10C Świadectwa Homologacji nr D98-09-08 są one zgodne z wymaganiami dyrektywy nr 90/384/EWG (obecnie zastąpionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r.), wdrożonej do systemu prawa polskiego omawianym rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. Przepisy dopuszczają wagi o klasie dokładności IIII do ważeń wykorzystywanych dla ustalenia masy do obliczania kary (art. 1 ust. 2 lt. a pkt 2 w zw. z załącznikiem I "wymogi metrologiczne" lp. 2.1). Podobnie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. stanowi, że przepisy tego rozporządzenia stosuje się do wag nieautomatycznych służących do określania masy będącej podstawą obliczania m.in. kar lub podobnych typów opłat. Również obecnie obowiązująca dyrektywa 2009/23/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r., której normy aktualnie stosuje się do wszystkich wag nieautomatycznych w art. 1 ust. 2 lit. a pkt (ii) wyraźnie określa wykorzystanie wag nieautomatycznych do określania m.in. masy do obliczania kary.
Zatem, wbrew argumentacji Sądu pierwszej instancji, wagi o klasie dokładności IIII, czyli takie jak użyte przez organ kontrolny, mogą służyć do ustalenia masy całkowitej pojazdu (DMC). Zgodnie natomiast z dokumentem homologacji tych wag (załączonym do ich instrukcji obsługi) i ich instrukcją obsługi, można było dokonać także pomiarów nacisków osi, w tym osi wielokrotnych, na drogę. Okoliczność wskazywana przez Prezesa GUM, a za nim NIK, że wagi typu SAW 10 C użyte przez organ kontrolny nie mogą służyć do pomiaru masy oraz nacisku osi wielokrotnych pojazdu, w żadnym razie nie wynika z treści Świadectwa Homologacji UE nr przedmiotowych wag na rynek europejski. W dokumentacji tej wskazano, że są to wagi typu nieautomatycznego do pomiaru obciążenia (nacisku) kół i osi w ramach nadzoru ruchu drogowego, lecz wbrew argumentacji Sądu próżno doszukać się tam ograniczenia, zgodnie z którym chodzi tu wyłącznie o nacisk kół i osi pojedynczej.
Ponadto, jak wskazano, kontrolowany pojazd był pojazdem trzyosiowym, z czego oś druga i trzecia stanowiły osie składowe podwójnej osi napędowej. Wobec tego masa wskazanego pojazdu mogła być wyznaczona za pomocą wag typu SAW 10C, albowiem możliwość taka wprost wynika z cytowanej treści Instrukcji Obsługi tych urządzeń.
Organy Inspekcji dysponują także stanowiskiem samego producenta wag, który wielokrotnie potwierdzał, iż "wyznaczenie masy pojazdu za pomocą pary wag typu SAW 10C poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi przy spełnieniu wymagań homologacji wagi, jest technicznie możliwe z uwzględnieniem błędu wagi tabela 2.3". Na konieczność uwzględniania korekt uwzględniających błędy wag wskazują przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2008 r., które w załączniku określają błąd graniczny, który mógł wynieść nawet 150 kg. W celu zniwelowania możliwych do wystąpienia, aczkolwiek dopuszczalnych błędów pomiarowych urządzeń, organy Inspekcji stosują tolerancję przy określaniu ostatecznego wyniku pomiaru, co odbywa się wyłącznie na korzyść kontrolowanego. Z powyższych względów nie sposób zarzucić organowi, że takie działanie, tylko dlatego, że nie wynika wprost z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, ale niejako uwarunkowane pewnymi niedoskonałościami urządzeń technicznych, niweczy samo w sobie możliwość zastosowania przepisów sankcjonujących stwierdzone naruszenie. Strona ma pewność, że ewentualne błędy wskazań urządzeń pomiarowych zostają wyeliminowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania, przy czym w pierwszej kolejności należy to czynić pod kątem prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych, które wyznaczają przepisy prawa materialnego mające w sprawie zastosowanie.
Okoliczność przekroczenia przez omawiany pojazd dopuszczalnych nacisków osi na drogę oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, co wymaga podkreślenia, organ stwierdził w następstwie kontroli drogowej z udziałem kierowcy pojazdu, który stosowny w tym zakresie protokół podpisał bez zastrzeżeń. Protokół ten ma walor dokumentu urzędowego w świetle przepisu art. 76 § 1 k.p.a. Zważywszy na znaczne przekroczenie przez omawiany pojazd dopuszczalnych parametrów, o których wyżej mowa, za udowodniony należy przyjąć fakt poruszania się przez skarżącego na drodze publicznej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, co pociąga za sobą nałożenie kary pieniężnej na podstawie przepisów wskazanych w zaskarżonej decyzji
W sprawie wyłoniła się kwestia, czy dla potrzeb nałożenia kary pieniężnej miarodajne są wyniki ważenia omawianego pojazdu nieautomatyczną wagą elektroniczną typu SAW 10C. Według organu, o czym była mowa, na gruncie przepisów powołanej dyrektywy nr 90/384/EWG oraz obecnie obowiązującej dyrektywy nr 2009/23/WE, a także wskazanych przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r., nie ma przeszkód prawnych dla zastosowania wagi elektronicznej typu SAW 10C dla potrzeb sprawdzenia nie tylko dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, co nie budziło zastrzeżeń Sądu pierwszej instancji, ale także dla potrzeb ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, co z kolei zakwestionował Sąd pierwszej instancji.
Kwestionując możliwość zastosowania wagi elektronicznej typu SAW 10C dla potrzeb ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu Sąd pierwszej instancji, co jest mankamentem zaskarżonego wyroku, nie skontrolował pod tym kątem zgodności z prawem stanowiska Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wywodzącego dopuszczalność stosowania tej wagi dla wspomnianych potrzeb na gruncie wskazanych wyżej przepisów. W to miejsce Sąd pierwszej instancji oparł się na informacji o wynikach kontroli ochrony dróg przed niszczeniem przez przeciążone pojazdy dokonanej przez Najwyższą Izbę Kontroli, a także na stanowisku Głównego Urzędu Miar, podważających miarodajność wyników ważenia omawianymi wagami do celu wyznaczania całkowitej masy pojazdu.
Informacja Najwyższej Izby Kontroli oraz stanowisko Głównego Urzędu Miar, o których wyżej mowa, co wymaga podkreślenia, nie mają waloru normatywnego. Innymi słowy nie są to źródła prawa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. W myśl tego przepisu źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Dlatego trafny jest zarzut skargi kasacyjnej, zarzucający Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., poprzez brak wskazania przepisów powszechnie obowiązującego prawa dla zdyskwalifikowania możliwości stosowania przez organ wag SAW 10C dla potrzeb ustalenia całkowitej masy pojazdu, tym bardziej w sytuacji, gdy według organu stosowanie tej wagi dla omawianego celu jest dopuszczalne w świetle powołanych wyżej przepisów.
Ponadto, co jest istotnym mankamentem zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że w następstwie wspomnianej kontroli drogowej, na podstawie wyników ważenia wagą SAW 10C, stwierdzono nie tylko przekroczenie przez pojazd całkowitej masy pojazdu, ale także przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogę, a to również obejmowała nałożona na skarżącego kara pieniężna w wysokości 13.260 zł. Ten drugi parametr, świadczący o nienormatywnym charakterze pojazdu, został w sprawie prawidłowo ustalony wagą SAW 10C. Stosowanie bowiem tej wagi dla celu przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogę, o czym była mowa, nie budziło wątpliwości, zarówno Sądu pierwszej instancji, jak i Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Dlatego uchylenie przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonej decyzji w całości, a więc także w zakresie nałożonej na skarżącego kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogę, nie znajdowało uzasadnienia.
Wobec naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych przez organ przepisów postępowania przedwczesne jest zajęcie stanowiska w kwestii zarzucanego Sądowi pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności skontroluje stanowisko organu co do zgodności z powołanymi wyżej przepisami stosowania wagi SAW 10C dla celów wyznaczania całkowitej masy pojazdu, mając także na uwadze stwierdzone protokołem z kontroli drogowej, podpisanym bez zastrzeżeń przez kierowcę pojazdu, znaczne, bo o 5,6 t., przekroczenie przez pojazd wspomnianego wskaźnika nienormatywności pojazdu, powodujące niszczenie dróg publicznych, trudne do uznawania jako bezkarne.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło