II GSK 2713/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 września 2013 r.; sygn. akt VI SA/Wa 2228/13 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 19 września 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2228/13 odrzucił skargę R.I. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z [...] sierpnia 2013 r. R. I. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 120 zł, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193). Jednocześnie R. I. został pouczony, że wymienioną kwotę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego został doręczony skarżącemu, który na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, obok przystawionego datownika z datą 28 sierpnia 2013 r., osobiście pokwitował odbiór korespondencji. W ocenie Sądu pierwszej instancji, termin do uiszczenia wpisu sądowego w tej sprawie upływał 4 września 2013 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wymaganej kwoty, co zostało potwierdzone informacją Oddziału Finansowo-Budżetowego WSA w W. z [...] września 2013 r. Z uwagi na powyższe, Sąd uznał za zasadne odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: ppsa). Skargę kasacyjną złożył R. I. reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że Sąd I instancji błędnie uznał dzień 28 sierpnia 2013 r. za datę doręczenia skarżącemu zarządzenia z 16 sierpnia 2013 r., w sytuacji, gdy analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru prowadzi do wniosku, że odbiór korespondencji nastąpił w dniu 29 sierpnia 2013 r. Zakreślony 7-dniowy termin upływał zatem dopiero 5 września 2013 r., kiedy skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Na potwierdzenie powyższego przedstawiono wydruk z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W przypadku braku opłaty przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Przepis art. 220 § 3 ppsa stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W przedmiotowej sprawie jest poza sporem, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi, do czego został wezwany mocą zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z [...] sierpnia 2013 r. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest natomiast data doręczenia tego wezwania skarżącemu. Przeprowadzona w tym celu analiza pocztowego dowodu doręczenia (k. 15) pozwala stwierdzić, że w wyniku awizowania przesyłki, skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem odbiór tego pisma w placówce pocztowej. Należy podkreślić, że skarżący nie wpisał własnoręcznie daty odbioru przesyłki, a jedynie złożył podpis obok daty - 28 sierpień 2013 r. - odbitej za pomocą datownika. Jak wynika z dalszej analizy, wskazana data odbioru nie koresponduje z datą stwierdzoną przez doręczającego korespondencję, tj. 29 sierpnia 2013 r., widniejącą obok jego podpisu, również odbitą datownikiem, w następstwie uprzedniego przekreślenia daty 28 sierpnia 2013 r. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że na stronie adresowej zwrotnego potwierdzenia odbioru znajduje się odcisk pieczęci placówki pocztowej operatora pocztowego z datą 29 sierpnia 2013 r., co oznacza, że w tym dniu, po doręczeniu pisma adresatowi, doręczający przekazał zwrotne potwierdzenie odbioru celem odesłania go sądowi wysyłającemu (WSA w W.). Ponadto potwierdzeniem faktycznego doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 29 sierpnia 2013 r. jest wydruk z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej (k. 81), uwzględniony w treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wobec skutecznego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w dniu 29 sierpnia 2013 r., termin do uzupełnienia braku fiskalnego mijał 5 września 2013 r. W tej dacie skarżący nadał w urzędzie pocztowym wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W orzecznictwie i judykaturze utrwalony jest pogląd, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w terminie zakreślonym do uiszczenia wpisu czyni wezwanie to niebyłym. Dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy, w przypadku nieuwzględnienia wniosku, strona winna zostać ponownie wezwana do uiszczenia wpisu (por.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. T. Wosia, wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 932, postanowienie NSA z 26 kwietnia 2005 r., sygn. akt II FZ 125/05, publ. ONSAiWSA z 2006 r., nr 1, poz. 12). W tym stanie rzeczy należy uznać postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi za przedwczesne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 182 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze treść uchwały NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, w której przyjęto, że art. 203 i 204 ppsa nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie.