II SA/Lu 180/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi S. S., B. G. i H. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję S. B. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz S. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 26 lipca 2011r. S. S. wniosła do Starosty B. wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za grunt, części składowe oraz drzewa i krzewy znajdujące się na działkach położonych na terenie " K." w B. oznaczonych numerami 4268 i 4123/1 o powierzchni 5176m2, stanowiących byłą własność J. K., którego jest spadkobierczynią. Wyjaśniła, że wspomniane działki zostały wywłaszczone na podstawie decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...]. Jej przejęcie nastąpiło na podstawie zarządzenia nr 2 Naczelnika Miasta B. z dnia [...] w sprawie ustalenia terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego i jego podziale. Na skutek jej starań Minister Infrastruktury decyzją z dnia 23 maja 2011r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...]. W dniu 20 października 2011r. wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania złożyli pozostali spadkobiercy J. K. : K. M. S., B. G. i H. J. K. Po rozpoznaniu wniosku Starosta B. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa postępowanie w sprawie umorzył. W uzasadnieniu podano, że przedmiotowe działki zostały objęte Zarządzeniem Nr 2 Naczelnika Miasta B. z dnia [...] w sprawie ustalenia terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego. Zarządzenie to zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Z. ( Dz.Urz.WRN w Z. Nr 4 , poz.13 z dnia 10 maja 1980r.), wobec czego , w myśl przepisu art.5 ust.2 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach ( Dz.U. Nr 27 , poz.192 ze zm.) z dniem 10 lipca 1980r. przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] ustalono i wypłacono dotychczasowemu właścicielowi J. K. odszkodowanie w wysokości 83 851,00 zł. ( przed denominacją ). Fakt wypłacenia odszkodowania za przedmiotowe działki został potwierdzony podczas rozprawy administracyjnej w dniu 2 grudnia 2011r. przez Ł. B., pełnomocnika S.S. Obecni na rozprawie K. M. S. i H. J. K. oświadczyli, iż potwierdzają wyjaśnienia złożone przez pełnomocnika S. S. B. G. zeznała do protokołu przesłuchania strony z dnia 8 grudnia 2011r., że dokładnie nie pamięta w jakiej wysokości było odszkodowanie. Fakt pobrania odszkodowania potwierdza również zachowane w aktach sprawy oświadczenie J. K. z dnia 15 grudnia 1980r., że nie wnosi zastrzeżeń do wysokości odszkodowania oraz, że nie będzie odwoływał się od decyzji ustalającej odszkodowanie. Z kolei decyzją z dnia [...], Minister Infrastruktury ze względu na brak podstawy prawnej stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta B. z dnia [...]. Powołując się na orzecznictwo Minister dowodził, że art.10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972r. i art. 8 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 12 marca 1958r. nie przewidywały ustalenia odszkodowania za grunty przejmowane przez Państwo w drodze decyzji. Właściciele nieruchomości otrzymywali odszkodowanie obliczane jako przemnożenie stawki odszkodowania za 1 m2 ustalanej uchwałą (zarządzeniem) właściwego organu, przez liczbę metrów kwadratowych przejmowanej przez Państwo nieruchomości Z tego też powodu obecnie prowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe. Decyzją z dnia [...] Wojewoda rozstrzygnięcie Starosty B. utrzymał w mocy. Również Wojewoda uznał, że przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach na podstawie której Naczelnik Miasta B. wydał zarządzenie nr 2 z dnia 15 kwietnia 1980 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego budownictwa jednorodzinnego i jego podziale na działki położonego w B. pn. "K." (ogł. Dz. Urz. WRN w Zamościu nr 4, poz. 13 z dnia 10 maj 1980 r.), z mocy którego nieruchomości przeszły z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nie przewidywały ustalenia odszkodowania za przejmowane nieruchomości w drodze decyzji administracyjnej. Wprawdzie przepis art. 10 ust. 1 powołanej ustawy stanowił, że za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2, wypłaca się odszkodowanie na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości, ale poprzez użycie w cytowanym przepisie słów "wypłaca się", ustawodawca ograniczył stosowanie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości jedynie do norm o charakterze materialnoprawnym. Nieuzasadnionym byłoby więc przy tak sformułowanym przepisie uznanie, że przepis art. 10 ust. 1 odsyła do całej procedury "wywłaszczeniowej" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.04.2011 r. sygn. akt I OSK 878/10). Wojewoda zwrócił ponadto uwagę, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3, w związku z art. 106 ust.1, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu: w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126; na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości; gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. W sprawie ustalono jednak, że odszkodowanie ustalone decyzją Naczelnika Miasta B. z dnia [...] zostało wypłacone. Były właściciel nie zakwestionował jego wysokości i pobrał je w ustalonej wysokości. To oznacza, że pomiędzy byłym właścicielem, a Naczelnikiem Miasta B. doszło do uzgodnienia wysokości należnego odszkodowania. W ocenie Wojewody zobowiązanie do wypłacenia odszkodowania zostało zatem wykonane, wygasło i nie może być dochodzone ponownie. Brak roszczenia, które mogłoby być uwzględnione na drodze postępowania administracyjnego oznacza, że takie postępowanie jest bezprzedmiotowe, co stanowi przesłankę do jego umorzenia na podstawie art. 105 § 1 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. S., B. G. i H. J. K. zarzucając decyzji Wojewody: 1. naruszenie przepisów prawa administracyjnego materialnego, w szczególności art. 129 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. - Dz. U. z 2010 r., nr 102. poz. 651 z późn. zm.), 2. rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6. art. 7. art. 8. art. 77 § 1. art. 80 oraz. art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, 3. błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę do wydania zaskarżonej decyzji poprzez błędne uznanie, iż po stronie skarżących brak jest roszczenia, które mogłoby być uwzględnione w drodze postępowania administracyjnego, gdzie z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż takie roszczenie istnieje wnieśli o jej uchylenie. W motywach skargi wyjaśniono, że decyzje administracyjne w sprawie zapadły z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie skarżących po stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] na skutek decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 23 maja 2011 roku. powstała sytuacja umożliwiająca następcom prawnym J. K. uzyskanie odszkodowania. W takiej sytuacji wnioski o jego ustalenie i wypłacenie winny być rozpatrzone. Nie było natomiast podstaw do jego umorzenia. Zdaniem skarżących, nawet gdyby uznać argumentację organu administracyjnego, iż odszkodowanie za przejęte tereny winno być przyznane na podstawie "wykazów odszkodowań za grunty przejęte" a nie na podstawie decyzji administracyjnej, to odszkodowanie dla J. K. zostało wydane na podstawie decyzji administracyjnej (nie na podstawie wskazanych "wykazów"). Decyzja ta została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. Z tego też względu organ administracji I Instancji winien na nowo wszcząć postępowanie w przedmiocie wydania odszkodowania za przejęte na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, czyli merytorycznie rozpatrzeć wniosek skarżących. Błędnie uznano również, że po ich stronie brak jest roszczenia, które mogłoby być uwzględnione w drodze postępowania administracyjnego, podczas, gdy z prawidłowej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż takie roszczenie niewątpliwie istnieje. Skarżący zwrócili ponadto uwagę, że decyzją z dnia [...] Starosta przyznał odszkodowanie z tytułu przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa właśnie z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta przyznającej odszkodowanie, co oznaczało konieczność ponownego ustalenia odszkodowania. Ponieważ jest to sytuacja analogiczna do ich sytuacji, umorzenie postępowania należy uznać za co najmniej sprzeczne z prawem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno w orzecznictwie jak i literaturze prawniczej ustabilizowany jest pogląd, według którego bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt.1 kpa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu albo stwierdzając w niej o niedopuszczalności takiego orzekania (Barbara Adamiak, Janusz Borkowski, Postępowanie administracyjne - Komentarz Wyd. C.H.BECK 2009 s. 391 i następne). Art. 105 § 1 kpa ma zatem zastosowanie w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania, co powoduje, że umorzenie postępowania administracyjnego stanowi orzeczenie formalne, kończące postępowanie, bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 9 listopada 1995 r., III ARN 50/95, OSNAPiUS z 1996 r., nr 11, poz. 150 ). Jak się uznaje, bezprzedmiotowość postępowania może wynikać zarówno z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe związane są z podmiotem stosunku prawnego w taki sposób, że w razie jego braku nie mogą w jego miejsce wstąpić następcy prawni, a więc będzie to śmierć osoby fizycznej lub likwidacja osoby prawnej, a także podmiotu, który był stroną postępowania. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc, gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić przedmiot postępowania. Przy tak ujętym pojęciu bezprzedmiotowości postępowania motywacja organów, pozwalająca w ich mniemaniu na umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 kpa nie może znaleźć poparcia. Przede wszystkim na akceptację nie zasługuje tak jednoznaczna ocena organów sprowadzająca się do zakwestionowania możliwości ustalenia obecnie należnego odszkodowania za grunt przejęty z mocy prawa przez Skarb Państwa, z powołaniem na pogląd, według którego przy przejmowaniu nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach (Dz. U. z 1972 r. Nr 27, poz. 192 ze zm.) nie wydawano decyzji administracyjnych zarówno w przedmiocie przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa jak i o odszkodowaniu. Wbrew przekonaniu organów co do powyższego zagadnienia w orzecznictwie brak jest jednolitości. Rzeczywiście w wyroku z dnia 15 stycznia 2004r ( SA/Bk 1132/03 opubl. w ONSAiWSA 2005/3/61) Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wywłaszczenie dokonywane w trybie art. 5 ust. 2 wspomnianej ustawy z 6 lipca 1972 r. uregulowane było w taki sposób, iż przejście własności na rzecz państwa następowało z mocy prawa, po upływie 2 miesięcy od wejścia w życie uchwały (a później zarządzenia) o ustaleniu terenu budowlanego, ogłaszanej w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej. Za przejęte nieruchomości ich dotychczasowi właściciele otrzymywali odszkodowanie obliczane poprzez przemnożenie stawki odszkodowania za 1 m2, ustalanej (początkowo w trybie art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1972 r., następnie zaś w trybie art. 8 ust. 9 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 1994 ze zm. znowelizowanych ustawą z 22 listopada 1973 r.) uchwałą (zarządzeniem) właściwego organu, przez wielkość (ilość metrów kwadratowych) wywłaszczanej nieruchomości. W omawianym trybie przejęcia nie były zatem wydawane decyzje administracyjne ani w przedmiocie wywłaszczenia, ani w przedmiocie odszkodowania, które było ustalane w formie "Wykazów odszkodowań za grunty przejęte". Na wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odszkodowania nie było miejsca. Decyzja administracyjna rozstrzyga bowiem co do istoty indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej, tymczasem wysokość indywidualnego odszkodowania nie była wynikiem rozstrzygnięcia, lecz wynikiem zwykłego mnożenia ilości m2 przez ustaloną, jednolitą dla wszystkich, stawkę odszkodowania za 1 m2. Stanowisko powyższe zostało powielone w kolejnych wyrokach sądów administracyjnych z dnia 21 czerwca 2007r. (I OSK 1158/06) i 12 kwietnia 2011r. (I OSK 878/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) powołanych zresztą w decyzji Starosty B. W orzecznictwie funkcjonuje jednak również pogląd odmienny, w którym wskazuje się, że skoro przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, na podstawie której to ustawy przejęcie nastąpiło, przewidywała wypłatę odszkodowań za nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów o wywłaszczeniu nieruchomości (art. 10 ustawy) winna być w tym przedmiocie wydana decyzja administracyjna. Art.7 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jednoznacznie bowiem stanowił, że wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem, natomiast stosownie do art. 20 ust.1 decyzję o wywłaszczeniu i odszkodowaniu wydaje wojewoda właściwy dla położenia nieruchomości. Co więcej, na podstawie art. 23 ust.2 ustawy istniała możliwość ustalenia odszkodowania w odrębnej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji o wywłaszczeniu. W konsekwencji przyjęto, że jeśli decyzja dotychczas nie została wydana, to nie ma przeszkód, aby kwestia ta była rozstrzygnięta obecnie na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zmianami por. wyrok NSA z dnia I OSK 397/11, wyrok z dnia 21 grudnia 2009r. I OSK 1111/08 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Co istotne, w powołanych orzeczeniach opierano się na treści ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. w brzmieniu znowelizowanym na mocy art. 4 ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zmianie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. Nr 48, poz. 282), gdzie skreślono ust. 2 i 3 dotychczasowego art. 10 ustawy, a według jego ust.1 wypłata odszkodowania za nieruchomości, które przeszły na własność Państwa na podstawie art. 5 ust. 2, miało być wypłacane na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości. Jednocześnie dokonano zmiany ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 1994 ze zm.). Zmiany te obowiązywały w dacie podejmowania decyzji przez Naczelnika Miasta w dniu [...], co zasadnym czyni wniosek o zastosowaniu tej interpretacji również w rozpoznawanej sprawie. W stanie faktycznym sprawy na akceptację nie zasługuje również pogląd sprowadzający się w istocie do wykazania, że wypłata na rzecz byłego właściciela odszkodowania za przejętą nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa powoduje wygaśnięcia zobowiązania do jego wypłaty i nie może być dochodzone ponownie. Jakkolwiek trudno odmówić racji takiemu rozumowaniu, to jednak należy zauważyć, że nie może mieć miejsca w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji, mocą której stosowne odszkodowania zostało ustalone. Nie może mieć przy tym decydującego znaczenia, czy dla ustalenia odszkodowania w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972r. była konieczność wydawania decyzji. Nawet, jeśli przyjąć rozwiązanie odmienne, to przecież w sprawie nie ulega wątpliwości, że odszkodowanie ustalono i wypłacono na podstawie decyzji wydanej w oparciu o art. 10 ust.1 wspomnianej ustawy. Dopóki zaś nie stwierdzono jej nieważności wywoływała skutki prawne, zgodnie z zasadą trwałości o której stanowi art. 16 § 1 kpa. W orzecznictwie podnosi się natomiast konsekwentnie, że w takiej sytuacji odszkodowanie należy ustalić ponownie ( por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2013r. I OSK 2311/11, wyrok z dnia 21 grudnia 2009r. I OSK 1111/08 opubl. w CBOSA). Co więcej, z uwagi na treść art. art. 233 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U z ) stosownie do którego sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów, zastosowanie będą miały zasady ustalania odszkodowania określone w tej ustawie. Bez znaczenia pozostaje przy tym, że nieważność decyzji o ustaleniu odszkodowania stwierdzono dopiero w 2011r. Trafnie zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2012r. ( I OSK 1104/11 opubl. w CBOSA i podana tam literatura i orzecznictwo ), że powyższy przepis wprowadza zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej do postępowań administracyjnych niezakończonych wydaniem decyzji ostatecznej. Gdy doszło do stwierdzenia nieważności decyzji, trzeba uznać, że nie jest to sprawa zakończona decyzją ostateczną. Jak zauważył sąd trafności tego stanowiska nie wyklucza brak w powołanym przepisie normy o stosowaniu przepisów tej ustawy o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość do wywłaszczeń dokonanych na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Przepis art. 233 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy wszelkich postępowań administracyjnych prowadzonych na podstawie przepisów tej ustawy będących w toku, a więc także postępowań, których przedmiotem jest odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość niezakończonych decyzją ostateczną. Wobec powyższego uzasadnione jest przekonanie, że na podstawie art. 105 § 1 kpa nie jest możliwe umorzenie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania w sytuacji, gdy została stwierdzona nieważność wcześniejszej decyzji o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o odszkodowaniu jasne jest, że do dnia wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie została wydana odrębna decyzja o ustaleniu odszkodowania, a więc na podstawie jej art. 129 ust. 5 winna być ona aktualnie wydana (tak w wyroku NSA z dnia II OSK 1457/11 opubl. w CBOSA oraz podana tam literatura). W orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ma zastosowanie do stanów faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami i stanowi podstawę prawną do wydania odrębnej decyzji o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość ( cyt. już wyrok NSA z dnia 4 października 2012r. oraz podane tam orzecznictwo ). Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami ) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i decyzję Starosty. O nie podleganiu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powołanej ustawy , natomiast o kosztach na podstawie art. 205 § 2 w związku z art. 200 oraz § 18 ust. 1 pkt.1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 461 ).