II OZ 1034/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1445/13 przyznające skarżącemu P. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz odmawiające przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącemu P. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1445/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a. przyznał P.K. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego przez P. K. na urzędowym formularzu wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz trójka dzieci w wieku szkolnym. Skarżący posiada mieszkanie o pow. 62 m2, nieruchomość rolną o pow. 2,4 ha oraz kamienicę, uzyskuje dochód z tytułu najmu lokalu w wysokości 3.600 zł brutto. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 3.500 zł brutto miesięcznie. Z nadesłanych przy piśmie z 13 sierpnia 2013 r. wyciągów z rachunków bankowych skarżący ponosi co miesiąc znaczne wydatki. Sąd wskazał, że skarżący np. dokonywał przelewów na konto urzędu skarbowego: z tytułu podatku PIT w lipcu – na kwotę 700 zł, w czerwcu i w maju - po 830 zł; z tytułu podatku VAT w lipcu, czerwcu i w maju - po 189 zł; na konto urzędu miasta z tytułu podatku od nieruchomości – w lipcu, w czerwcu i w maju - po 185 zł; na konto KRUS – w lipcu 125 zł, w czerwcu i w maju - po 83 zł. Skarżący dokonywał też przelewów z tytułu opłat za wodę i ścieki na kwoty: w lipcu – 573 zł, w czerwcu – 500 zł i w maju – na kwotę 960 zł. W piśmie z dnia 13 sierpnia 2013 r. wnioskodawca wskazał ponadto, że dodatkowe koszty stałe to m.in. opłaty za gaz - 60 zł, za prąd - 200 zł, wydatki na paliwo do samochodu 500 zł miesięcznie. Sąd I instancji, biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego (przedstawioną w złożonym wniosku, a także w kolejnych pismach i dołączonych do nich dokumentach) uznał, iż uzasadnione jest przyznanie P.K. prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z uzyskiwanych dochodów. Brak jest natomiast podstaw do zwolnienia wnioskodawcy z kosztów sądowych. Sąd podał, że wpis od skargi w niniejszej sprawie należny jest w wysokości 200 zł, natomiast wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń wynosiłaby 100 zł. W zażaleniu na powyższe postanowienie P. K. wskazał, że jego rodziny nie stać na opłacenie kwoty 400 zł tytułem kosztów sądowych. Podał, że po odliczeniu stałych wydatków (podatki, ubezpieczenia itp.) do dyspozycji na osobę pozostaje kwota ok. 500 zł i dlatego dochody wystarczają jedynie na bieżące wydatki. Skarżący wskazał, że jego rodzina często musi pożyczać pieniądze na niezbędne wydatki. Zwrócił uwagę, że pora roku jaką jest jesień wiąże się z dodatkowymi wydatkami na odzież i leki. Wskazał też, że kamienica, w której wynajmuje lokale wymaga bieżących remontów, których obecnie nie wykonuje ze względu na brak środków finansowych. Podał, że aktualnie dwa mieszkania w kamienicy, z braku chętnych, pozostają wolne, a z lokalu użytkowego czynsz wynosi 800 zł. Podał też, iż liczy się z faktem, że również aktualnie wynajmujący lokal w kamienicy może zrezygnować. Wskazał na szereg innych spraw sądowych, w związku z którymi również musi ponieść koszty. Skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, o jakie wnioskuje skarżący, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sytuacja, w której przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym dotyczy wnioskujących, którzy nie osiągają żadnych dochodów lub ich dochód jest wyjątkowo niski. Badaniu podlega również ich sytuacja rodzinna. Wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał P.K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Jednakże wykazane przez skarżącego dochody, biorąc pod uwagę wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego i zaspokojeniem niezbędnych potrzeb pięcioosobowej rodziny (w której trzy osoby to dzieci w wieku szkolnym) uzasadniają, w ocenie NSA, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z analizy sytuacji materialnej skarżącego nie wynika bowiem, by był on w stanie poczynić oszczędności na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że zażalenie jest zasadne. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.