IV SO/Wr 18/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. L. o wymierzenie grzywny Rektorowi Wyższej Szkoły Menedżerskiej w L. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Rektorowi Wyższej Szkoły Menedżerskiej w L. grzywnę w kwocie 2000 (słownie: dwa tysiące) złotych; II. zasądzić od Wyższej Szkoły Menedżerskiej w L. na rzecz T.L. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 2 lipca 2012 r. T. L., działając na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., wniósł o wymierzenie Rektorowi Wyższej Szkoły Menedżerskiej w L. grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą akt IV SO/Wr 17/12. Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. (sygn. akt IV SO/Wr 17/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wymierzył Rektorowi Wyższej Szkoły Menedżerskiej w L. grzywnę za nieprzekazanie skargi w kwocie 1000 zł. Wniesionym w niniejszej sprawie pismem z dnia 14 czerwca 2013 r., T.L. złożył ponowny wniosek o wymierzenie Rektorowi Wyższej Szkoły Menadżerskiej w L. grzywny za nieprzekazanie Sądowi wyżej opisanej skargi. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 23 stycznia 2012 r. zwrócił się do Rektora Uczelni o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przyznawania pomocy materialnej dla studentów i doktorantów ze środków pochodzących z budżetu państwa. Podniósł, że na wniosek organ zobowiązany nie odpowiedział. W związku z jego bezczynnością w tym zakresie, w dniu 8 maja 2012 r. złożył, za pośrednictwem Rektora, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, która nie została Sądowi przekazana. W tym stanie rzeczy Sąd wydał postanowienie z dnia 21 marca 2013 r. Jednakże organ, pomimo postanowienia Sądu, nadal nie przekazał skargi. W odpowiedzi na wniosek strony Rektor Uczelni poinformował, że w dniu 7 lipca 2013 r. wydał zarządzenie o udostępnieniu wnioskodawcy wglądu do żądanych przez niego dokumentów. Rektor w dalszym ciągu nie przedstawił tutejszemu Sądowi skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny jest zasadny. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Mając jednak na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego gwarantowanego m.in. w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. termin do 15 dni. Wniosek o wymierzenie grzywny, rozpatrywany w niniejszej sprawie, dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin piętnastodniowy. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Rozpoznając złożony w niniejszej sprawie wniosek należy w pierwszej kolejności rozważyć dopuszczalność powtórnego wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za dalsze niewywiązywanie się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 tej ustawy. Powyższą kwestię wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 418/12 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozważaniach zawartych w uzasadnieniu postanowienia podniósł, że: "Ponowny wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., nie może być uznany za niedopuszczalny w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a., tylko dlatego, że grzywna ta została organowi już raz wymierzona, skoro organ nadal nie wywiązuje się z obowiązków określonych w art. 54 § 2 powołanej ustawy. Nie zachodzi w takiej sprawie stan tzw. powagi rzeczy osądzonej. Przedmiotem kolejnego wniosku jest dalsza opieszałość organu, która nie stanowiła przedmiotu pierwotnego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. Chodzi także o fakt, że brak możliwości skutecznego złożenia w takiej sytuacji kolejnego wniosku uniemożliwiałby skarżącemu realizację prawa do sądu, który ma rozpoznać wniesioną skargę w rozsądnym terminie, podczas gdy organ nadal nie przekazuje jej sądowi. Takie działania utrudniałyby również pracę i działanie sądu, który zostałby pozbawiony instrumentów do realizacji prawa do sądu i rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie. Ponadto treść art. 171 p.p.s.a. wskazuje, że res iudicata to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, a więc orzeczenia materialnego. Sprawy z wniosku o wymierzenie grzywny nie mają charakteru rozstrzygnięć merytorycznych, a jedynie dotyczą wymierzenia grzywny za nierespektowanie obowiązku i terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy. Tym samym tylko przyjęcie dopuszczalności ponownego złożenia wniosku o wymierzenie grzywny czyni realnym prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie dla strony, jak i prawo do sądu. W przeciwnym razie ani skarżący ani sąd nie miałby realnych instrumentów zmuszających do przekazywania skarg kierowanych do sądu. Jeśli zatem pierwsza grzywna nie przynosi skutku, to dalsza zwłoka organu, stanowiąca nowy element faktyczny winna umożliwiać skarżącemu domaganie się ponownie wymierzenia organowi kary, tym razem bardziej dotkliwej finansowo." Sąd orzekający w niniejszej sprawie zaprezentowany pogląd w pełni podziela. Jak wynika z akt sprawy IV SO/Wr 17/12, skarga T. L. wpłynęła do Rektora Wyższej Szkoły Menedżerskiej w L. w dniu 10 maja 2012 r. Nie budzi wątpliwości, że do dnia rozpoznania niniejszego wniosku, pomimo uprzednio wymierzonej grzywny i upływu ponad 15 miesięcy od dnia wniesienia skargi, organ nie przekazał do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W zaistniałej sytuacji wniosek strony skarżącej należało uznać za uzasadniony, bowiem bez wątpienia Rektor wymienionej Szkoły nie wypełnił ciążącego na nim z mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązku, a tym samym zachodzą przesłanki określone w art. 55 § 1 p.p.s.a. przemawiające za koniecznością ponownego wymierzenia grzywny. Rozstrzygając o wymiarze grzywny Sąd wziął pod uwagę fakt, że organ nie wykonał przewidzianego w ustawie obowiązku, a ukaranie grzywną w wysokości 1000 zł nie odniosło zamierzonego skutku. Pomimo upływu ponad 3 miesięcy od doręczenia prawomocnego postanowienia Sądu (data doręczenia: 4 czerwca 2013 r.) o ukaraniu grzywną w sprawie o sygn. akt IV SO/Wr 17/12, Rektor Szkoły nie przesłał Sądowi skargi i akt przedmiotowej sprawy. Ustalając wysokość wymierzonej grzywny, Sąd uwzględnił również szczególny przedmiot sprawy (dostęp do informacji publicznej) oraz związany z nim skrócony termin wykonania ciążącego na organie obowiązku przekazania skargi, mający na celu stosunkowo szybkie rozpoznanie sprawy przez Sąd. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.