II SA/Wa 1132/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-24
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Andrzej Góraj, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w związku z likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska, przy braku zgody policjanta na takie przeniesienie, jest zgodne z prawem, jeśli organ nie zaproponował mu równorzędnego stanowiska, a jednocześnie nie zwolnił go ze służby?Ratio decidendi
Przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe w związku z likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska, nawet bez zgody policjanta, jest zgodne z prawem, jeśli spełnione są kumulatywnie dwie przesłanki: likwidacja stanowiska i brak możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko. Organ ma wybór między przeniesieniem na niższe stanowisko a zwolnieniem ze służby, a decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Sąd bada jedynie legalność rozkazu personalnego, a nie zasadność zmian organizacyjnych wprowadzonych rozkazem organizacyjnym.Stan faktyczny
Skarżący, policjant B. L., został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe w związku z likwidacją jego dotychczasowego stanowiska radcy. Skarżący nie wyraził zgody na proponowane niższe stanowisko eksperta, podnosząc, że likwidacja jego stanowiska była pozorna i że istniały możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko radcy. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny, zmieniając jedynie daty przeniesienia i związane z tym zmiany w uposażeniu. Skarżący zaskarżył tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Góraj Sędzia WSA – Janusz Walawski Protokolant – referent stażysta Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi B. L. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe – oddala skargę –
Rozkazem Organizacyjnym nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2012 roku w sprawie zmian organizacyjnych, w etacie Komendy Wojewódzkiej Policji w K., wprowadzono z dniem [...] czerwca 2012 r. zmiany polegające min. na wyłączeniu niektórych stanowisk policyjnych ze struktury Wydziału Kryminalnego KWP w K. i w wyniku tych zmian zlikwidowane zostało stanowisko służbowe radcy Wydziału Kryminalnego KWP w K., zajmowane dotychczas przez skarżącego [...] B. L.
W tej sytuacji wnioskiem personalnym z dnia [...] czerwca 2012 r., Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o zwolnienie [...] B. L. ze stanowiska radcy Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. i przeniesienie na niższe stanowisko służbowe eksperta Zespołu do walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. W uzasadnieniu powołał się na zmiany organizacyjne w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. skutkujące likwidacją stanowiska służbowego dotychczas zajmowanego przez policjanta.
Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], z dniem [...] sierpnia 2012 r. przeniósł skarżącego [...] B. L. zajmującego stanowisko radcy Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w 11 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 2,60 kwoty bazowej, z uposażeniem zasadniczym w wysokości [...] zł i dodatkiem funkcyjnym w kwocie [...] złotych miesięcznie, na niższe stanowisko służbowe eksperta Zespołu do walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w 9 grupie zaszeregowania, z mnożnikiem 2,05 kwoty bazowej i dodatkiem służbowym w kwocie [...] złotych miesięcznie. Jednocześnie na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy stwierdził, że policjant zachowuje prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia według stanowiska służbowego. Wymienionej decyzji na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Po rozpoznaniu odwołania, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] września 2012 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W dniu 22 października 2012 r. skarżący poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., iż nie wyraża zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe eksperta Zespołu do walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. Jednocześnie wskazał, iż rozstrzygnięcie w tym zakresie jest przez niego odbierane jako kara.
Następnie Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4, art. 32 ust. 1, art. 99 ust. 1, art. 103 ust. 1 i art. 104 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 06 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia osadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U Nr 152 poz. 1732 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz. U. Nr 123, poz. 857 z późn. zm.), z dniem [...] marca 2013 r. przeniósł skarżącego [...] B. L. na niższe stanowisko służbowe eksperta [...]) Zespołu d/w z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Kryminalnego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w grupie uposażenia zasadniczego, z mnożnikiem 2,05 kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego, na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy o Policji zachował mu prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku tj. mnożnika 2,60 kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy, uwzględniając wysokość kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy, kwota uposażenia zasadniczego należnego skarżącemu w dniu przeniesienia na niższe stanowisko służbowe wynosi [...] złotych miesięcznie, a od dnia 16 marca 2013 r. dodatek funkcyjny III kategorii w kwocie [...] zł miesięcznie nie przysługuje i jednocześnie z dniem 16 marca 2013 roku przyznano dodatek służbowy na stałe w kwocie: [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że dotychczas zajmowane stanowisko przez skarżącego uległo likwidacji, a co do wcześniejszych zarzutów o możliwości mianowania go na równorzędne stanowisko służbowe wyjaśniono, że organ administracji rozstrzyga sprawę uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydawania decyzji. Natomiast w dacie wydania rozkazu personalnego w strukturze Komendy Wojewódzkiej Policji w K. nie występują wakaty na stanowiskach równorzędnych do zajmowanego dotychczas przez wymienionego i tym samym spełniona została druga z przesłanek, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Jednocześnie skarżący w toku prowadzonego postępowania złożył oświadczenie o niewyrażeniu zgody na mianowanie na niższe stanowisko służbowe eksperta Zespołu d/w z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Kryminalnego KWP w K. Zatem po stronie organu powstało uprawnienie bądź do przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe mimo braku jego zgody, bądź do zwolnienia go ze służby. Jednakże – zdaniem organu – w omówionych okolicznościach sprawy optymalnym rozwiązaniem jest zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, bowiem od 6 lat realizuje on obowiązki służbowe z zakresu psychologii śledczej polegające m.in. na sporządzaniu portretów psychologicznych sprawców przestępstw w postępowaniach przygotowawczych prowadzonych w wydziale, opracowywaniu taktyki przesłuchania podejrzanych, typowaniu i wykrywaniu sprawców przestępstw. Jako, że z powierzonych zadań wywiązuje się w sposób prawidłowy, co znajduje odzwierciedlenie m.in. w opiniach służbowych, zasadnym jest powierzenie mu tego stanowiska, do którego przypisane zostały powyższe zadania. Takie rozstrzygnięcie uwzględnia interes społeczny (w tym wypadku interes służby), który nie stoi w sprzeczności ze słusznym interesem obywatela (w tym skarżącego). Interes Policji wymaga, aby skarżący pełnił służbę na stanowisku, do którego przypisano zadania dotychczas przez niego realizowane, odpowiadające jego kwalifikacjom i doświadczeniu zawodowemu, ponieważ nie powoduje to konieczności wdrażania się w nowe obowiązki służbowe. Powyższe rozstrzygnięcie nie godzi również w słuszny interes policjanta, albowiem uwzględnia jego kwalifikacje oraz dotychczasowe doświadczenie zawodowe. Dla policjanta nie powstały w związku z przeniesieniem na nowe stanowisko służbowe żadne dodatkowe utrudnienia, wynikające chociażby ze zmiany miejsca pełnienia służby lub z powierzenia mu nowych zadań i obowiązków. Ponadto zgodnie z konstrukcją z art. 103 ust. 1 ustawy o Policji, skarżący zachowuje stawkę uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednim stanowisku służbowym, a zgodnie z załącznikiem nr 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, stanowisko eksperta nie jest stanowiskiem, na którym przysługuje dodatek funkcyjny. Z kolei w myśl art. 104 ust. 3 ustawy, na stanowiskach innych niż kierownicze lub samodzielne policjant za należyte wykonywanie obowiązków służbowych może otrzymywać dodatek służbowy, a według § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, dodatek służbowy przyznaje się policjantowi w stawkach kwotowych na czas nieokreślony. Wysokość dodatku służbowego nie może przekraczać 50 % podstawy wymiaru stanowiącej sumę należnego policjantowi uposażenia zasadniczego oraz dodatku za stopień w stawce ustalonej dla policyjnego stopnia etatowego odpowiadającego zajmowanemu stanowisku służbowemu. Natomiast na podstawie § 9 ust. 2, przyznanie dodatku służbowego oraz jego wysokość uzależnia się od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu oraz rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych, zaś charakter i zakres powierzonych [...] B. L. do realizacji zadań i poziom posiadanych przez niego kwalifikacji zawodowych, uzasadniają przyznanie mu dodatku służbowego w kwocie [...] zł miesięcznie.
W odwołaniu z dnia [...] marca 2013 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący zarzucił naruszenie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o policji, ponieważ dokonane zmiany organizacyjno – etatowe w Wydziale Kryminalnym w odniesieniu do stanowiska służbowego radcy zajmowanego przez niego polegające na przemianowaniu go na niższe stanowisko eksperta Wydziału Kryminalnego mają charakter pozorny i ukierunkowany wyłącznie na obniżenie zaszeregowania stanowiska zajmowanego przez policjanta, a w czasie prowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, możliwe było jego mianowanie na wakujące równorzędne stanowiska radców w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. W uzasadnieniu podał, że zmiany etatowe miały charakter pozorny i mający na celu wyłącznie obniżenie zaszeregowania – rangi stanowiska zajmowanego przez niego ze stanowiska radcy do stanowiska eksperta, bowiem owo przekwalifikowanie (przeszeregowanie) stanowiska radcy na niższe stanowisko eksperta nie zostało poparte żadną merytoryczną argumentacją. Natomiast co do drugiego zarzutu podał, że rozstrzyganie sprawy przy uwzględnienie stanu faktycznego i prawnego w dniu wydawania decyzji, nie może być równoznaczne z sytuacją, w której organ administracji decyzjami kadrowymi tworzy w trakcie postępowania fakty dokonane poprzez podejmowanie decyzji o mianowaniu na stanowiska radców innych policjantów, odmawiając w tym samym okresie czasu tego mianowania policjantowi, którego stanowisko zostało pozornie zlikwidowane i którego z uzasadnieniem braku możliwości mianowania na stanowisko równorzędne radcy usiłuje się mianować na niższe stanowisko służbowe. Jak wynika z dokumentów włączonych do akt postępowania na jego wniosek, w okresie prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie możliwe było mianowanie go na jedno z niżej wymienionych wakujących równorzędnych stanowisk radców w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K.:
1) radcy w Wydziale Kadr i Szkolenia w okresie do 1 lipca 2012 r.
2) radcy w Wydziale d/w z Przestępczością Samochodową w okresie od 1 lipca 2012 r.
3) radcy Jednoosobowego Stanowiska ds. Ochrony Praw Człowieka w okresie od 1 listopada 2012 r.
Z niewiadomych i niewyjaśnionych w toku prowadzonego postępowania przyczyn, pomimo jego wniosków, Komendant Wojewódzki Policji w K. uznał, że nie można mianować go na żadne z wyżej wymienionych stanowisk radców. Jednocześnie w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe eksperta w związku z likwidacją dotychczas zajmowanego stanowiska radcy, mianuje się na wyższe stanowisko radcy innego policjanta ([...] K. K.) nie proponując tego stanowiska policjantowi, którego stanowisko radcy zlikwidowano, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie zajmuje żadnego stanowiska nie wyjaśniając przyczyn i uzasadnienia takiego swojego działania. Jest rzeczą oczywistą, że nie mianując policjanta, którego stanowisko zlikwidowano, na stanowisko równorzędne radcy w okresie, kiedy stanowiska radców są wolne (wakujące), a jednocześnie mianując na wolne stanowiska policjantów z niższych stanowisk można doprowadzić do takiej sytuacji, gdzie na dzień w którym organ zdecyduje się wydać decyzję (w przedmiotowym postępowaniu wydawanie decyzji trwało od [...] czerwca 2012 r. do [...] lutego 2013 r.), wolnego (wakującego) stanowiska radcy chwilowo nie będzie bo zostało bądź w międzyczasie zlikwidowane, przemianowane lub też obsadzone w drodze mianowania na wyższe przez innego policjanta. Nie wiadomo w związku z tym, czy została spełniona jedna z dwóch przesłanek zastosowania art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie znajduje się nic, co wskazywałoby na to, że powyższe stanowiło przedmiot badania, rozważenia lub refleksji organu przed wydaniem tak ważnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy osobowej.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty przeniesienia na niższe stanowisko służbowe oraz w części dotyczącej daty cofnięcia dodatku funkcyjnego III kategorii i daty przyznania dodatku służbowego oraz ustalono datę przeniesienia na niższe stanowisko na dzień 1 maja 2013 r., datę cofnięcia dodatku funkcyjnego III kategorii na dzień 30 kwietnia 2013 r. i datę przyznania dodatku służbowego na dzień 1 maja 2013 r., zaś w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymano w mocy. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że służba w Policji ma charakter stosunku administracyjnego, a więc takiego w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza oraz przewiduje prawo dla właściwego przełożonego do dobierania sobie personelu. Oznacza to z drugiej strony dyspozycyjność policjanta, co z kolei nakazuje oceniać dopuszczalność jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza według kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność Policji, a nie według osobistych odczuć, czy potrzeb rodzinnych policjanta. Z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji wynika, iż Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednym z podstawowych warunków wykonania tego zadania jest dyspozycyjność i zdyscyplinowanie jej funkcjonariuszy. Granice tej dyspozycyjności określa ustawa o Policji oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Stosunek służbowy policjanta nie jest wiec stosunkiem pracy, którego istotną cechą jest równorzędność stron, albowiem służba w Policji nie jest zwykłą pracą najemną. Powyższe oznacza, że stosunek służbowy policjantów jako funkcjonariuszy służb zmilitaryzowanych charakteryzuje się znaczną dyspozycyjnością i zdyscyplinowaniem, bez których służby te tracą nieodzowną w ich funkcjonowaniu operatywność. Obowiązek policjanta podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika wprost z art. 25 ust. 1 ustawy. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Można zatem powiedzieć, że osoba decydująca się dobrowolnie na podjęcie służby w Policji rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich. Dalej wskazano, że w art. 38 ust. 1 i 2 ustawy wymieniono w sposób wyczerpujący obligatoryjne i fakultatywne przesłanki uzasadniające przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe. Przepis ten przewiduje w ust. 1 obligatoryjne przeniesienie na niższe stanowisko służbowe w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Natomiast ustęp 2 i 3 wskazuje na możliwość przeniesienia na niższe stanowisko służbowe w przypadkach wyraźnie w nich określonych. Natomiast zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy, policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Stosownie zaś do ust. 4 powoływanego przepisu policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby. Oznacza to, że organ przed przeniesieniem funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe z powodu likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, jest zobligowany do zapoznania go ze zmianą warunków służby i stosownie do ust. 4 art. 38 ustawy o Policji, uzyskania jego stanowiska w powyższym zakresie. W kontekście powyższego wyjaśniono relację pomiędzy art. 38 ust. 2 ustawy i art. 38 ust. 4 wskazując, że możliwość fakultatywnego przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadkach, o których mowa w ust. 2, nie wymaga zgody policjanta, jeżeli tym samym spełniona jest jedna z przesłanek wymienionych w ust. 2 pkt 1 do pkt 4, organ może więc przenieść policjanta na niższe stanowisko służbowe. Natomiast zgodnie z ust. 4 brak zgody policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn wskazanych w ust. 2, może spowodować zwolnienie policjanta ze służby. Tym samym zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 38 ust. 4 ma charakter fakultatywny i oznacza, że mimo braku zgody policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, organ może przenieść policjanta na niższe stanowisko służbowe, albo zwolnić go ze służby. Decyzja wydawana na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy ma również charakter uznaniowy i muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki, tj. likwidacja zajmowanego stanowiska i brak możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko. Ponadto jakkolwiek decyzja oparta o instytucję uznania administracyjnego daje organowi możliwość wyboru rozstrzygnięcia, niemniej jednak powinna być poprzedzona pełnym i wyczerpującym materiałem dowodowym zebranym zgodnie art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. Decyzja zaś kończąca to postępowanie odpowiadać powinna wymogom określonym w art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W każdej takiej sprawie niezbędne jest więc wykazanie, iż zaszła konieczność przeniesienia policjanta na niższe stanowisko i że nie było możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Konieczne jest także wykazanie, iż został uwzględniony słuszny interes policjanta oraz odniesienie się do wszystkich istotnych argumentów podniesionych przez stronę. Nadmieniono, że argument wykształcenia, ani też argument względów osobowościowych, nie są przesłankami rozstrzygnięcia na podstawie przepisu art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy. Odnosząc się zaś do zaskarżonego rozkazu personalnego podał, że w rozpoznawanej sprawie przenosząc skarżącego na niższe stanowisko, organ pierwszej instancji wykazał w sposób wyczerpujący likwidację zajmowanego przez [...] B. L. stanowiska, a także, że przeniesienie skarżącego na niższe stanowisko uzasadnione jest potrzebami organizacyjnymi oraz, iż brak było możliwości mianowania wymienionego na stanowisko równorzędne. Zaznaczono dalej, że brak jest podstaw do kwestionowania w danym stanie faktycznym trafności dokonanego przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych wyboru konkretnego funkcjonariusza na wakujące stanowisko. W niniejszej sprawie bowiem to przełożony, Komendant Wojewódzki Policji w K. miał wiedzę o sytuacji kadrowej podległej mu jednostki i dokonał według uznania, właściwego dla opanowania konkretnej sytuacji, doboru kadr. Na marginesie dodano, iż zasadność zmian wprowadzonych rozkazem organizacyjnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. nie może być przedmiotem rozważań w toku niniejszego postępowania. W dalszej części analizując zarzuty naruszenia przepisów procedowania wskazano, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Pojęcie interesu społecznego, jak również słusznego interesu obywateli nie zostało zdefiniowane ustawowo, są to pojęcia niedookreślone, którym treść nadaje organ orzekający. Powyższe oznacza, iż dochodzenie do ustalenia prawdy obiektywnej, tj. do określenia rzeczywistego stanu stosunków faktycznych powinno odbywać się według reguł postępowania dowodowego określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie może wiec budzić wątpliwości, że dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, które pozwoli dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowną normę prawną, a następnie do ustalenia konsekwencji prawnych tych faktów, fundamentalne znaczenie ma zasada określona w art. 7 k.p.a., rozwinięta w innych przepisach (art. 75 – 86 k.p.a.) zobowiązująca organ administracji do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Stosownie do art. 75 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasada ta oznacza, że organ poprzez włączenie określonego źródła dowodowego do postępowania wyjaśniającego ma na celu uzyskanie określonego środka dowodowego, czy dowodu istnienia lub nieistnienia określonego faktu, albo prawdziwości lub nieprawdziwości określonego twierdzenia o tym fakcie. Dlatego zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ w toku postępowania wyjaśniającego zobowiązany jest zebrać cały materiał dowodowy rozumiany jako suma konkretnych dowodów w danej sprawie, by następnie po ich rozpatrzeniu wydać decyzję administracyjną. Nie jest w tym względzie skrępowany żadnymi ograniczeniami co do mocy wiążącej poszczególnych dowodów, gdyż każdy z dowodów może być w trakcie postępowania zakwestionowany innym dowodem. Natomiast fakty nieobjęte materiałem dowodowym nie mogą stanowić rozstrzygnięcia sprawy, chyba że są to fakty powszechnie znane lub znane organowi z urzędu. Reguły dowodzenia zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego wskazują, że w sytuacji gdy strona przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie wynikającej z treści art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów. W art. 8 k.p.a. natomiast została zawarta ogólna zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, co niezaprzeczalnie przesądza, że w przypadku wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości należy rozstrzygać je na korzyść obywatela, jeżeli oczywiście nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny.
Wskazano przy tym, że organy administracji publicznej na podstawie art. 11 k.p.a. zobligowane są do wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, iż bezspornie w przedmiotowej sprawie organ administracji udzielał [...] B. L. informacji na temat stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz zagwarantował wymienionemu czynny udział w postępowaniu. Analizując natomiast zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji ogólnych zasad prawa, poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez wcześniejszego zbadania jej wszystkich okoliczności stwierdzono, że postępowanie musi być przede wszystkim związane z konkretną sytuacją. Nie może natomiast abstrahować od okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy. Z materiałów postępowania wynika, że organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, mając na względzie interes służby tożsamy z interesem społecznym. Świadczy o tym liczba zgromadzonych w sprawie dokumentów, jak też ich szczegółowa analiza w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Podkreślono, że całość materiałów zgromadzonych, w niniejszym postępowaniu jest [...] B. L. znana. W kontekście powyższego stwierdzono, że organ I instancji, działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, wyjaśnił wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. rozpatrzył sprawę w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć do niej zastosowanie, co organ odwoławczy w pełni podziela. Ponadto z uwagi więc na fakt, iż decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, należało na nowo określić datę przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe oraz datę cofnięcia dodatku funkcyjnego III kategorii i przyznania mu dodatku służbowego. Daty te określono stosownie na dzień 30 kwietnia 2013 r. i na dzień 1 maja 2013 r. Stwierdził również, że pozostałe argumenty podniesione w odwołaniu, nie mają związku z niniejszą sprawą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący B. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego zarzucając naruszenie:
I. przepisu prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 2 pkt 4) ustawy o Policji poprzez przyjęcie, jako podstawy wydania zaskarżonej decyzji, zmiany organizacyjnej polegającej na pozornej likwidacji stanowiska radcy i utworzenia w to miejsce stanowiska eksperta.
II. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności.
W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że o pozorności dokonanych w tym zakresie tzw. "zmian" świadczą w szczególności następujące fakty i okoliczności:
1) w wyniku wprowadzonych "zmian" organizacyjno – etatowych nie uległa zmianie liczba stanowisk policyjnych w Wydziale Kryminalnym, która przed i po dokonaniu zmian wynosiła 67. Wynika z tego, że w Wydziale Kryminalnym nie zlikwidowano żadnego stanowiska, a jedynie przemianowano niektóre z nich na inne wyższe lub niższe stanowiska służbowe,
2) zgodnie z Kartami opisu stanowisk pracy obowiązującymi go przed przedmiotowymi zmianami organizacyjnymi (z dnia [...] października 2007 r.) i po zmianach (z dnia [...] lipca 2012 r.) zakres zadań / obowiązków na zajmowanym stanowisku jest taki sam i nie zawiera jednego obowiązku, tj. uczestniczenia w szkoleniach zawodowych policjantów jednostek terenowych oraz wydziału w zakresie typowania sprawców przestępstw, taktyki przesłuchiwania i świadków przestępstw, który z punktu widzenia zaszeregowania stanowiska służbowego jest bez znaczenia w aspekcie faktu, że zgodnie z obowiązującymi w Policji przepisami każdy policjant ma obowiązek uczestniczenia w doskonaleniu zawodowym,
3) z Kart opisu stanowiska pracy wynika, że stanowisko radcy zajmowane przez niego przed zmianami organizacyjnymi jak i stanowisko eksperta po zmianach podlega bezpośrednio Naczelnikowi Wydziału Kryminalnego,
4) z uzasadnienia Rozkazu Organizacyjnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2012 r. w zakresie dotyczącym zmian w organizacji Wydziału Kryminalnego w brzmieniu: "Zmiany w zakresie Wydziału Kryminalnego zmierzają do utworzenia wyspecjalizowanych komórek niższego rzędu: Zespołu d/w z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu, Zespołu - Magazyn Dowodów Rzeczowych i Zespół Nadzoru z etatów Wydziału Kryminalnego usytuowanych dotychczas bezpośrednio pod Naczelnikiem. Dążą one do tematycznego pogrupowania zadań i ich przyporządkowania do tworzonych komórek i etatów, czego wymaga nowa organizacja pracy Wydziału Kryminalnego. Nowy podział zadań wpłynął na przekształcenie stanowiska radcy na eksperta" nie wynika w żadnym razie, w jaki sposób nowy podział zadań w Wydziale Kryminalnym wpłynął na zasadność przekształcenia stanowiska radcy na niższe stanowisko eksperta,
5) dokonywane zmiany organizacyjne polegające na przekształceniu stanowiska radcy na niższe stanowisko eksperta dotyczą tylko jednego stanowiska radcy Wydziału Kryminalnego (zajmowanego przez niego), a nie dotyczą pozostałych 4 stanowisk radców, z których 3 (2 stanowiska w Wydziale Kadr i Szkolenia oraz 1 stanowisko w zespole zamówień publicznych) funkcjonują, jako stanowiska włączone w struktury organizacyjne komórek organizacyjnych nie podlegających bezpośrednio [...] Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w K. Z powyższego wynika, że zmian organizacyjnych polegających na przekształceniu stanowiska radcy na niższe stanowisko eksperta dokonano wybiórczo w odniesieniu tylko do jednego etatu radcy zajmowanego przez niego.
Dokonanym zmianom nie towarzyszy żadne uzasadnienie wskazujące dlaczego zmian dokonano tylko w stosunku do stanowiska radcy Wydziału Kryminalnego, które to stanowisko charakteryzuje się wyjątkowym w skali województwa [...] zakresem obowiązków. Zakres i charakter wykonywanych zadań, wymagane od zajmującego je policjanta szczególnych umiejętności i kwalifikacji, które uzasadniały i nadal w pełni uzasadniają wysokie zaszeregowanie stanowiska, jako stanowiska radcy. W zebranym w toku postępowania administracyjnego materiale dowodowym nie ma niczego, co uzasadniałoby zmianę takiej oceny i uzasadniałoby tym samym obniżenie zaszeregowania i rangi stanowiska. Opracowywane przez niego badania, opinie i portrety psychologiczne psychologii śledczej oraz profilowania kryminalistycznego w sposób istotny wspomagają proces wykrywczy Policji i ich ilość jest znacząca oraz świadczy dobitnie o bardzo dużym zaangażowaniu w realizacji zadań służbowych (w 2011 r. było to 40 spraw, a w 2012 r. 34 sprawy). Działania te charakteryzowała duża czasochłonność (wielogodzinne przesłuchania, badania psychologiczne, żmudna analiza materiałów postępowania), wysoki stopień złożoności problemu oraz potrzeba ciągłego prowadzenia działalności badawczej, studiowania nowej literatury przedmiotu oraz zaangażowania i bardzo wysokiej motywacji w wykonywaniu obowiązków służbowych. Zlecenia wykonania tego typu ekspertyz przez Policję na rzecz podmiotów pozapolicyjnych byłoby znaczącym utrudnieniem w efektywnej i szybkiej realizacji procesu wykrywczego oraz generowałyby konieczność wydawania znacznych środków finansowych z budżetu Policji jak również długi okres oczekiwania na wydanie tego rodzaju ekspertyz lub opinii, w szczególności z uwagi na niewielką ilość podmiotów świadczących przedmiotowe usługi. Posługiwanie się w podtekście dokonywanych zmian organizacyjnych w zakresie przemianowania stanowiska radcy na stanowisko eksperta argumentem ekonomicznym nie znajduje zatem żadnego racjonalnego uzasadnienia faktycznego,
6) systematycznie podwyższa swoje kwalifikacje zawodowe i jest obecnie jedynym oficerem Policji posiadającym tak wysokie kwalifikacje w zakresie psychologii śledczej w województwie [...]. W dniu [...] kwietniu 2013 r. obronił pracę doktorską pt. "[...]" na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w O. uzyskując tytuł doktora prawa. W kraju jest uznawanym za jeden z autorytetów w dziedzinie profilowania kryminalistycznego. W dotychczasowym dorobku posiada liczne publikacje naukowe w postaci artykułów oraz książek, a także pozytywne recenzje. Innym elementem sprzyjającym rozwojowi naukowemu bezpośrednio związanemu ze służbą w Policji, mającym bezpośrednie przełożenie ma poziom realizowanych zadań służbowych, jest jego udział w konferencjach naukowych w Polsce i za granicą dotyczących zagadnień psychologii śledczej. W tym kontekście wprowadzone przemianowanie stanowiska z radcy na eksperta godzi w prestiż pełnionej przez niego funkcji w Policji z oczywistą szkodą dla polskiej Policji, w tym jej wizerunku.
Dalej podniósł iż likwidacja stanowiska służbowego musi mieć charakter "rzeczywisty", zaś w niniejszej sprawie stanowisko nie zostało zlikwidowane a jedynie zmieniono jego nazwę z radcy na eksperta i zmieniono jego zaszeregowanie. Stanowisko służbowe radcy Wydziału Kryminalnego dotychczas przez niego zajmowane nadal istnieje. Zatem likwidacji stanowiska radcy nie możemy uznać za "rzeczywistą". W dalszej części odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania podał, że niekwestionowanym prawem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. jest kształtowanie struktury poszczególnych jednostek i komórek organizacyjnych Policji, w tym określanie w ramach art. 1 ust. 2 ustawy o Policji konkretnych zadań Policji oraz ich realizacja przy pomocy odpowiednio wykwalifikowanych funkcjonariuszy. Powyższe nie oznacza jednak całkowitej dowolności i arbitralności podejmowanych rozstrzygnięć oraz dokonywanych zmian organizacyjnych wpływających na efektywność działania Policji. Przy dokonywaniu zmian organizacyjnych polegających na obniżeniu zaszeregowania stanowisk służbowych zajmowanych przez konkretnych policjantów, zmian w sposób oczywisty godzących w interes tych policjantów konieczne jest wykazanie, że zaszły rzeczywiste potrzeby organizacyjne Policji uzasadniające przemianowanie stanowiska radcy Wydziału Kryminalnego na niższe stanowisko eksperta Wydziału Kryminalnego. Brak racjonalnego uzasadnienia tego rodzaju zmian stanowi o tym, że decyzje takie godzą w słuszny interes policjanta, a to stanowi naruszenie przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji, które zmiany takie wprowadzają. Powyższe znajduje potwierdzenie w przepisach prawa, w tym Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji, doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych w podobnych sprawach. Za niezgodne z prawem należy zatem uznać niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów strony i nie podanie przyczyn, z powodu których argumentom strony odmówiono wiarygodności. W jego stanowisku składanym w trakcie postępowania bardzo mocno podnoszony był argument pozorności dokonywanych zmian organizacyjnych w stosunku do stanowiska radcy, a w szczególności przyjęcie jako faktu likwidacji tego stanowiska. Na okoliczność tę w aktach postępowania znajdują się wnioskowane przez niego dowody a w szczególności Karta opisu stanowiska pracy opracowana dla stanowiska radcy Wydziału Kryminalnego, Karta opisu stanowiska pracy opracowana dla stanowiska eksperta Zespołu d/w z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu Wydziału Kryminalnego oraz Zestawienia etatów (stanowiska) radców w KWP w K. według stanu na dzień 1 stycznia 2012 r., 1 czerwca 2012 r., 1 września 2012 r., 31 grudnia 2012 r. i 1 stycznia 2013 r. wraz z krótką charakterystyką zakresu realizowanych zadań i obowiązków. W odwołaniu podniósł również powyższe argumenty. Natomiast Komendant Główny Policji z niewyjaśnionych przyczyn nie badał zagadnień związanych z pozornością zmian organizacyjnych i likwidacji jego stanowiska, a całość sprawy skomentowana została w akapicie uzasadnienia zdaniem "Na marginesie wskazać również należy, iż zasadność zmian wprowadzonych rozkazem organizacyjnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. nie może być przedmiotem rozważań w toku niniejszego postępowania. Komendant Wojewódzki Policji w K. jako odpowiedzialny za realizację ustawowych zadań Policji na podległym mu terenie może bowiem wprowadzać zmiany funkcjonowania zarządzanej jednostki w ustalonej przez siebie, optymalnej formie, zaś ocena policjanta odnośnie prawidłowości dokonanych zmian nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji". Nie można zgodzić się z tym, że podnoszone przez niego fakty i okoliczności potwierdzające pozorność i arbitralność oraz brak uzasadnienia dokonywanych zmian organizacyjnych polegających na obniżeniu zaszeregowania i rangi stanowiska radcy, nie może być przedmiotem rozważań w toku niniejszego postępowania. Ustalenie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego tego, czy w wyniku zmian organizacyjnych nastąpiła faktycznie likwidacja stanowiska zajmowanego dotychczas przez policjanta czy też dokonano jedynie pozornych, arbitralnych i niczym racjonalnym nieuzasadnionych zmian polegających na przemianowaniu i przeszeregowaniu stanowiska radcy na niższe stanowisko eksperta ma zasadnicze znaczenie dla oceny słuszności, a przede wszystkim zgodności z prawem wydanej w przedmiotowym postępowaniu decyzji administracyjnej. W dalszej części wskazał na aktualność zarzutów z odwołania, a dotyczące naruszenia przez organ I instancji art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. i takie same zarzuty należy podnieść w stosunku do decyzji Komendanta Głównego Policji. Reasumując, w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 38 ust. 2 pkt 4) ustawy o Policji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał, że zarzut pozorności zmian organizacyjnych jest bezprzedmiotowy. W aktach sprawy znajduje się rozkaz organizacyjny nr [...], z którego wynika, iż zmiany organizacyjne dotyczą Wydziału Kryminalnego, Laboratorium Kryminalistycznego, Wydziału do Walki z Korupcją Wydziale do Walki z Przestępczością Gospodarczą Sztabu Policji, Zespołu do spraw Organizacji Służby, Zespołu Prawnego, Wydziału Finansów, Wydziału Zaopatrzenia, Wydziału Transportu, Zespołu Zamówień Publicznych i Wydziału Teleinformatyki. Zmiany te polegały m.in. na wyłączeniu ze stanu etatowego zarówno stanowisk policyjnych jak i korpusu służby cywilnej oraz poza mnożnikowych. Część zmian np. w Wydziale Finansów polegała na wyłączeniu stanowisk policyjnych i włączeniu stanowisk cywilnych. Logika rozumowania skarżącego sprowadza się do kwestionowania likwidacji etatu radcy, przy czym nie dostrzega on, że w Zespole Prawnym likwidacji uległo stanowisko starszego specjalisty, a więc zasadniczo wysokie stanowisko w hierarchii służby cywilnej. Taka wielość zmian, likwidacji stanowisk, włączaniu stanowisk nowych do etatów niektórych struktur przemawia przeciwko tezie o pozorności i braku rzeczywistości zmian. Zauważono dalej, że komendanci mają prawo do kształtowania struktur organizacyjnych podległych im urzędów, jako aparatów pomocniczych. Zmiany takie nie mogą zyskiwać przymiotu dowolności tylko dlatego, że nie wszyscy są zadowoleni z ich przeprowadzenia. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z treści rozkazu organizacyjnego, zmiany nie objęły wszystkich komórek organizacyjnych KWP lecz tylko niektóre. Z tej przyczyny stanowiska radców w Wydziale Kadr i Szkolenia nie zostały zlikwidowane. W przypadku zaś Zespołu Zamówień Publicznych, to zmiana miała na celu wzmocnienie merytoryczne zespołu, skoro w jego etat zostało włączone stanowisko starszego specjalisty korpusu służby cywilnej. Nie można też zgodzić się z zarzutem braku likwidacji stanowiska, a jedynie z jego przekształceniem. Właśnie na tym polega likwidacja, że stanowisko radcy Wydziału Kryminalnego przestało istnieć. Natomiast utworzono inne stanowisko i w innej komórce organizacyjnej, które zaproponowano skarżącemu. Likwidacja oznacza zaprzestanie funkcjonowania w strukturze organizacyjnej konkretnego stanowiska z przypisanymi zadaniami, podległością służbową. W tym ujęciu bez wątpienia doszło do zlikwidowania stanowiska radcy. Podobieństwo zadań obu stanowisk, tj. dotychczasowego i obecnego, nie przesądza o braku likwidacji, skoro pozostał Wydział Kryminalny z przypisanymi doń zadaniami. Zatem, jeśli zadania na określonym stanowisku mieszczą się w kompetencjach komórki organizacyjnej, w której jest ono umieszczone, to nawet w przypadku zmian w etacie tej komórki, zadania te muszą być wykonywane na innych stanowiskach. Tym samym bezzasadne jest twierdzenie o braku likwidacji stanowiska radcy, tak długo jak określone zadania będą przypisane konkretnej komórce organizacyjnej, tak długo będą one wykonywane na poszczególnych stanowiskach służbowych, niezależnie od rangi tych stanowisk. Bez wątpienia stanowisko jakie objął skarżący w wyniku zmian organizacyjnych, jest stanowiskiem niższym. Zatem słusznie organ zastosował tryb przeniesienia wynikający z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy, skoro policjant nie wyraził zgody, zaś ze skargi wydaje się, iż skarżący oczekuje wyjaśnienia dlaczego zostało zlikwidowane dokładnie jego stanowisko, a nie inne. Taki rodzaj zarzutu dotyczy nie istnienia obiektywnych przesłanek likwidacji stanowiska, lecz weryfikacji prawidłowości i zasadności zmian wprowadzonych rozkazem organizacyjnym nr [...], natomiast stronie nie służy środek zaskarżenia wobec tego rozkazu. Wyprowadzony zarzut ma charakter ewidentnie osobisty, bowiem skarżący nie kwestionuje zmian jako takich, lecz tylko te, które jego dotyczą, co wskazuje na subiektywność odczuć, a nie na obiektywną zasadność zarzutu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), który stanowił materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia, policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Natomiast na zasadzie art. 38 ust. 4 ustawy, policjant, który nie wyraził zgody na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn określonych w ust. 2, może być zwolniony ze służby. Zatem w tym miejscu wskazać należy na relację zachodzącą pomiędzy art. 38 ust. 2, a art. 38 ust. 4. Otóż możliwość fakultatywnego przeniesienia policjanta na niższe stanowisko służbowe w przypadkach o których mowa w ust. 2, nie wymaga zgody policjanta, jeżeli tym samym spełniona jest jedna z przesłanek wymienionych w ust. 2 pkt 1 do pkt 4, organ może przenieść policjanta na niższe stanowisko służbowe. Natomiast zgodnie z ust. 4, brak zgody policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko z przyczyn wskazanych w ust. 2 może, spowodować zwolnienie policjanta ze służby. Tym samym zwolnienie policjanta ze służby w trybie art. 38 ust. 4 ma charakter fakultatywny (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 1999 r. sygn. akt II SA 1702/98, LEX nr 47383) co oznacza, że mimo braku zgody policjanta na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, organ może przenieść policjanta na niższe stanowisko służbowe, albo zwolnić ze służby. Podkreślenia więc wymaga, że decyzja wydawana na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy ma charakter uznaniowy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 września 2000 r. sygn. akt II SA 637/00 (LEX nr 53769) sformułował następujący pogląd "Na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z 1990 r. o Policji policjanta można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadkach m.in. likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego lub z innych przyczyn uzasadnionych potrzebami organizacyjnymi, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Decyzja taka wydawana jest na podstawie uznania. Organ nie musi przy tym zaproponować policjantowi bezpośrednio niższego stanowiska, powinien jednak wydać rozstrzygnięcie w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego". W świetle powyższego stanu prawnego organ może – zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji – przenieść policjanta bez jego zgody na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska, gdy nie ma możliwości mianowania go na inne równorzędne stanowisko. Reasumując, przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe może mieć miejsce wówczas, gdy kumulatywnie spełnione są dwie przesłanki: likwidacja zajmowanego stanowiska i brak możliwości mianowania na inne równorzędne stanowisko. Dodać w tym miejscu nadto należy, że stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjno – prawny. Cechuje go podległość i dyspozycyjność funkcjonariusza wobec zwierzchnika. Źródłem stosunku służbowego policjanta jest mianowanie będące następstwem dobrowolnego zgłoszenia się do służby, co oznacza, iż policjant nawiązując stosunek służbowy godzi się na możliwość władczego działania swego przełożonego w sprawach wynikających ze stosunku służbowego. Policjant ma więc świadomość podlegania zarządzeniom i rozkazom służbowym przełożonych, mogącym kształtować i zmieniać bez jego zgody treść istotnych elementów stosunku służbowego (stanowisko, uposażenie, miejsce i czas pracy, zakres podporządkowania). Przełożony policjanta ma prawo doboru personelu jednostronnymi aktami. Ustawowe przesłanki zmiany treści stosunku służbowego policjanta, polegającej na przeniesieniu go na niższe stanowisko służbowe, zostały skonstruowane w sposób, który z jednej strony chroni policjanta przed dowolnością działań przełożonego, ale z drugiej strony pozostawia też przełożonemu swobodę wyboru między przeniesieniem na niższe stanowisko służbowe policjanta niewyrażającego na to przeniesienie zgody albo całkowitym zwolnieniem go ze służby. Zdaniem sądu, ocena możliwości mianowania policjanta na inne równorzędne stanowisko, należy do przełożonego.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że Rozkazem Organizacyjnym nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie zmian organizacyjnych, w etacie Komendy Wojewódzkiej Policji w K., wprowadzono z dniem [...] czerwca 2012 r. zmiany polegające min. na wyłączeniu niektórych stanowisk policyjnych ze struktury Wydziału Kryminalnego KWP w K. i w wyniku tych zmian, zlikwidowane zostało m.in. stanowisko służbowe radcy Wydziału Kryminalnego KWP w K., zajmowane dotychczas przez skarżącego [...] B. L. W wyniku tego, zaproponowano skarżącemu przeniesienie na niższe stanowisko służbowe eksperta, na co wymieniony funkcjonariusz w dniu [...] października 2012 r.nie wyraził zgody. Ponadto organ dostatecznie i przekonywująco wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że w dniu wydania decyzji nie posiada wakatów na równorzędnych stanowiskach i tym samym zostały spełnione przesłanki z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy. Ponadto organ swoje rozstrzygnięcie uzasadnił w sposób nie budzący – zdaniem Sądu – żadnych wątpliwości, szeroko uzasadniając zarówno fakt pozostawienia go w służbie, jak i okoliczności, którymi kierował się przy podejmowaniu decyzji przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Mianowicie wyczerpująco wskazał na interes społeczny tożsamy z interesem służby sprowadzający się do tego, że wymieniony swoje obowiązki wykonuje prawidłowo i dobro służby wymaga, aby dalej były owe powinności realizowane przez niego. Ponadto wzięto również pod uwagę słuszny interes skarżącego stwierdzając, że przeniesienie go na to stanowisko uwzględnia jego dotychczasowe kwalifikacje i doświadczenie zawodowe i tym samym, w związku z przeniesieniem, nie będą się wiązały żadne dodatkowe utrudnienia dla skarżącego.
W dalszym ciągu stwierdzić należy, że stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Zgodnie natomiast z treścią art. 104 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, zaś w myśl § 2 tegoż przepisu, decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Zatem decyzja administracyjna oceniania w tym kontekście dotyczy takiego aktu prawnego, który w sposób władczy jest skierowany na wywołanie zarówno konkretnych, jak i zindywidualizowanych skutków prawnych. Reasumując, jest to konkretyzacja prawa wobec jednostki w zakresie jej praw i obowiązków. Skoro zaś tak, to Sąd bada jedynie rozkaz personalny przenoszący skarżącego na niższe stanowisko służbowe i wobec powyższego zasadność zmian wprowadzonych rozkazem organizacyjnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] maja 2012 r nr [...], nie może być przedmiotem kontroli w toku niniejszego postępowania i skarżącemu nie służy na to środek zaskarżenia. Słusznie zatem Komendant Główny Policji stwierdził w zaskarżonym rozkazie, że "Komendant Wojewódzki Policji w K. jako odpowiedzialny za realizację ustawowych zadań Policji na podległym mu terenie może bowiem wprowadzać zmiany funkcjonowania zarządzanej jednostki w ustalonej przez siebie, optymalnej formie, zaś ocena policjanta odnośnie prawidłowości dokonanych zmian nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji". Zatem stawiany przez skarżącego zarzut pozorności likwidacji dotychczas zajmowanego stanowiska jest w niniejszej sprawie o tyle chybiony, że zmiany organizacyjne wynikają wprost z cytowanego już wyżej Rozkazu Personalnego nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie zmian organizacyjnych w etacie Komendy Wojewódzkiej Policji w K., zaś niniejsza sprawa administracyjna dotyczy przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe, a więc w świetle poczynionych już wyżej ustaleń prawnych, ocena owej "pozorności" niejako "wymyka" się spod kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
Nie mniej jednak dokonując analizy tego ostatniego rozkazu w zestawieniu z zarzutami ze skargi wskazać należy, że zmiany organizacyjne Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w nim zawarte nie dotyczą jedynie Wydziału Kryminalnego, w którym skarżący pełni służbę, lecz również Laboratorium Kryminalistycznego, Wydziału do Walki z Korupcją, Wydziału do Walki z Przestępczością Gospodarczą, Sztabu Policji, Zespołu do spraw Organizacji Służby, Zespołu Prawnego, Wydziału Finansów, Wydziału Zaopatrzenia, Wydziału Transportu, Zespołu Zamówień Publicznych i Wydziału Teleinformatyki. Ponadto zmiany w Wydziale Kryminalnym nie polegają tylko na likwidacji dotychczasowych stanowisk, lecz również na "włączeniu" w poszczególne zespoły innych stanowisk służbowych. Niezależnie od powyższego w Zespole Prawnym zlikwidowano stanowisko stojące wysoko w hierarchii stanowisk cywilnych, tj. stanowisko starszego specjalisty. Niezależnie od powyższego niektóre stanowiska z policyjnych zamieniono na cywilne, jak np. w Wydziale Finansów. Zatem tak szeroko dokonana reorganizacja, która swym zasięgiem obejmuje wielość etatów i niewątpliwie osobistych problemów znacznej ilości funkcjonariuszy oraz pracowników cywilnych przy szczegółowym i wyczerpującym jej uzasadnieniu, zaprzecza tezie skarżącego o pozorności zmiany zajmowanego dotychczas przez niego stanowiska radcy. Dodać w tym miejscu też trzeba, że przełożeni mają prawo – i to zapewne nie w oderwaniu od rzeczywistości i sugestii wyższych przełożonych – do dokonywania zmian organizacyjnych, zaś Komendant Główny Policji w sposób wyczerpujący wyjaśnił tę kwestię w odpowiedzi na skargę i przyznać mu należy rację, iż zmiana etatu w Wydziale Kryminalnym pomimo przekształcenia etatu radcy w etat eksperta w swej istocie zlikwidowała stanowisko radcy, bowiem przestało ono – po prostu – istnieć.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło