VII SA/Wa 1130/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skargi Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. [...] w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2013r. znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny na podstawie art. 12 ust. 2 pkt ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), & 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. z 2003r. Nr 6, poz 69ze zm.), art. 5 ust. 2 w zw. art. 61 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr. 243, poz. 1623 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr [...] im. [...] w [...] od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 roku, odmawiającej zmiany decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w zakresie terminu wykonania obowiązków określonych w punktach 1a, 1b, 1c, 1f, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że ostateczna decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] i z dnia [...] listopada 2005r. była wielokrotnie zmieniana, na wniosek Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych, w zakresie terminu wykonania obowiązków mających na celu doprowadzenie wskazanych pomieszczeń do należytego stanu sanitarno – technicznego. Kolejnym wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012r. Szkoła wystąpiła na podstawie art. 155 kpa o przedłużenie terminu podnosząc brak środków finansowych koniecznych do przeprowadzenia (zakończenia) wskazanych robót budowlanych. Oceniając złożony wniosek organ uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 155 kpa, gdyż w interesie społecznym leży wykonanie przez Szkołę nałożonych obowiązków. Termin ich wykonania był sześciokrotnie przedłużany, a nadto jego zmianie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Zgodnie bowiem z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach na dyrektorze szkoły spoczywa obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu w szkole. W tym celu powinien on dążyć do niezwłocznego usunięcia stanu będącego zagrożeniem dla zdrowia uczniów oraz innych osób przebywających w szkole. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego złożył Dyrektor Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w [...], podnosząc naruszenie art. 155 kpa oraz art. 7,77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Skarżąca wskazała, iż adresatem decyzji powinien być Prezydent Miasta [...], który jest organem prowadzącym szkołę. Także organem orzekającym na podstawie art. 155 kpa powinien być w I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] tj. organ, który wydał decyzję z dnia [...] listopada 2005r. a nie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny. Niezależnie od powyższego w ocenie skarżącej spełnione zostały także przesłanki z art. 155 kpa, a więc nie było przeszkód do zmiany decyzji zgodnie z żądaniem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 19 kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Powyższe oznacza, że organ administracji publicznej jest obowiązany przestrzegać z urzędu swojej właściwości w całym toku postępowania administracyjnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991r., III ARN 17/91, PiP 1992, z. 3, s. 108). Zasada ta obowiązuje we wszystkich rodzajach postępowania administracyjnego, a zatem w postępowaniu przed organami pierwszej instancji, postępowaniu odwoławczym (wyrok NSA z dnia 31 stycznia 1986r., II SA 2307/85, SPB 1987, nr 1, s. 63) oraz w postępowaniach nadzwyczajnych, a także na wszystkich etapach tych postępowań. Organ administracji publicznej powinien przestrzegać swojej właściwości z urzędu szczególnie wnikliwie na etapie wszczęcia postępowania. W postępowaniu wszczynanym na żądanie strony, organ, do którego wniesiono podanie, jest obowiązany zbadać na podstawie treści żądania, czy jest właściwy do załatwienia sprawy, a w razie stwierdzenia swojej niewłaściwości powinien stosować przepisy art. 65-66 kpa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2013r., którą utrzymano w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2013r. odmawiającą zmiany decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2005r., w trybie art. 155 kpa. Wskazać w tym miejscu należy, że ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. (Dz. U. z 2011r. Nr 6 poz. 18) o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, znowelizowany został art. 155 kpa w zakresie właściwości organu rozpatrującego wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, uzyskując nowe brzmienie. Zgodnie z nim decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał. Nowela weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011r. i pozbawiła organ wyższego stopnia kompetencji do rozpoznania wniosku wniesionego w trybie art. 155 kpa w stosunku do decyzji organu niższego stopnia. W niniejszej sprawie z naruszeniem właściwości odmowy zmiany decyzji organu stopnia powiatowego z dnia [...] listopada 2005r. dokonał organ stopnia wojewódzkiego wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2013r., a więc już w zmienionym stanie prawnym, co skutkuje wadą kwalifikowaną decyzji tego organu, która spowodowała konieczność stwierdzenia jej nieważności, jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Tym samym, należy również za wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa) uznać decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2013r. , którą utrzymana została w mocy decyzja organu I instancji obarczona kwalifikowaną wadą. Podkreślić należy, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność takiej decyzji bez względu na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości. Uznając, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji dotknięte są wadą naruszenia przepisów o właściwości, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. Natomiast wobec stwierdzenia, że kontrolowana decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości jako przedwczesne Sąd uznał odnoszenie się do zarzutów skargi o charakterze merytorycznym. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 wymienionej ustawy.