II OZ 1086/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. O. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2013 r. sygn. akt II SA/Lu 605/13 w zakresie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi L. P. Sp. z o.o. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 25 września 2013 r. sygn. II SA/Lu 605/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na wniosek L. P. Sp. z o.o. w J., przywrócił termin do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy . W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca spółka została wezwana do nadesłania odpisu skargi i podjęła się wykonania wezwania niezwłocznie. Odpis skargi wraz z pismem przewodnim zostały nadane w urzędzie pocztowym w kolejnym dniu, a okoliczność, iż omyłkowo pracownik sekretariatu rozdzielił ww. pisma, błędnie kierując odpis skargi na adres organu, nie świadczy o braku należytej staranności strony skarżącej. Sąd I instancji, odwołując się do tezy zawartej w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r. sygn. II OZ 66/13, stwierdził, że niezasadna jest zbyt formalistyczna wykładnia w odniesieniu do przepisów regulujących przywrócenie terminu do usunięcia braku skargi poprzez nadesłanie jednego jej odpisu, gdyż trudno jest stwierdzić, że brak formalny skargi w postaci nienadesłania jednego jej odpisu jest brakiem niedającym się usunąć, uniemożliwiającym rozpoznanie skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnik postępowania D. O. [...] wniósł o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełniania braków skargi. W ocenie wnoszącego zażalenie wadliwe jest ustalenie Sądu przyjmujące dochowanie należytej staranności przez stronę skarżącą. W rozpoznawanej sprawie uchybienie zostało popełnione przez profesjonalny podmiot, od działania którego wymagany jest znacznie wyższy stopień staranności niż od innych podmiotów obrotu. Zadaniem osoby prawnej i osób profesjonalnie trudniących się obsługą prawną, jak podkreślono w zażaleniu, jest takie zorganizowanie pracy wewnątrz kancelarii, aby jej obsługa kancelaryjna właściwie rozumiała polecenia, a wynik wykonanej pracy był kontrolowany bezpośrednio po wykonaniu zleconych czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie określonej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Wzgląd na powyższe warunki wykazania braku winy w uchybieniu terminu każe przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie nie można podzielić stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zgodnie z którym strona składająca wniosek o przywrócenie terminu uprawdopodobniła brak zawinienia w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowią niezawinionych przyczyn uchybienia terminu. Nie można bowiem uznać, że dopuszczenie się rozdzielenia pisma wykonującego wezwanie Sądu, które prowadziło do przesłania odpisów skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie zamiast do Sądu, nastąpiło bez winy skarżącego, poinformowanego o sposobie wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 sierpnia 2013 r. Błąd tego rodzaju, skutkujący niedotrzymaniem ustawowego terminu, należy uznać za brak należytej staranności w działaniu. Działanie pełnomocnika wnioskodawcy w zakresie wykonania wezwania do usunięcia braków formalnych skargi można byłoby usprawiedliwić, gdyby rzeczywiście istniały podstawy do przyjęcia, że niezałączenie do pisma przewodniego odpisów skargi było wyłącznie wynikiem zdarzenia, którego pełnomocnik wnioskodawcy nie mógł przewidzieć i go uniknąć przy zachowaniu staranności wymaganej od osoby trudniącej się zawodowo obsługą prawną. Tego rodzaju ustaleń w sprawie nie sposób jednak przyjąć. Wyłączonym powodem niedochowania terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było bowiem zaniedbanie w organizacji obrotu korespondencją przez personel kancelarii. Jeżeli nawet osoba, która rozdzieliła korespondencję kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, miała powody przypuszczać, ze względu na brak wiedzy prawniczej, że odpisy skargi, zgodnie z informacją na stronie tytułowej środka prawnego, powinny zostać wysłane do Sądu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, to dbałość o należyte wykonywanie zastępstwa procesowego nakazywała poddanie działań personelu kancelarii bezpośredniemu nadzorowi, który umożliwiałby przeciwdziałanie możliwym pomyłkom poprzez bezzwłoczne naprawienie wadliwych czynności podejmowanych względem Sądu. Podejmując właściwe działania organizacyjne, jak trafnie wskazano w zażaleniu, pełnomocnik wnioskodawcy - gdyby nawet doszło do pomyłki w kierowaniu korespondencji do właściwego jej adresata – miałby wystarczający czas na poprawne zastosowanie się do zarządzenia z dnia 7 sierpnia 2013 r. Uwzględniając obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od podmiotu dbającego należycie o podejmowanie czynności procesowych w sposób warunkujący ich skuteczność, wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2013 r., jako niespełniający przesłanki, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., należało oddalić. Odmiennej oceny wniosku L. P. Sp. z o.o. w J. nie uzasadnia stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 8 lutego 2013 r. sygn. II OZ 66/13. Stwierdzając, że skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2013 r. obarczona była brakiem formalnym, Sąd I instancji nie miał podstaw do przyjęcia innych kryteriów zasadności wniosku o przywrócenie terminu aniżeli te, które zostały określone w art. 86 § 1 p.p.s.a. Ocena braku winy w uchybieniu terminu uwzględnia rodzaj czynności procesowej, która została podjęta po terminie. Wzgląd na potrzebę odmiennego rozważenia szczegółowych okoliczności sprawy nie może jednak prowadzić do stwierdzenia, że zaniedbanie i nienależyta staranność strony w podejmowaniu czynności procesowych, wbrew jednoznacznej treści art. 86 § 1 p.p.s.a., może prowadzić do uwzględniania wniosku o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 i art. 86 i 87 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.