VII SA/Wa 867/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-07
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę, wydana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. na wniosek strony, pomimo sprzeciwu przepisów szczególnych i braku interesu społecznego?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę, wydana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, ma charakter decyzji związanej i jest ukierunkowana na usunięcie stanu niezgodności z prawem. Przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego należy traktować jako przepis szczególny, który sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., nawet jeśli przemawia za tym słuszny interes strony. Uchylenie takiej decyzji prowadziłoby do powrotu stanu niezgodności z prawem, co jest sprzeczne z celem tej regulacji.Stan faktyczny
Skarżący J. S. i I. S. domagali się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku hotelu. Skarżący argumentowali, że brak złożenia projektu budowlanego zamiennego w terminie nastąpił bez ich winy, a budynek spełnia wymogi techniczne, a rozbiórka spowodowałaby uszczerbek dla konstrukcji całego budynku i ich działalności gospodarczej. Wskazywali również na naruszenie zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi J. S., I. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2011 r. znak (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. skargę oddala
Uzasadnienia
Zaskarżoną decyzją z dnia (...) stycznia 2011r., znak (...), Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. S. i I. S. od decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2010r., Nr (...), odmawiającej uchylenia decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2009r., Nr (...), uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia (...) czerwca 2009r., Nr (...) i orzekającej o nałożeniu na inwestora J. S. i I. S. obowiązku rozbiórki części budynku hotelu z restauracją, usytuowanego na działce nr Ew. (...) w miejscowości C., gm. D. - utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia (...) czerwca 2009r., Nr (...), na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nakazał rozbiórkę części budynku hotelu z restauracją, usytuowanego na działce nr ew. (...) w miejscowości C., gm. D. we wskazanym w tej decyzji zakresie w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) lipca 2009r., Nr (...) uchylił w całości ww. decyzję i na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorom J. S. i I. S. rozbiórkę części budynku hotelu z restauracją, usytuowanego na działce nr ew. (...) w miejscowości C., gm. D., obejmującą elementy wskazane w ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2009r., sygn. akt VII SA/WA 1786/09 po rozpoznaniu skargi J. S. i I. S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2009r., Nr 1430/09, skargę oddalił.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) października 2010r., Nr (...) odmówił uchylenia w trybie art. 155 k.p.a. własnej decyzji z dnia (...) lipca 2009r., podnosząc, że stosowanie przepisu art. 155 k.p.a. w sprawie dotyczącej zmiany decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, nie jest możliwe. Decyzja ta ma charakter związany, co oznacza, że organ jest zobowiązany wydać nakaz rozbiórki, w przypadku, gdy inwestor nie spełni obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawa budowlanego. W ocenie organu ww. przepis art. 51 ust. 5 jest przepisem szczególnym sprzeciwiającym się pozytywnemu rozpatrzeniu wniosku i co za tym idzie, uchyleniu decyzji organu II instancji.
W wyniku rozpoznania odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł jak w opisanej wyżej zaskarżonej decyzji z dnia (...) stycznia 2011r., znak (...).
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzje organu wojewódzkiego jak i powiatowego zostały wydane w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, w związku z niewykonaniem przez inwestora obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, nałożonego decyzją organu stopnia powiatowego z dnia (...) lipca 2008r., Nr (...), wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zatem w przypadku nie wykonania nałożonego obowiązku organ zobligowany jest do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Zasadność nałożenia nakazu rozbiórki podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 grudnia 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 1786/09.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w trybie art. 155 k.p.a. nie można uchylić decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, gdyż decyzja ta na charakter decyzji związanej. Ponadto decyzja taka ma na celu usunięcie stanu niezgodności z prawem, zaś jej uchylenie prowadziłoby do powrotu stanu niezgodności z prawem.
Skargę do tutejszego Sądu, wnieśli J. i I. S., dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu skargi omówiono przebieg postępowania w sprawie. Podniesiono, że skarżący nie ukrywali odstępstw od pierwotnego projektu i podejmowali wszelkie niezbędne działania, aby doprowadzić stan faktyczny do stanu odpowiadającego wymogom prawa. Niestety przygotowanie projektu budowlanego zamiennego w terminie 6 miesięcy było niemożliwe z uwagi na konieczność wcześniejszego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Dopiero po uprawomocnieniu się tej decyzji z dnia 4 lutego 2009 r. projektant przystąpił do sporządzenia projekty budowlanego zamiennego, a prace nad projektem się przeciągnęły. Tym samym, brak złożenie projektu w terminie nastąpił bez winy skarżących.
Skarżący przywołali przepis art. 155 k.p.a. i stwierdzili, że przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu decyzji rozbiórkowej. Budynek spełnia wymogi techniczne. Rozbiórka powodowałaby uszczerbek dla konstrukcji całego budynku, wiązałaby się z narażeniem skarżących na ponoszenie kosztów co doprowadziłoby do upadku ich działalności gospodarczej. Za uchyleniem decyzji rozbiórkowej przemawia słuszny interes strony .
Ponadto zdaniem skarżących, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w swojej decyzji nie odniósł się do podniesionego zarzutu, że skarżącym w dniu (...) września 2010r., zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania przez organ pierwszej instancji. Strony postępowania został następnie wezwane do złożenia oświadczeń o wyrażeniu zgody na uchylenie decyzji z dnia 30 lipca 2009r. Skoro tryb z art. 155 k.p.a. nie mógł mieć zastosowanie, jak twierdzi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, to wezwanie stron do oświadczeń w ww. zakresie było zbędne, a nawet niezgodne z prawem. W związku z tym doszło też do naruszenia zasad z art. 6, 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w tych warunkach podlega oddaleniu. Rzeczą Sądu, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), było poddanie zaskarżonej decyzji ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa.
Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Kontrolowana przez Sąd zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w trybie art. 155 k.p.a. Zgodnie z wnioskiem jaki został złożony w trybie art. 155 k.p.a. skarżący dochodzili uchylenia w tym trybie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki, decyzji ostatecznej i prawomocnej, po tym jak została poddana sądowej kontroli .
W myśl dyspozycji tego przepisu, w wersji obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji - decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Zdaniem Sądu przepis 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę. O interesie społecznym i słusznym interesie strony można mówić tylko w takich przypadkach, jeżeli uwzględnienie tych interesów nie narusza prawa (nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem).
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że decyzje zapadające w trybie art. 155 k.p.a. mogą zmieniać lub uchylać zarówno decyzje wadliwe jak i niewadliwe. Nie może to jednak oznaczać możliwości weryfikowania prawidłowych decyzji usuwających zaistniałe stany naruszające przepisy prawa.
Przedmiotowa w sprawie decyzja rozbiórkowa jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek, przy czym organ był zobligowany wydać taką decyzję w określonych prawem okolicznościach i wola stron, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie takiej decyzji nie jest w tej sytuacji wystarczająca. Uwzględnienie na podstawie art. 155 k.p.a. wniosku o uchylenie takiej decyzji ze względu na interes strony (inwestorów) prowadziłoby do sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażoną w przepisie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane.
Decyzja nakazująca rozbiórkę jest w istocie decyzją likwidującą stan niezgodności z prawem, a uchylenie takiej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. prowadziłoby do powrotu stanu niezgodności z prawem, co spowodowałoby w konsekwencji sytuacje sprzeczne z podstawowym celem tej ustawowej regulacji
W kontekście zarzutów skargi, co do wadliwości decyzji rozbiórkowej wskazać należy, przede wszystkim że ta była kontrolowana przez Sąd, który nie dopatrzył się jej wad skutkujących jej uchyleniem. Ponadto, organ administracyjny orzekający na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest władny ani do oceny zgodności z prawem, ani tym bardziej do pozbawienia mocy prawnej decyzji, która jest objęta wnioskiem strony o jej uchylenie lub zmianę z przyczyn wskazanych w art. 155 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło