II SAB/Wa 87/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Adam Lipiński, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Rektora Szkoły [...] w W. w przedmiocie wydania decyzji o udzieleniu absolutorium - oddala skargę - Pismem z dnia [...] września 2012 r. J. G. zwróciła się do Dziekana Studium Niestacjonarnego Szkoły [...] ([...]) w W. o udzielenie jej absolutorium w związku z zaliczeniem minimum programowego przedmiotów w ramach studiów II stopnia (uzupełniających magisterskich) na kierunku [...]. W uzasadnieniu wniosku zainteresowana wskazała, iż studia II-go stopnia na Studium Niestacjonarnym podjęła w 2003 r., a zakończyła w 2007 r. Przystępując do grona studentów [...] kontynuowała edukację uzyskaną uprzednio w Wyższej Szkole [...] w stopniu licencjata. Dysponowała zaliczeniami przedmiotów ujętych w programie [...]. Łączna liczba punktów ECTS uzyskana przez zainteresowaną na studiach licencjackich wynosiła [...]. Pomimo posiadania tak wysokiego dorobku punktów transferowych, nie został on uwzględniony przez [...]. Nie uwzględniono ponad 14 przedmiotów, z których zainteresowana uzyskała uprzednio zaliczenie, a których zakres pokrywał się z ofertą edukacyjną [...]. Nadto wnioskodawczyni wskazała, iż zgodnie z treścią art. 165 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.) regulamin uczelni powinien uwzględniać zasady przenoszenia i uznawania zajęć przez studenta w innej uczelni, w tym zagranicznej. Regulamin studiów [...] nie zawiera regulacji odnośnie przedmiotowej kwestii. W tej sytuacji, w przypadku zainteresowanej powinny mieć zastosowanie przepisy ww. ustawy o szkolnictwie wyższym, w tym art. 164a określający minimalne poziomy punktów ECTS warunkujące możliwość uzyskania dyplomu danego stopnia (uzyskania absolutorium). Dalej wnioskodawczymi wskazała, iż w toku studiów II-go stopnia uzyskała łącznie [...] punktów. W myśl art. 164a ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym dyplom studiów magisterskich II-go stopnia wymaga uzyskania co najmniej 120 punktów co oznacza, że zainteresowana przekroczyła wyznaczony ustawowo limit punktów. Tym samym spełniła minimalne ustawowe wymagania warunkujące uzyskanie dyplomu ukończenia studiów magisterskich II-stopnia, co czyni przedmiotowy wniosek uzasadnionym. Wobec braku odpowiedzi ze strony organu, pismem z dnia [...] listopada 2012 r. J. G. ponownie zwróciła się do Dziekana Studium Magisterskiego [...] w W. z prośbą o rozpatrzenie sprawy udzielenia absolutorium. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] listopada 2012 r. Prodziekan Studium Magisterskiego Szkoły [...] w W. w poinformował zainteresowaną, że w obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości zadośćuczynienia jej wnioskom. Wskazał, iż w chwili obecnej zainteresowana nie posiada statusu studenta [...] w W., a zatem nie ma możliwości uznania minimum programowego i punktowego za zrealizowane i dopuszczenia jej do egzaminu dyplomowego. Zaznaczył, iż nawet w przypadku uzyskania przez zainteresowaną statusu studenta, nie będzie możliwości realizacji jej postulatów. Studiując w latach 2003 - 2007 wnioskodawczyni uzyskała znaczny dorobek punktowy, jednak nie zrealizowała minimum programowego, wymaganego do dopuszczenia do egzaminu dyplomowego. Zauważył, iż powyższe kwestie zostały szczegółowo wyjaśnione w piśmie Prorektora ds. [...] [...] z dnia [...] września 2011 r. Do chwili obecnej okoliczności sprawy nie uległy zmianie, zaś upływ czasu spowodował, że nieadekwatność zrealizowanych przez zainteresowaną przedmiotów do obowiązującego programu kształcenia studiów znacznie się pogłębiła. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. skierowanym do Dziekana Studium Magisterskiego [...] w W. J. G., powołując art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia jej absolutorium w związku z zaliczeniem minimum programowego przedmiotów w ramach studiów drugiego stopnia (uzupełniających magisterskich) na kierunku [...]. Pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. J. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rektora Szkoły [...] w W. w sprawie wydania decyzji o udzieleniu absolutorium. Skarżąca wniosła o zobowiązanie Rektora [...] w W. do wydania w terminie 14 dni decyzji o udzieleniu absolutorium oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż pismem z dnia [...] września 2012 r. (omyłkowo wskazując datę [...] września 2013 r.), wniosła o udzielenie absolutorium w związku z zaliczeniem przez nią minimum programowego przedmiotów w ramach studiów II-go stopnia na kierunku [...]. Ponownie wskazała, iż uczelnia nie uwzględniła punktów transferowych uzyskanych przez nią na studiach licencjackich. Nie wzięła również pod uwagę łącznej liczby punktów, jaką skarżąca uzyskała w toku studiów. Skarżąca podniosła, iż organ uchylił się od wydania wnioskowanej decyzji uniemożliwiając jej merytoryczną weryfikację zajętego stanowiska. Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, jednak na wezwanie to również nie uzyskała odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Rektor Szkoły [...] w W. wniósł o oddalenie skargi wskazując, iż twierdzenia skarżącej są błędne, zaś jej żądania nieuzasadnione. Organ wskazał, iż przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Regulamin studiów [...] nie przewidują wydania decyzji o uzyskaniu absolutorium. W obowiązującym skarżącą Regulaminie studiów, stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Senatu [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., w § 54 ust. 1 stwierdza się jedynie, że "warunkiem dopuszczenia do egzaminu licencjackiego lub magisterskiego jest uzyskanie zadeklarowanej przez studenta w toku studiów liczby punktów ECTS oraz wykonanie minimum programowego wymaganych dla danego kierunku lub makrokierunku studiów, złożenie w dziekanacie zaakceptowanej przez promotora pracy licencjackiej lub magisterskiej oraz uzyskanie pozytywnej recenzji". Uzyskanie zadeklarowanej liczby punktów ECTS oraz wykonanie minimum programowego dla danego kierunku studiów jest zwane potocznie absolutorium. Jest to okoliczność faktyczna, stanowiąca warunek dopuszczenia do egzaminu dyplomowego. Okoliczność ta nie podlega odrębnemu stwierdzeniu, w szczególności w drodze decyzji. Nadto organ zauważył, iż skarżąca została skreślona z listy studentów decyzją Dziekana Studium Niestacjonarnego [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. z powodu nieuiszczenia czesnego, a ponadto pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. oświadczyła, że rezygnuje ze studiów. Skarżąca nie jest zatem studentką [...] i kwestia uzyskania przez nią absolutorium, jako warunku dopuszczenia do egzaminu dyplomowego w [...] jest bezprzedmiotowa. Skarżąca nie ma więc interesu prawnego uzasadniającego żądanie wydania zaświadczenia o zrealizowaniu minimum programowego. Nie byłoby to możliwe również ze względów merytorycznych, bowiem skarżąca nie wykonała minimum programowego, o czym została poinformowana pismem prodziekana Studium Magisterskiego [...] z dnia [...] listopada 2012 r., w wcześniej pismem Prorektor ds. [...] [...] z dnia [...] września 2011 r. W świetle powyższego, zdaniem organu, brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organów uczelni w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi J. G. jest bezczynność Rektora Szkoły [...] w W. polegająca na niewydaniu decyzji w sprawie udzielenia absolutorium. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia. Skarżąca upatruje stanu bezczynności Rektora Szkoły [...] w W. w zaniechaniu wydania decyzji w przedmiocie udzielenia absolutorium. Wskazać należy, iż J. G. decyzją Dziekana Studium Niestacjonarnego [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., na podstawie § 42 pkt 1.2 Regulaminu studiów, została skreślona z listy studentów Studium Niestacjonarnego [...] z powodu braku czesnego za semestr zimowy roku akademickiego 2007/2008. Skarżąca nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania od powyższej decyzji, zatem decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności w rozumieniu art. 16 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej powoływanej jako: "K.p.a." i nie została wzruszona w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w K.p.a. Ponadto, pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. skarżąca, powołując się na nieprawidłowości w sposobie naliczania czesnego oraz trudności w realizacji programu studiów z powodu różnic programowych pomiędzy studiami licencjackimi a magisterskimi, złożyła rezygnację ze studiów w [...]. Z powyższego wynika jednoznacznie, iż skarżąca, nie posiada statusu studenta [...], a tym samym nie posiada legitymacji prawnej do żądania od organów przedmiotowej uczelni wydania decyzji w zakresie objętym skargą. Innymi słowy, po stronie skarżącej brak jest przesłanki podmiotowej, stanowiącej podstawę wydania aktu administracyjnego w zakresie objętym żądaniem. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 28 K.p.a., stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot strony uzyskuje podmiot praw lub obowiązków, które podlegają konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Istnienie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że na podstawie konkretnego przepisu prawa materialnego można skutecznie żądać wydania określonego aktu bądź podjęcia określonej czynności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lipca 2007 r. (sygn. akt I OSK 5559/06, publ.: LEX nr 385385), pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Skarżąca nie posiada statusu studenta [...] w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 18k ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), nie jest bowiem osobą kształcącą się na studiach wyższych na ww. uczelni. Zatem ani przepisy powołanej ustawy, ani też przepisy Regulaminu studiów w Szkole [...] (art. 160 i art. 161 ww. ustawy), dotyczącego w istocie studentów tejże uczelni, nie mogą być w odniesieniu do skarżącej źródłem interesu prawnego. Z tego też powodu skarżąca nie może żądać od organu uczelni realizacji wniosku w zakresie wydania przedmiotowej decyzji. Skarżąca posiada wyłącznie interes faktyczny, gdyż jest bezpośrednio zainteresowana wydaniem rozstrzygnięcia określonej treści, jednakże nie może ono zostać oparte na konkretnym przepisie prawa materialnego. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż kwestia "udzielenia (nieudzielenia) absolutorium" nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. i nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej na podstawie art. 104 K.p.a. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, przepisy K.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego stosuje się do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3 (tj. decyzji w sprawie przyjęcia na studia oraz na studia doktoranckie), decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego. Do spraw wymienionych w ww. przepisie nie należy jednak sprawa "udzielenia absolutorium". Zarówno przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i przepisy Regulaminu studiów w Szkole [...] nie posługują się ww. terminem, który w istocie oznacza zwyczajowe stwierdzenie zakończenia studiów wyższych bez uzyskania dyplomu. Uzyskanie absolutorium jest okolicznością faktyczną, stanowiącą warunek dopuszczenia do egzaminu dyplomowego w następstwie uzyskania zadeklarowanej przez studenta w toku studiów liczby punktów zaliczeniowych, wykonania minimum programowego wymaganego dla danego kierunku studiów, złożenia zaakceptowanej przez promotora pracy magisterskiej i uzyskania pozytywnej recenzji. Okoliczność ta jednak nie podlega odrębnemu stwierdzeniu przez organ uczelni w drodze decyzji administracyjnej. Z tego względu żądanie skarżącej w zakresie wydania przez Rektora [...] w W. decyzji o udzieleniu absolutorium nie znajduje prawnego uzasadnienia. Jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na pismo skarżącej z dnia [...] września 2012 r. w sprawie udzielenia absolutorium, Prodziekan Studium Magisterskiego [...] w W., pismem z dnia [...] listopada 2012 r., poinformował skarżącą, iż nie posiada ona statusu studenta [...] w W., a zatem nie ma możliwości uznania minimum programowego i punktowego za zrealizowane i dopuszczenia jej do egzaminu dyplomowego. Zaznaczył, iż nawet w przypadku uzyskania przez skarżącą statusu studenta, nie będzie możliwości realizacji jej wniosku, bowiem studiując w latach 2003 - 2007 skarżąca uzyskała wprawdzie znaczny dorobek punktowy, jednak nie zrealizowała minimum programowego, wymaganego do dopuszczenia do egzaminu dyplomowego. Wskazał, że powyższe kwestie zostały szczegółowo wyjaśnione skarżącej w piśmie Prorektora ds. [...] [...] z dnia [...] września 2011 r. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można uznać, iż w sprawie niniejszej mamy do czynienia z bezczynnością organu. Kwestia udzielenia absolutorium nie wymagała wydania przez organ decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 K.p.a., zaś przeciwne w tym względzie stanowisko skarżącej nie znajduje prawnego uzasadnienia. Wobec udzielenia pisemnych wyjaśnień w odpowiedzi na ww. pismo skarżącej z dnia [...] września 2012 r., nie można czynić organowi zarzutu, iż pozostaje on w stanie bezczynności. Końcowo już tylko zauważyć należy, iż ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu podlegała wyłącznie kwestia bezczynności organu uczelni w sprawie wydania decyzji w przedmiocie udzielenia absolutorium, nie zaś kwestia merytoryczna dotycząca spełnienia (bądź niespełnienia) przez skarżącą warunków dopuszczenia do egzaminu dyplomowego. Zakres postępowania wyznaczony został bowiem przedmiotem skargi - na bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. W ocenie Sądu, bezczynność organu nie miała miejsca w niniejszej sprawie, zatem skarga podlegała oddaleniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.