VII SA/Wa 772/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-26
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, które zostało wniesione w trybie art. 142 KPA (w ramach odwołania od decyzji), jest wydane z naruszeniem prawa, a w szczególności czy stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiego postanowienia?Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, które zostało wniesione w trybie art. 142 KPA (w ramach odwołania od decyzji), jest wydane z naruszeniem prawa, ponieważ organ odwoławczy nie powinien wydawać odrębnego postanowienia w odpowiedzi na takie zaskarżenie. Zaskarżenie postanowienia w odwołaniu od decyzji na podstawie art. 142 KPA nie jest samoistnym środkiem zaskarżenia, a ewentualne naruszenia prawa przy wydaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, powinny być rozpatrywane w kontekście uwzględnienia lub nieuwzględnienia odwołania od decyzji.Stan faktyczny
Do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wpłynął wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia Powiatu do udziału w postępowaniu dotyczącym budowy parkingu. Powiatowy Inspektor dopuścił Stowarzyszenie do udziału w postępowaniu. Następnie nakazał inwestorowi rozbiórkę samowolnie wybudowanego parkingu. Inwestor A. [...] Sp. z o.o. złożył odwołanie od tej decyzji, w treści którego zaskarżył postanowienie o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na podstawie art. 142 KPA. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia. A. [...] Sp. z o.o. złożył skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora.Rozstrzygnięcie
Stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi A. [...] – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. [...] – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] grudnia 2012 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...]wpłynął podpisany przez B. P. wniosek Stowarzyszenia Powiatu [...]w sprawie dopuszczenia do udziału w postępowaniu dotyczącym budowy parkingu zlokalizowanego na działce nr ew [...]obręb: [...]w [...], będącej własnością A. [...]SP Z O.O, [...]ul. [...].
Postanowieniem z dnia [...]stycznia 2013r., nr [...]znak: [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]dopuścił na prawach strony Stowarzyszenie Powiatu [...]do udziału w postępowaniu dotyczącym budowy parkingu zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]obręb [...]w [...]będącej własnością A. [...]Spółka z o.o. z siedzibą w [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...]; Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]nakazał inwestorowi A. [...]Spółka z o.o. z siedzibą w [...]rozbiórkę samowolnie wybudowanego parkingu powyżej 10 stanowisk postojowych na działce o nr ew. [...]obręb: [...] w [...].
Odwołanie od tej decyzji wniosła A. [...]Spółka z o.o. z siedzibą w [...]. W treści odwołania zawarła w oparciu o art. 142 k.p.a. zaskarżenie postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]stycznia 2013r., nr [...]znak: [...], którym dopuścił do udziału w postępowaniu na prawach strony Stowarzyszenie Powiatu [...].
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]lutego 2013 r. nr [...]stwierdził niedopuszczalność zażalenia A. [...]Spółka z o.o. z siedzibą w [...].
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 141 § 1 Kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie
wynika, że zażalenie jest dopuszczalne.
Podkreślił, że ustawodawca enumeratywnie, tj. w sposób zamknięty, wymienił w procedurze administracyjnej przypadki, kiedy na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do organu nadrzędnego. W innych przypadkach postanowienia wydane przez organ stopnia podstawowego są ostateczne, tzn. nie przysługuje na nie zażalenie jako samoistny środek zaskarżenia. Mogą one być skarżone dopiero łącznie z odwołaniem się od decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę (art. 142 Kpa). Organ II instancji wyjaśnił, iż przepis art. 31 § 1 pkt 2 Kpa nie daje podstaw do samodzielnego zaskarżenia postanowienia wydanego na jego podstawie, a tym samym nie jest władny do rozpatrzenia zażalenia A. [...]Spółka z o.o. z siedzibą w [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie złożyła A. [...]Spółka z o.o. z siedzibą w [...]wnosząc o
1. stwierdzenie nieważności postanowienia [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]Nr [...]z dnia [...]lutego 2013 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a.,
2. przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci wydruku KRS Stowarzyszenia Powiatu [...]ze strony internetowej [...] wskazując, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie,
3. zasądzenie w oparciu o art. 200 p.p.s.a. od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]na rzecz Strony Skarżącej zwrotu kosztów postępowania wedle norm prawem przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 2) p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt. 2) oraz art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity — Dz. U. z 2013 r.,Poz. 267 - zwanego dalej "k.p.a.") wydanie postanowienia bez podstawy prawnej z uwagi na fakt, że zostało ono wydane nie w następstwie samoistnego środka ochrony prawnej w postaci zażalenia, lecz w odpowiedzi na zaskarżenie postanowienia w oparciu o art. 142 k.p.a. w treści wniesionego odwołania od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie Nr [...]z dnia [...]lutego 2013 r.
2. w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 134 k.p.a., art. 142
oraz 144 k.p.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, to jest stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia w sytuacji, gdy prawidłowo procedując organ II instancji powinien wyeliminować z obrotu prawnego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...]z dnia [...]stycznia 2013 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 134, 142, w zw. z art. 156 § 1 pkt2 k.p.a.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że bezsporną w sprawie okolicznością jest to, że na postanowienie dopuszczające organizacji do udziału w sprawie na prawach strony nie służy zażalenie.
Ze złożonego przez skarżącą odwołania w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że Spółka ma pełną świadomość tego faktu i w związku z tym, nie zgadzając się ze wskazanym wyżej postanowieniem, nie składa odrębnego zażalenia lecz zaskarża je w odwołaniu na podstawie art. 142 k.p.a.
Należy mieć na uwadze, że zaskarżenie postanowienia w odwołaniu od decyzji na podstawie art. 142 k.p.a. nie jest podstawą samoistnego zaskarżenia postanowienia. Organ odwoławczy nie wydaje na skutek takiego zaskarżenia odrębnego postanowienia (rozstrzygnięcia), które odnosiłoby się tylko i wyłącznie do zaskarżonego w ten sposób postanowienia. Uwzględnienie, podnoszonych w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do postanowienia, na które nie służy zażalenie, znajduje swój wyraz w uwzględnieniu odwołania i związanym z tym rozstrzygnięciem przewidzianym w art. 138 k.p.a. Stanie się tak jednakże tylko wtedy, gdy naruszenie prawa przy wydaniu postanowienia, na które nie służy zażalenie, miało wpływ na wynik sprawy. Odwołanie nie zostanie jednak uwzględnione, gdy wprawdzie postanowienie, na które nie służy zażalenie, okaże się wadliwe (wydane z naruszeniem prawa), ale uchybienie to nie będzie miało wpływu na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał rozstrzygnięcie w postępowaniu
odwoławczym pomimo nie złożenia odwołania, które by takie postępowanie mogło zainicjować.
Na tle podobnego stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "Decyzja organu odwoławczego, która w trybie art. 138 § 1 k.p.a. rozstrzyga o decyzji organu I instancji nie będącej przedmiotem odwołania, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.)."( wyrok z 17 września 1990 r. sygn. akt III SA 647/90).
Pogląd ten zachowuje swoją aktualność również w realiach niniejszej sprawy.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, orzekając o kosztach postępowania stosownie do art. 200 powołanej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło