I OZ 807/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 27 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2269/12 o przywróceniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Wyższej Szkoły Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku "ekonomia" postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2269/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Wyższej Szkoły Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku "ekonomia". W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 11b ust. 2 oraz art. 11c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 202, poz. 572 i 742): 1) zawiesił Wydziałowi Nauk Ekonomicznych Wyższej Szkoły Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach uprawnienia do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku "ekonomia"; 2) zobowiązał Wydział Nauk Ekonomicznych Wyższej Szkoły Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach w terminie nie dłuższym niż dwanaście miesięcy do usunięcia stwierdzonych naruszeń; 3) ustalił, że w okresie zawieszenia uprawnień Wydziału Nauk Ekonomicznych Wyższej Szkoły Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku "ekonomia" zostają wstrzymane przyjęcia studentów na ww. kierunek i poziom kształcenia. Pismem z dnia 22 sierpnia 2012 r. Wyższa Szkoła Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 11b ust. 2 oraz art. 11c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 202, poz. 572 i 742), decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. Przedmiotową decyzję Wyższa Szkoła Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach otrzymała w dniu 05 października 2012 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy). Pismem z dnia 02 listopada 2012 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej skargę - 08 listopada 2012 r.) Wyższa Szkoła Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2269/12 odrzucił ww. skargę, jako złożoną z uchybieniem terminu. Pismem z dnia 01 lutego 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej pismo - 02 lutego 2013 r.), sprecyzowanym pismem z dnia 05 kwietnia 2013 r., Wyższa Szkoła Umiejętności im. Stanisława Staszica w Kielcach złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia ww. skargi, w treści którego zawarła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, tj. dokonała czynności której nie dokonała w terminie. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu strona skarżąca podniosła, iż o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o uchybieniu terminu do wniesienia skargi strona skarżąca dowiedziała się w dniu 26 stycznia 2013 r. - po zapoznaniu się przez Rektora Wyższej Szkoły (po powrocie z urlopu wypoczynkowego; na czas nieobecności Rektora nikt nie przejmował od niego obowiązku dekretacji korespondencji) z treścią odpowiedzi na skargę, która wpłynęła do Uczelni w dniu 11 stycznia 2013 r. Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu z dnia 24 lipca 2013 r. stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Bowiem jak wynika z akt sprawy strona skarżąca o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dowiedziała się w dniu 26 stycznia 2013 r. - po zapoznaniu się przez Rektora Wyższej Szkoły (po powrocie z urlopu wypoczynkowego; na czas nieobecności Rektora nikt nie przejmował od niego obowiązku dekretacji korespondencji) z treścią odpowiedzi na skargę, która wpłynęła do Uczelni w dniu 11 stycznia 2013 r. W ocenie Sadu I instancji w takim przypadku za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy uznać 26 stycznia 2013 r. - dzień zapoznania się przez Rektora Wyższej Szkoły z treścią odpowiedzi na skargę. Natomiast pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi strona skarżąca wniosła do Sądu, w dniu 02 lutego 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przedmiotowy wniosek), tj. zachowując siedmiodniowy termin do dokonania tej czynności, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji wskazał, iż z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu wynika, że w okresie od dnia 8 stycznia 2013 r. do dnia 25 stycznia 2013 r. Rektor przebywał na urlopie wypoczynkowym z uwagi na stan zdrowia, a w ww. okresie nikt nie przejął od niego obowiązku dekretacji korespondencji, w związku z czym dopiero po powrocie z urlopu w dniu 26 stycznia 2013 r. Rektor zapoznał się z odpowiedzią organu na skargę, w treści której organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie skargi po terminie. Powyższe, w ocenie Sądu I instancji potwierdziło brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu i instancji nieobecność Rektora w ww. okresie i nieprzejęcie od niego obowiązku dekretacji korespondencji przez innego pracownika uczelni, mogła wykluczyć dokonanie czynności procesowej (złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi) przez stronę skarżącą w przewidzianym do tego terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego reprezentowany przez Radce prawnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1, art. 87 § 1, 3, 4 i art. 88 p.p.s.a., wnosząc o jego uchylenie oraz odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zdaniem organu wniosek rektora o przywrócenie terminu na wniesienie skargi złożony w terminie siedmiu dni od dnia zapoznania się z odpowiedzią na skargę został przesłany z naruszeniem art. 87 § 3 p.p.s.a. bezpośrednio do sądu. Podniesiono, iż organ otrzymał wniosek dopiero w dniu 26 lipca 2013 r. Zdaniem organu termin do złożenia wniosku nie został zachowany, nawet w sytuacji gdyby przyjąć, że podane we wniosku okoliczności uzasadniają przyjęcie braku winy po stronie rektora uczelni, gdyż termin złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który nadano bezpośrednio do sądu administracyjnego liczony być powinien od daty nadania pisma przez sąd. Zdaniem organu wskazane przez rektora okoliczności w tym brak osoby wyznaczonej do dekretowania korespondencji, problemy z przekazywaniem korespondencji poczcie oraz brak informacji o niewysyłaniu korespondencji w takim podmiocie, jak uczelnia, świadczy raczej o braku staranności lub nawet i lekkim niedbalstwie w prowadzeniu spraw uczelni, zwłaszcza w sytuacji toczących się postępowań sądowych i administracyjnych. Zdaniem organu okoliczności te nie powinny być zakwalifikowane jako brak winy i tym samym uzasadniać przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Przede wszystkim należy zauważyć, iż przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego nie jest postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi lecz postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Problematyka przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej została uregulowana przez ustawodawcę w przepisach art. 86 – 89 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tych przepisów, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z analizy przytoczonych wyżej norm prawnych wynika, iż zasadniczą przesłanką, od której wystąpienia ustawodawca uzależnił przywrócenie terminu, jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Brak winy strona musi uprawdopodobnić przez wskazanie konkretnych faktów wyłączających jej winę. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. B. Adamiak, J. Borkowski, Wyd. C.H.Beck, Wydanie 3, Warszawa 2000, s. 291). Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu I instancji w zakresie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dlatego też za słuszne uznać trzeba ustalenie Sądu I instancji, że dopiero w dniu 26 stycznia 2013 r. wystąpiła realna możliwość zapoznania się rektora z odpowiedzią organu na skargę, w treści której organ wnosił o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej po terminie i dopiero w tym też dniu strona dowiedziała się o uchybieniu. Jedyną istotną kwestią dla rozpoznania wniosku objętego zaskarżonym postanowieniem był termin wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Treść art. 87 § 1 p.p.s.a. nie pozostawia żadnych wątpliwości, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym ma siedem dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, których początek liczony jest od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie ustanie przyczyny uchybienia terminu nastąpiło w dniu 26 stycznia 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zaskarżone postanowienie doszedł do przekonania, iż Sąd I instancji dokonał właściwej oceny przesłanki braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu. Gdyż jak wynika z wniosku strony skarżącej z dnia 1 lutego 2013 r. wszelkie czynności związane z dekretacją korespondencji pozostały w gestii rektora uczelni, z uwagi na ograniczoną od listopada 2012 r. działalność prowadzoną przez uczelnię. Z tego powodu nikt nie przejął od rektora uczelni obowiązku dekretacji korespondencji na czas przebywania rektora na urlopie wypoczynkowym z uwagi na stan zdrowia w dniach od 8 stycznia 2013 r. do dnia 25 stycznia 2013 r. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.