II GSK 2322/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej V. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 września 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1906/13 w sprawie ze skargi V. Spółki z o.o. w W. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od V. Spółki z o.o. w W. na rzecz Ministra Gospodarki kwotę 180 (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 września 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1906/13, wydanym w sprawie ze skargi V. Spółka z o.o. z siedzibą w W. na informację Ministra Gospodarki - Departament Wdrażania Programów Operacyjnych z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu, oddalono skargę. Sąd pierwszej instancji poczynił następujące ustalenia w sprawie: W dniu 19 października 2012 r. V. Spółka z o.o. z siedzibą w W., zwana dalej "skarżącą", złożyła wniosek o dofinansowanie projektu p.t. "Wdrożenie nowej technologii produkcji folii opakowaniowej z nanocząsteczkami", realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013, Działanie 4.3. Kredyt technologiczny. W dniu 26 lutego 2013 r. Bank Gospodarstwa Krajowego za pośrednictwem banku kredytującego (Polski Bank Spółdzielczy w C. Oddział w W.) wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku na etapie oceny formalnej. Wezwanie przekazano skarżącej w dniu 1 marca 2013 r. Zdaniem organu 14-dniowy termin uzupełnienia wniosku upływał w dniu 14 marca 2013 r. Skarżąca uzupełniła wniosek w dniu 22 marca 2013 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu. Instytucja wdrażająca odrzuciła wniosek, stosownie do przepisów art. 6 ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. Nr 116, poz. 730 ze zm.) oraz § 7 ust. 1 pkt 4 i 5 Regulaminu przeprowadzania konkursu. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy, bank kredytujący sprawdza wniosek, o którym mowa w art. 5 ust. 3, pod względem formalnym. W przypadku gdy wniosek ma braki, a w szczególności jest niekompletny, bank kredytujący wzywa przedsiębiorcę do ich usunięcia. Kompletny wniosek bank kredytujący przekazuje do Banku Gospodarstwa Krajowego wraz z promesą kredytu technologicznego albo warunkową umową kredytu technologicznego. W myśl ust. 2, jeżeli do wniosku zostały dołączone nieprawidłowo sporządzone dokumenty, o których mowa w art. 5 ust. 3, Bank Gospodarstwa Krajowego, za pośrednictwem banku kredytującego, wzywa wnioskodawcę do usunięcia nieprawidłowości w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia (ust. 2). Stosownie do ust. 3, wnioskodawca przekazuje prawidłowo sporządzone dokumenty do Banku Gospodarstwa Krajowego za pośrednictwem banku kredytującego. O dochowaniu terminu, o którym mowa w ust. 2, decyduje data złożenia uzupełnionego wniosku do banku kredytującego. W świetle § 7 ust. 1 pkt 4 Regulaminu przeprowadzania konkursu, w przypadku, gdy wniosek zawiera uchybienia formalne podlegające uzupełnieniu lub poprawie wnioskodawca informowany jest o tym pisemnie, za pośrednictwem banku kredytującego. Poprawa lub uzupełnienie dokumentów powinny nastąpić w terminie nieprzekraczającym 14 dni, liczonych od następnego dnia po dniu doręczenia wezwania do wnioskodawcy za pośrednictwem banku kredytującego do dnia przekazania uzupełnionych dokumentów przez wnioskodawcę do banku kredytującego. W przypadku, gdy wnioskodawca nie poprawi wskazanego przez BGK uchybienia formalnego we wniosku, wniosek zostanie odrzucony. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 5 wspomnianego regulaminu, BGK doręcza pisma dotyczące uzupełnień lub poprawy wniosku o dofinansowanie w formacie PDF wyłącznie za pośrednictwem kanału szybkiej komunikacji - poczty elektronicznej, na adres e-mail pracownika banku kredytującego, wskazanego jako osoba do kontaktu. Następnie bank kredytujący przekazuje to wezwanie do wnioskodawcy drogą elektroniczną oraz do wiadomości BGK na adres: [email protected]. Bank kredytujący jest zobowiązany do przekazania wezwania niezwłocznie, w terminie maksymalnie 2 dni roboczych, liczonych od dnia wpływu wezwania BGK, przekazanego pocztą elektroniczną z adresu: [email protected]. Za termin doręczenia uznaje się termin przekazania wezwania wnioskodawcy przez bank kredytujący za pośrednictwem poczty elektronicznej, przy czym bieg terminu rozpoczyna się najpóźniej w trzecim dniu roboczym następującym po dniu wysłania wezwania z BGK. Na czynność odrzucenia wniosku skarżąca wniosła protest. Jak wyjaśniła, w okresie od 4 marca 2013 r. do 14 marca 2013 r. Prezes Zarządu skarżącej przebywał w delegacji służbowej poza granicami kraju. O wezwaniu do uzupełnienia wniosku dowiedział się dopiero 14 marca 2013 r. Pismo wzywające do uzupełnienia wniosku wpłynęło do skarżącej w dniu 6 marca 2013 r., ale jedyną osobą uprawnioną do reprezentowania spółki, a co za tym idzie do podpisywania wszelkich dokumentów, jest Prezes Zarządu. Ponadto niezbędnymi czynnościami dla uzupełnienia wniosku było sporządzenie aktu notarialnego z nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników skarżącej spółki, złożenie wniosku o zmianę danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, poświadczenie promesy kredytu technologicznego za zgodność z oryginałem i sporządzenie odpowiedzi na wezwanie BGK. Prezes Zarządu skarżącej w ciągu 2 dni roboczych wykonał wszelkie niezbędne czynności i pismo z poprawioną dokumentacją aplikacyjną zostało wysłane kurierem do banku kredytującego w dniu 18 marca 2013 r. Minister Gospodarki, pełniący funkcję Instytucji Pośredniczącej, pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] poinformował skarżącą o negatywnym rozpatrzeniu protestu. Według organu termin uzupełnienia wniosku, o którym mowa w § 7 ust. 1 pkt 4 Regulaminu przeprowadzania konkursu, ma charakter terminu zawitego. Organ wskazał również, iż Prezes Zarządu Spółki winien był wcześniej przedsięwziąć kroki w celu zapewnienia dochowania terminów także w czasie jego nieobecności. Rozpoznając skargę na czynność odrzucenia protestu Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., jak to wskazano na wstępie, skargę tę oddalił. Jak podniósł Sąd pierwszej instancji, w ogłoszeniu o naborze wniosków Bank Gospodarstwa Krajowego wskazał wnioskodawcom, jako źródło zasad aplikowania oraz reguł wyboru projektów do dofinansowania w ramach działania 4.3 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, wydany przez BGK "Regulamin przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Priorytet 4: Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia Działanie 4.3: Kredyt technologiczny". Skarżąca w momencie przystąpienia do konkursu zaakceptowała i zobowiązała się do przestrzegania regulacji konkursowych, na identycznych zasadach jak inni potencjalni beneficjenci. Stosownie do § 7 ust. 1 pkt 5 Regulaminu BGK, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, PBK doręcza pisma dotyczące uzupełnień lub poprawy wniosku o dofinansowanie w formacie PDF wyłącznie za pośrednictwem kanału szybkiej komunikacji - poczty elektronicznej. Za termin doręczenia uznaje się termin przekazania wezwania wnioskodawcy przez bank kredytujący za pośrednictwem poczty elektronicznej, przy czym bieg terminu rozpoczyna się najpóźniej w trzecim dniu roboczym następującym po dniu wysłania wezwania z BGK. Sąd podzielił stanowisko organu, czego nie zakwestionowała skarżąca, iż wezwanie do uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu skarżącej Polski Bank Spółdzielczy w C. Oddział w W. przekazał skarżącej w dniu 1 marca 2013 r. na adres poczty elektronicznej wskazany we wniosku oraz za pośrednictwem poczty polskiej. Dlatego 14-dniowy termin na uzupełnienie wniosku upływał w dniu 15 marca 2013 r. Uzupełnienie przez skarżącą wniosku w dniu 18 marca 2013 r., nastąpiło po upływie wymaganego terminu . Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu, zdaniem Sądu, nie podlegał uwzględnieniu z uwagi na charakter uchybionego terminu (termin zawity), a ponadto z uwagi na brak możliwości zastosowania w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skargę kasacyjną oparto na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30c ust. 3 pkt. 1 w zw. z art. 30a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), polegające na nieuwzględnieniu skargi przez Sąd pierwszej instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Gospodarki, w sytuacji gdy ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, albowiem Sąd błędnie ustalił, iż termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o dofinansowanie rozpoczął bieg z dniem 1 marca 2013 r., przyjmując, iż uzupełnienie braków formalnych wniosku nastąpiło z uchybieniem 14 dniowego terminu określonego w § 7 ust. 4 Regulaminu Konkursu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem z okoliczności sprawy oraz zebranych dowodów wynika, iż termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku winien być liczony od dnia faktycznego otrzymania informacji o obowiązku uzupełnienia braków, co nastąpiło dopiero z dniem 6 marca 2013 r., tj. z dniem odbioru wezwania z dnia 26 lutego 2013 r. do uzupełnienia braków formalnych wniosku listem poleconym na adres skarżącej. W ocenie skarżącej Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę, błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Regulaminu konkursu, określonych w § 7 tego regulaminu, w zakresie w jakim określają one rozpoczęcie biegu 14-dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Wyłączenie stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stosownie do art. 37 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, nie oznacza, aby sprawy z zakresu ubiegania się o dofinansowanie nie miały charakteru administracyjnego. Dlatego w sprawie istnieją podstawy do przywrócenia uchybionego terminu na uzupełnienie wniosku. Ewentualnie, zdaniem skarżącej, termin na uzupełnienie wniosku powinien być liczony od dnia odbioru wezwania nadanego listem poleconym, tj. z dniem 6 marca 2013 r., a wówczas uzupełnienie braków nastąpiło w wyznaczonym 14-dniowym terminie, tj. w dniu 18 marca 2013 r. Oparcie rozstrzygnięcia na przepisach Regulaminu konkursu w sposób rażący pogorszyło sytuację skarżącej, uniemożliwiając uzyskanie wnioskowanego dofinansowania. Narusza to zasady równego dostępu każdego z beneficjentów do uzyskania pomocy finansowej (art. 26 ust. 2 o zasadach prowadzenia polityki rozwoju). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Dokumentacja konkursowa, której elementem jest regulamin konkursu, opracowana na podstawie ustawy o zasadach polityki rozwoju, nie ma waloru źródła powszechnie obowiązującego prawa w rozumieniu art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Niemniej, w następstwie przystąpienia beneficjenta do określonego programu pomocowego, Regulamin konkursu jest prawem w relacjach pomiędzy organami uczestniczącymi w realizacji tych programów pomocowych i ich beneficjentami. Regulamin konkursu nie może być sprzeczny z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa powszechnego. Może jednakże ograniczać możliwość skorzystania przez beneficjenta z określonych instytucji procesowych, na co wskazuje m.in. przepis art. 37 ustawy o zasadach polityki rozwoju, w myśl którego w omawianych sprawach nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest sprzeczny z powszechnie obowiązującym prawem przepis § 7 ust. 1 pkt 5 omawianego regulaminu, w myśl którego za termin doręczenia uznaje się termin przekazania wezwania wnioskodawcy przez bank kredytujący za pośrednictwem poczty elektronicznej, tym bardziej w sytuacji, gdy równolegle beneficjent otrzymuje korespondencję tradycyjną drogą za pośrednictwem poczty. Toteż, dla potrzeb realizacji programu pomocowego, do którego przystąpił beneficjent, jego rzeczą jest takie zorganizowanie pracy, w tym wyznaczenie odpowiedniego pełnomocnika, aby możliwe było sprostanie wymogom regulaminu konkursu. Dlatego skarżąca ponosi odpowiedzialność za uchybienie 14-dniowemu terminowi uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy ze środków publicznych. Należy również podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, akceptującego pogląd organu, o niedopuszczalności przywrócenia uchybionego terminu. Takiej możliwości nie przewiduje Regulamin konkursu, zaś z uwagi na przepis art. 37 ustawy o zasadach polityki rozwoju, w omawianej kategorii spraw, o czym była już mowa, nie ma zastosowania Kodeks postępowania administracyjnego. Trudno byłoby zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, jakoby odrzucenie wniosku skarżącej naruszyło przepis art. 26 ust. 2 wspomnianej ustawy, w świetle którego instytucja zarządzająca, wykonując swoje zadania powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Postanowienia Regulaminu konkursu, w tym także jego przepisy o terminie uzupełnienia braków formalnych wniosku pomocowego i skutkach jego uchybienia, obowiązują w równym stopniu wszystkich beneficjentów. Nie można więc zasadnie twierdzić, aby zastosowanie wspomnianych postanowień Regulaminu konkursu względem skarżącej, do czego obowiązany był organ, naruszyło przepis art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach polityki rozwoju. W tym stanie sprawy skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.