III SA/Łd 783/13

Dnia 30 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant St. asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 roku sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne Decyzją z dnia [...] 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. udzielił A. Sp. z o.o. we W. (dalej: Spółka lub skarżąca) zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie wojewódzka łódzkiego na okres 6 lat. Wnioskiem z dnia 15 maja 2012 r. Spółka zwróciła się o przedłużenie zezwolenia z dnia 12 czerwca 2012 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na okres kolejnych 6 lat. Decyzją z dnia [...] 2012 r. (znak [...]) Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił przedłużenia zezwolenia. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, wskazując, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń. Natomiast z treści art. 138 wskazanej ustawy wynika, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 nie mogą być przedłużane. W odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121 §1 oraz art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z zastosowaniem art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych w związku z naruszeniem: art. 8 i art. 9 iv zw. z art. 1 akapit pierwszy pkt 1), pkt 3), pkt 4) i pkt 11) Dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego w zw. z § 4, § 5, § 8 i § 10 w zw. z § 2 pkt 1a, § 2, § 3 i § 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych; * art. 120, art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej; art. 36 ust. 3 i ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych. art. 2. art. 7, art. 22, art. 31 ust. 3 oraz art. 91 ust. 1 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 2 Aktu przystąpieniu do Unii Europejskiej; zasad wynikających z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości -orzeczeń: z dnia 21 kwietnia 2005r. w sprawie C-267/03 postępowania karnego przeciwko Erikowi Staffanowi Linderbergowi, z dnia 4 czerwca 2009r. w sprawie C-109/08 Komisja v. Grecji, z dnia 30 kwietnia 1996r. w sprawie C-194/94 CIA Security International SA v. Signalson SA Securitel SPRL, dnia 5 czerwca 2007r. w sprawie C-l 70/04 Klas Rosengren i inni v. Riksaklagarcn, z dnia 22 czerwca 1989r. w sprawie C-103/88 Fratelii Constanzo SpA vs Comune di Milano, dnia 11 lipca 2002r w sprawie C-62/00 Marks & Spencer pic v. Commissioners of Customs & Excise, poprzez odmowę wszczęcia postępowania, w oparciu o przepis (art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych), który nie powinien znaleźć zastosowania, jako przepis oczywiście sprzeczny z prawem wspólnotowym, a także z przepisami Konstytucji RP. Decyzją z dnia [...] (znak [...]) Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych nie przewiduje, jak poprzednio obowiązująca ustawa, dopuszczalności prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, jak również prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Według art. 36 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier urządzanych w salonie gier na automatach, a także w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, udzielane były na okres 6 lat. Ustawa o grach i zakładach wzajemnych przewidywała przedłużenie zezwolenia podmiotowi, któremu wygasało zezwolenie. Mógł on wystąpić o jego przedłużenie na okres kolejnych 6 lat. Do wniosku o przedłużenie zezwolenia stosowano przepisy o udzielaniu zezwoleń (art. 36 ust. 4 ustawy o grach i zakładach wzajemnych). Stosownie natomiast do art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, utraciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed wejściem w życie ustawy jest prowadzona wyłącznie do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń. Według art. 138 ust. 1 ustawy zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 ustawy, nie mogą być przedłużane. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji o zasadności odmowy przedłużenia zezwolenia z dnia [...]2006 r. Dyrektor Izby Celnej nie podzielił argumentów strony skarżącej o naruszeniu art. 120, art. 121 § 1 oraz 165a §1 Ordynacji podatkowej w zw. z zastosowaniem art. 138 § 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., bowiem wydana decyzja oparta została na obowiązujących przepisach. W zakresie naruszenia art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej organ wyjaśnił, że samo doręczenie żądania strony wszczyna automatycznie postępowanie, a zatem przedmiotowe postępowanie wszczęto z dniem 15 maja 2012 r. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że przepisy ustawy o grach hazardowej nie wymagają notyfikacji Komisji Europejskiej, gdyż nie zawierają przepisów technicznych. Przez przepisy techniczne należny rozmieć m.in. specyfikacje techniczne i inne wymagania bądź zasady dotyczące usług, których przestrzeganie jest obowiązkowe w przypadku np. świadczenia jakiś usług. Przepisy ustawy wymagają dla prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach koncesji na prowadzenie kasyna gry. Przepis ten nie zawiera specyfikacji technicznych i innych wymagań wobec automatów do gry o niskich wygranych. Ponadto Dyrektor Izby Celnej podniósł, że nie jest uprawniony do oceny, czy legislacja ustawy o grach hazardowych została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem. Zdaniem organu nie zostały naruszone przepisy art. 36 ust. 3 i ust. 4 w zw. z art. 32 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Zgodnie z art. 118 ustawy o grach hazardowych, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejście w życie ustawy, czyli przed 1 stycznia 2010 r. stosuje się przepisy tej ustawy, o ile nie stanowi ona inaczej. Biorąc pod uwagę ww. przepisy, żądanie Spółki zawarte we wniosku z dnia 15.05.2012 r. należało uznał za niemożliwe do spełnienia. Dotyczyło ono bowiem przedłużenia prowadzenia działalności na kolejne 6 lat w sytuacji, gdy obowiązująca w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawa takiego przedłużenia nie przewiduje. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 2. art. 7 oraz art. 91 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Traktatu Akcesyjnego do Unii Europejskiej Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że zgodnie z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zasada ta nawiązuje do konstytucyjnej zasady praworządności, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Wynika z niej także wymóg "legalności" rozumiany jako zgodność każdego działania z konkretną normą prawną, będącą dla niego podstawą prawną. Ponadto, oznacza ona, że właściwy w sprawie organ musi rozpoznać sprawę co do istoty na podstawie obowiązującego prawa mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. W związku z powyższym nie można zaskarżonej decyzji postawić zarzutu naruszenia art.2 i art.7 Konstytucji RP. W skardze z dnia 24 sierpnia 2012 r. A. sp. z o.o. we W. wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz wszczęcie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu Spółka powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu oraz wskazała na te same zarzuty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w decyzji. W piśmie procesowym z dnia 19 listopada 2012 r. pełnomocnik Spółki wskazał na wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, praz C-217/11, w którym to wyroku Trybunał dokonał kwalifikacji prawnej przepisu art. 138 ust. 1 w świetle przepisów Dyrektywy 98/34/WE i w związku z tym wskazał wytyczne w zakresie dalszego ich stosowania. Jak wskazał pełnomocnik Spółki w tym piśmie, Trybunał przesądził o tym, że art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych prima facie mieści się w zakresie zastosowania Dyrektywy, mianowicie w zakresie tzw. "innych wymagań" z art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34. Tym samym - w ocenie pełnomocnika - Trybunał wstępnie zakwalifikował odnośne przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych do "innych wymagań" w rozumieniu art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34, o ile zostanie spełniona przesłanka faktyczna istotnego wpływu tych wymagań na właściwości lub sprzedaż produktu (zgodnie z art. 1 pkt 4 Dyrektywy 98/34 in fine).Dalej podniósł, opierając się na wyroku Trybunału, że "(..) art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych (..) stanowią potencjalnie «przepisy techniczne» w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów". Reasumując pełnomocnik stwierdził, że w świetle przedstawionych w niniejszym piśmie szczegółowych danych można wsnuć tezę o istotnym wpływie art. 138 ust. 1 na właściwości i zwłaszcza sprzedaż (obrót) automatami do gier o niskich wygranych w Polsce. Brak możliwości przedłużenia zezwolenia oznacza zatem, że w każdym przypadku, gdy nie jest możliwe przedłużenie zezwolenia, skarżąca Spółka traci prawo do prowadzenia działalności we wszystkich punktach gier objętych zezwoleniem. W związku z powyższym pełnomocnik podtrzymał dotychczasowe stanowisko o konieczności uwzględnienia w niniejszej sprawie braku mocy obowiązującej art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, jak i pozostałych przepisów przejściowych. W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, że orzeczenie Trybunału nie przesądziło ostatecznie charakteru technicznego kwestionowanych przepisów przejściowych, pozostawiając rozstrzygnięcie o tym sądom krajowym. A istniejące regulacje nie mają istotnego wpływu na sprzedaż automatów do gier o niskich wygranych i nie powodują marginalizacji ich wykorzystania. Niemniej ilość automatów, jaka faktycznie będzie mogła być eksploatowana na rynku zostanie ograniczona. Nie oznacza to jednak, że automaty dotychczas eksploatowane nie będą mogły być przedmiotem obrotu na rynku wewnętrznym w rozumieniu ww. dyrektywy, czy że nie będą mogły być w nich dokonywane zmiany celem ich dalszego wykorzystania. W kolejnym piśmie procesowym pełnomocnik Spółki zarzucił organom szereg błędów merytorycznych oraz niespójnych twierdzeń, co w jego ocenie, mogło naruszać przepisy art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z 22 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, a następnie w dniu 18 lipca 2013 r. podjął zawieszone postępowanie. W dniu 11 września 2013 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Dyrektora Izby Celnej w Ł., w którym wskazał on na fakt, iż w dniu 12 czerwca 2012 r. wygasła decyzja Dyrektora Izby Skarbowej na mocy której udzielono Spółce A. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa łódzkiego. Zatem w sprawie nie ma już przedmiotu zaskarżenia. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącej spółki popierał skargę. Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi, względnie o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z innych przyczyn niż wykazane w pkt 1-2. Wspomniany pkt 1 dotyczy skutecznego cofnięcia skargi; natomiast pkt 2 śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Umorzenie postępowania polega na przerwaniu i zakończeniu postępowania z uwagi na wystąpienie zdarzeń, które uniemożliwiają rozstrzygnięcie o istocie sprawy stanowiącej przesłankę wniesienia środka zaskarżenia. W doktrynie prawa i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Inaczej rzecz ujmując, sytuacji gdy w toku postępowania wystąpią zdarzenia, które powodują trwałą niemożność dalszego jego prowadzenia (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 487/07, niepubl.). Bezprzedmiotowość może przy tym wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wyniknęła ona z przyczyn przedmiotowych. Z dniem 12 czerwca 2012 r. wygasło bowiem zezwolenie na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa łódzkiego. Wydane ono było przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą we W. decyzją z dnia [...]2006 r. na okres sześciu lat, tj. do dnia [...]2012 r. Z materiałów zgromadzonych w sprawie, z treści skargi wynika przy tym bezspornie, iż przedmiotem zaskarżenia była w niniejszej sprawie decyzja Dyrektor Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) odmawiająca Spółce przedłużenia ww. zezwolenia na urządzanie gier o niskich wygranych. Zatem w sytuacji, w której termin ważności przedmiotowych zezwoleń wygasł, a organy celne nie przedłużyły terminu ich ważności, to mamy do czynienia z sytuacją faktyczną, w której doszło do wygaśnięcia przedmiotu toczącego się postępowania (zezwolenia), a tym samym spełnienia przesłanek z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdza, że postępowanie wywołane skargą A. Sp. z o.o. z siedzibą we W., stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. R.A.