III SA/Łd 782/13

Dnia 30 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant St. asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 roku sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie gier o niskich wygranych p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne W dniu [...]2006 r. decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (znak [...]) Spółka z o.o. A. uzyskała zezwolenie na. urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa łódzkiego na okres sześciu lat, tj. do dnia [...]2012 r. Przed upływem terminu ważności zezwolenia pismem z dnia 21.02.2012. Spółka zawnioskowała o przedłużenie ww. zezwolenia na okres kolejnych 6 lat na podstawie art. 36 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 29.07.1992 o grach i zakładach wzajemnych. Wniosek Spółka złożyła do Dyrektora Izby Celnej w Ł., który od dnia 31.10.2009 r. był właściwy w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie art. 24 ust. 1b ww. ustawy z dnia 29.07.1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, obowiązującej do dnia 31 grudnia 2009 r. i na podstawie art. 138 ust. 2 obowiązującej od dnia 1 października 2010 r. ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił przedłużenia ww. zezwolenia na urządzanie gier o niskich wygranych. Podstawą prawną tej decyzji był art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zgodnie z którym zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z treści art. 129 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Dyrektor stwierdził, że w świetle zacytowanych przepisów odmowa przedłużenia ww. zezwolenia jest zasadna. W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz rozstrzygnięcie przez organ zgodnie ze złożonym przez stronę wnioskiem. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: ➢ art. 138 ust. 1 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych, polegające na zastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy nie powinien on być stosowany, gdyż jako przepis techniczny pomimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa nie został notyfikowany zgodnie z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w zakresie norm i przepisów technicznych, a zatem konsekwentnie zgodnie z art. 9 ust. l dyrektywy 98/34/WE nie mógł zostać on skutecznie uchwalony i być skutecznie stosowany, ➢ § 2 pkt 3) i pkt 5) rozporządzenia Rady Ministrów z 23.12.2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE, prowadzące do przyjęcia, że przepis ten nie obejmuje regulacji prawa krajowego wprowadzających zakaz urządzania gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gier oraz zakaz wydawania i przedłużania zezwoleń na urządzanie takich gier, polegającą na przy jęciu, że art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu powołanych norm, ➢ art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych i wynikającą z niego zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, poprzez nie uwzględnienie, że ustawa o grach hazardowych została uchwalona z naruszeniem proceduralnych zasad tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym, czego skutkiem musi być uznanie jej za niezgodną z art. 2 Konstytucji. W odwołaniu Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodów znajdujących się w aktach spraw WSA w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 352/10 (podobnie sygn. akt III SA/Gd 267/10 oraz o sygn. akt III SA/Gd 268/10), w szczególności ze znajdującego się w aktach tych spraw dokumentu zawierającego pytanie prawne do Trybunału Sprawiedliwości UE oraz postanowienia o zawieszeniu postępowania, zwłaszcza na okoliczność istnienia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunału Sprawiedliwości UE pytania prawnego, co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z przepisami prawa wspólnotowego w zakresie tożsamym z normami prawnymi stanowiącymi również podstawę postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy WSA w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 549/10, w szczególności ze znajdującego się w aktach tej sprawy dokumentu zawierającego pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego oraz postanowienia o zawieszeniu postępowania, zwłaszcza na okoliczność istnienia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z przepisami Konstytucji w zakresie tożsamym z normami prawnymi stanowiącymi również podstawę postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, zawieszenie toczącego się w sprawie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunałowi Sprawiedliwości UE pytania prawnego przez WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. akt III SA/Gd 352/10 (podobnie sygn. akt III SA/Gd 267/10 oraz o sygn. akt III SA/Gd 268/10, zawieszenia toczącego się w sprawie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego przez WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. II SA/Po 549/10. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił zawieszenia postępowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie widzi podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia wydanego w I instancji o odmowie przedłużenia zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]2006 r. Zdaniem organu przepis art. 36 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych stanowiący podstawę żądania Spółki został uchylony przez art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych z dniem 1 stycznia 2010 r. W aktualnym stanie prawnym podstawą rozstrzygania w przedmiotowej sprawie jest art. 138 ust. 1 o grach hazardowych, zgodnie z którym zezwolenia na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie mogą być przedłużane. Przepis ten jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego i organ administracji podatkowej jako organ władzy wykonawczej jest zobligowany do jego stosowania. W skardze z dnia 22 sierpnia 2012 r. Spółka zarzuciła naruszenie: ➢ art. 138 ust. 1 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych, polegające na zastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy nie powinien on być stosowany, gdyż jako przepis techniczny pomimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa nie został notyfikowany zgodnie z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w zakresie norm i przepisów technicznych, a zatem konsekwentnie zgodnie z art. 9 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE nie mógł zostać on skutecznie uchwalony i być skutecznie stosowany, ➢ § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia Rady Ministrów z 23.12.2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE, prowadzące do przyjęcia, że przepis ten nie obejmuje regulacji prawa krajowego wprowadzających zakaz urządzania gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gier oraz zakaz wydawania i przedłużania zezwoleń na urządzanie takich gier, polegającą na przy jęciu, że art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu powołanych norm, ➢ art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych i wynikającą z niego zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, poprzez nie uwzględnienie, że ustawa o grach hazardowych została uchwalona z naruszeniem proceduralnych zasad tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym, czego skutkiem musi być uznanie jej za niezgodną z art. 2 Konstytucji. Spółka powołała się na argumentację zaprezentowaną w odwołaniu i wniosła o uchylenie decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowy z dnia 17 października 2012 r. pełnomocnik Spółki wniósł o dopuszczenie oraz przeprowadzenie w sprawie następujących dowodów: a) dokumentu w postaci analizy działalności spółki A. sp. z o.o. z siedzibą w K. w zakresie eksploatacji automatów do gier o niskich wygranych obejmującego zestawienie w latach od 2006 do 2012 r. oraz prognozę na lata kolejne, do roku 2015 roku włącznie; dokumentu w postaci zestawienia zezwoleń wraz punktami gier wygaszanych w latach 2009-2015 dotyczącego spółki A. sp. z o.o., dokumentu w postaci opinii oznaczonej jako "Oszacowanie obecnej wartości automatów do gry o niskie wygrane w kontekście stosowania ustawy hazardowej" sporządzonego przez Ośrodek Rzeczoznawstwa i Konsultingu SIMP-ZPRPOT w dniu 27.08.2012 r., dokumentów w postaci pisma A. sp. z o.o. oraz pisma B. sp. z o.o. z 21.08.2012 r. do C. sp. z o.o., w postaci informacji od C. sp. z o.o. z 29.08.2012 r; dokumentów w postaci pisma A. sp. z o.o. do D. Sp. z o.o. z 21.08.2012 r., w postaci informacji od D. sp. z o.o. z 28.08.2012 r., dokumentów w postaci informacji E. S.A. dla A. sp. z o.o. z 30.08.2012 r., informacji D. S.A. dla C. sp. z o.o. z 30.08.2012 r., dokumentów w postaci informacji od Magazynu branży rozrywkowej [...] dla C. sp. z o.o. oraz A. sp. z o.o. z 16.08.2012 r., w postaci ogłoszenia w Magazynie branży rozrywkowej [...] 2010/6 (99), w postaci oświadczeń zarządu spółki C. sp. z o.o. oraz A. sp. z o.o. Pełnomocnik wniósł ponadto o zasądzenie obowiązku zwrotu na rzecz strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według jednokrotności stawki minimalnej według przepisanych norm. Pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. pełnomocnik Spółki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, przedstawił dodatkową argumentację na poparcie tez zawartych w skardze, a ponadto wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. Zdaniem pełnomocnika zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Odwołując się w tym kontekście do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 19 lipca 2012 r. pełnomocnik stwierdził, że w ramach postępowania, które legło u podstaw przywołanego wyroku Trybunału zajmował się on m.in. analizą art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 oraz art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Dalej podniósł, że istotne jest, iż zakwalifikowanie art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 oraz art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych do kategorii przepisów technicznych jest równoznaczne z tym, iż wobec braku ich notyfikacji nie mogą oraz nie mogły być one stosowane. Powołane prowadzi z kolei do wniosku, iż decyzja, której podstawę stanowi taki właśnie przepis jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2013 r. wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, a następnie w dniu 18 lipca 2013 r. postanowił i jego podjęciu. W dniu 11 września 2013 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Dyrektora Izby Celnej w Ł., w którym wskazał on na fakt, iż w dniu 31 sierpnia 2012 r. wygasła decyzja Dyrektora Izby Skarbowej na mocy której udzielono Spółce A. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa łódzkiego. Zatem w sprawie nie ma już przedmiotu zaskarżenia. W piśmie procesowym z dnia 17 września 2013 r. pełnomocnik skarżącej Spółki wskazywał dodatkowo na konieczność odniesienia się do wytycznych zawartych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 19 lipa 2012 r., uzupełnił ponadto swoją dotychczasową argumentację wskazując na szereg wyroków sądów administracyjnych wydanych w analogicznych sprawach. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącej spółki popierał skargę. Pełnomocnik organu wnosił o umorzenie postępowania. Oświadczył, że w sprawie nie ma już przedmiotu zaskarżenia, albowiem zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej wygasło w dniu 31 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z innych przyczyn niż wykazane w pkt 1-2. Wspomniany pkt 1 dotyczy skutecznego cofnięcia skargi; natomiast pkt 2 śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Umorzenie postępowania polega na przerwaniu i zakończeniu postępowania z uwagi na wystąpienie zdarzeń, które uniemożliwiają rozstrzygnięcie o istocie sprawy stanowiącej przesłankę wniesienia środka zaskarżenia. W doktrynie prawa i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkujący tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, w sytuacji gdy w toku postępowania wystąpią zdarzenia, które powodują trwałą niemożność dalszego jego prowadzenia (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 487/07, niepubl.). Bezprzedmiotowość może przy tym wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wyniknęła ona z przyczyn przedmiotowych. Z dniem 31 sierpnia 2012 r. wygasło bowiem zezwolenie na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa łódzkiego. Wydane ono było przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. decyzją z dnia [...]2006 r. na okres sześciu lat, tj. do dnia [...]2012 r. Z materiałów zgromadzonych w sprawie, z treści skargi wynika przy tym bezspornie, iż przedmiotem zaskarżenia była w niniejszej sprawie decyzja Dyrektor Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) odmawiająca Spółce przedłużenia ww. zezwolenia na urządzanie gier o niskich wygranych. Zatem w sytuacji, w której termin ważności przedmiotowych zezwoleń wygasł, a organy celne nie przedłużyły terminu ich ważności, to mamy do czynienia z sytuacją faktyczną, w której doszło do wygaśnięcia przedmiotu toczącego się postępowania (zezwolenia), a tym samym spełnienia przesłanek z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdza, że postępowanie wywołane skargą A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. R.A.