II SA/Go 732/13

Dnia 30 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.G. na pismo Wojewody z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Burmistrza p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. S.G. zwrócił się do Wojewody ze skargą na niezgodne z prawem działanie Burmistrza, polegające na bezprawnym wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...], co nastąpiło dnia [...] kwietnia 1997 r. Zdaniem skarżącego został on wymeldowany z pobytu stałego pomimo, iż druk wymeldowania został zmieniony, ktoś bowiem po własnoręcznym podpisaniu go przez skarżącego skreślił wskazane na druku miejsce pobytu "[...]" i dopisał w tym miejscu "[...]". W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] działający z upoważnienia Wojewody Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich, Cudzoziemców i Cyfryzacji Urzędu Wojewódzkiego poinformował S.G., iż po przeprowadzeniu w powyższej sprawie postępowania wyjaśniającego nie dopatrzył się w mającej miejsce w 1997 r. działalności Burmistrza i podległych mu pracowników nieprawidłowości. Ze zgłoszenia wymeldowania z pobytu stałego wynika, iż było ono wypełnione w dniu 24 marca 1997 r., natomiast przez urzędnika zostało przyjęte w dniu 4 kwietnia 1997 r. Oznacza to, że pomiędzy wypełnieniem zgłoszenia a jego przyjęciem upłynęło zaledwie kilka dni, a nie jak podniósł skarżący, ponad rok. Z uwagi na upływ ponad 16 lat od zgłoszenia wymeldowania z miejsca pobytu stałego nie było możliwe ustalenie, kto dokonał wpisu dotyczącego miejsca nowego pobytu stałego. Niewątpliwie jest ono wpisane innym charakterem pisma, jednakże wpisanie nowego miejsca pobytu nie oznacza, że skarżący został w nim zameldowany, jak również nie ma wpływu na dokonanie wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Z pism skarżącego nie wynika, aby kwestionował on opuszczenie lokalu w [...], a jedynie fakt wpisania innym charakterem pisma nowego miejsca pobytu w [...]. Tym samym skarżący potwierdził, iż spełnione zostały wymagania niezbędne do dokonania wymeldowania z dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Ponadto nie ulega wątpliwości, czego skarżący również nie kwestionuje, iż pod zgłoszeniem wymeldowania widnieje jego własnoręczny podpis. Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym, ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w lokalu, a także przytoczył i omówił przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotyczące zameldowania. Na powyższe pismo Wojewody S.G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem. Ponowił zarzuty podniesione we wcześniejszych pismach skierowanych do Wojewody, podniósł również m.in., iż podpis na druku wymeldowania złożył, zanim inna osoba dokonała na nim skreślenia i wpisania innego miejsca pobytu. Tym samym zgłoszenie wymeldowania zostało sfałszowane, Urząd Miasta nie powinien był temu dokumentowi nadać biegu, ale dokument przyjęto i w ten sposób pozbyto się skarżącego z dotychczasowego miejsca zameldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ zwrócił również uwagę, że w sprawie nie wydał żadnej decyzji administracyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy zawiadomienie o załatwieniu skargi wniesionej w trybie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – bo tak należało zakwalifikować powyższe pismo Wojewody – wydane w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII tej ustawy, podlega kognicji sądu administracyjnego. Postępowanie w sprawach skarg i wniosków zostało uregulowane w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego, którego rozdział 2, obejmujący przepisy art. 227 – 240, normuje postępowanie skargowe. W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w szczególności nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzja czy postanowienie aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545). W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż tryb "ogólnoskargowy" (art. 221–240 k.p.a.) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA1636/97, LEX nr 37138; postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., III SAB 108/99, LEX nr 48017; postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., I SA/Rz 117/05, opubl. OwSS 2006/1/26, LEX nr 165846). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001 r. nr 1 poz. 27, LEX nr 40203). Z powyższych rozważań wynika, że pismo informujące o sposobie załatwienia skargi wniesionej w trybie przewidzianym w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego nie mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt od 1 do 4a) p.p.s.a. Oznacza to, że skarga S.G. na pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] nie jest dopuszczalna, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do jej rozpoznania. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skargę należało odrzucić.