II OSK 1304/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt II SA/Go 732/13 w sprawie ze skargi S. G. na pismo Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Burmistrza S. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, postanowieniem z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt II SA/Go 732/13, odrzucił skargę S. G. na pismo Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 29 maja 2013 r. S. G. zwrócił się do Wojewody Lubuskiego ze skargą na niezgodne z prawem działanie Burmistrza S., polegające na bezprawnym wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu przy ul. C. [...] w S., co nastąpiło dnia [...] kwietnia 1997 r. Zdaniem skarżącego został on wymeldowany z pobytu stałego pomimo, iż druk wymeldowania został zmieniony, ktoś bowiem po własnoręcznym podpisaniu go przez skarżącego skreślił wskazane na druku miejsce pobytu "S." i dopisał w tym miejscu "D., ul. W. [...]". W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]działający z upoważnienia Wojewody Lubuskiego Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich, Cudzoziemców i Cyfryzacji Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego poinformował S. G., iż po przeprowadzeniu w powyższej sprawie postępowania wyjaśniającego nie dopatrzył się w mającej miejsce w 1997 r. działalności Burmistrza S. i podległych mu pracowników nieprawidłowości. Ze zgłoszenia wymeldowania z pobytu stałego wynika, iż było ono wypełnione w dniu 24 marca 1997r., natomiast przez urzędnika zostało przyjęte w dniu 4 kwietnia 1997 r. Oznacza to, że pomiędzy wypełnieniem zgłoszenia a jego przyjęciem upłynęło zaledwie kilka dni, a nie jak podniósł skarżący, ponad rok. Z uwagi na upływ ponad 16 lat od zgłoszenia wymeldowania z miejsca pobytu stałego nie było możliwe ustalenie, kto dokonał wpisu dotyczącego miejsca nowego pobytu stałego. Niewątpliwie jest ono wpisane innym charakterem pisma, jednakże wpisanie nowego miejsca pobytu nie oznacza, że skarżący został w nim zameldowany, jak również nie ma wpływu na dokonanie wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Z pism skarżącego nie wynika, aby kwestionował on opuszczenie lokalu w S. przy ul. C. [...], a jedynie fakt wpisania innym charakterem pisma nowego miejsca pobytu w D. Tym samym skarżący potwierdził, iż spełnione zostały wymagania niezbędne do dokonania wymeldowania z dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Ponadto nie ulega wątpliwości, czego skarżący również nie kwestionuje, iż pod zgłoszeniem wymeldowania widnieje jego własnoręczny podpis. Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym, ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w lokalu, a także przytoczył i omówił przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotyczące zameldowania. Następnie Sąd wskazał, że na powyższe pismo Wojewody S. G. wniósł skargę, kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem. Ponowił on zarzuty podniesione we wcześniejszych pismach skierowanych do Wojewody Lubuskiego, podniósł również m.in., iż podpis na druku wymeldowania złożył, zanim inna osoba dokonała na nim skreślenia i wpisania innego miejsca pobytu. Tym samym zgłoszenie wymeldowania zostało sfałszowane, Urząd Miasta w S. nie powinien był temu dokumentowi nadać biegu, ale dokument przyjęto i w ten sposób pozbyto się skarżącego z dotychczasowego miejsca zameldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubuski wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Organ zwrócił też uwagę, że w sprawie nie wydał żadnej decyzji administracyjnej Uzasadniając odrzucenie ww. skargi Sąd podniósł, że poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy zawiadomienie o załatwieniu skargi wniesionej w trybie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – bo tak należało w ocenie Sądu zakwalifikować powyższe pismo Wojewody Lubuskiego – wydane w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII tej ustawy, podlega kognicji sądu administracyjnego. Sąd wskazał, że postępowanie w sprawach skarg i wniosków zostało uregulowane w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego, którego rozdział 2, obejmujący przepisy art. 227–240, normuje postępowanie skargowe. W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w szczególności nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzja czy postanowienie aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tryb "ogólnoskargowy" (art. 221–240 k.p.a.) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W ocenie Sądu, z powyższych rozważań wynika, że pismo informujące o sposobie załatwienia skargi wniesionej w trybie przewidzianym w dziale VIII kodeksu postępowania administracyjnego nie mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt od 1 do 4a) p.p.s.a. Oznacza to, że skarga S. G. na pismo Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nie jest dopuszczalna, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do jej rozpoznania. Skargą kasacyjną S. G. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., polegające na odrzuceniu skargi na rozstrzygnięcie Wojewody Lubuskiego, podczas gdy zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach innych niż decyzje czy postanowienia, dotyczących aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w zakresie uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu drugiej i pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należało uwzględnić jednakże z innych przyczyn niż podniesione w jej podstawach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do stwierdzenia, że złożona przez S. G. skarga dotyczy sprawy nie należącej do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wydał bowiem zaskarżone postanowienie nie dysponując aktami administracyjnymi sprawy, w szczególności wszczynającym przedmiotowe postępowanie administracyjne pismem skarżącego z dnia 29 maja 2013r. skierowanym do Wojewody Lubuskiego oraz zaskarżonym do Sądu pismem Wojewody Lubuskiego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Sąd I instancji nie mógł ustalić zatem o co dokładnie wnosił skarżący jak i stwierdzić, czy w sprawie wydane zostało przez organ jakiekolwiek orzeczenie, a jeżeli tak to jakie dokładnie orzeczenie lub czynność organu zostały zaskarżone. Brak akt administracyjnych uniemożliwia wykluczenie, czy w sprawie został wydany przez organ akt lub czynność wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a. W związku z powyższym Sąd I instancji przed zajęciem stanowiska w niniejszej sprawie powinien był wezwać organ do nadesłania akt administracyjnych i dopiero w oparciu o te akta rozpoznać skargę S. G. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.