III SA/Wr 578/12

WyrokWSA we Wrocławiu2015-03-12

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Bogumiła Kalinowska, Małgorzata Malinowska-Grakowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego, podjęta na podstawie przepisów Ordynacji wyborczej, która utraciła moc obowiązującą, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego, podjęta na podstawie przepisów Ordynacji wyborczej, jest zgodna z prawem. Do kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej przed wejściem w życie Kodeksu wyborczego stosuje się przepisy Ordynacji wyborczej obowiązującej w dniu przeprowadzenia wyborów, w tym w zakresie wygaśnięcia mandatu. Złożenie rezygnacji z mandatu przez radnego, który utracił prawo wybieralności z mocy prawa, nie wywołuje skutków prawnych, gdyż mandat już wygasł.
Stan faktyczny
Rada Miejska w K. podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego P. P., stwierdzając, że otrzymała informację o umorzeniu postępowania karnego wobec niego. Radny zaskarżył uchwałę, zarzucając jej podjęcie na podstawie nieobowiązujących przepisów Ordynacji wyborczej oraz naruszenie przepisów proceduralnych. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że przepisy Ordynacji wyborczej nadal obowiązują w tym zakresie, a radny miał możliwość złożenia wyjaśnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca), Małgorzata Malinowska-Grakowicz, , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 marca 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Zaskarżoną uchwałą Nr [...] Rada Miejska w K. w dniu [...] października 2012 r. stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego – skarżącego P. P. W podstawie prawnej wskazano przepis art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176 poz. 1190; zwana dalej "Ordynacją wyborczą") w związku z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 113). Jak wynika z protokołu posiedzenia Rady, na której uchwałę tę podjęto – powodem stwierdzenia wygaśnięcia mandatu było otrzymanie potwierdzonej informacji o umorzeniu względem skarżącego radnego postępowania za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Na tę uchwałę radny wywiódł skargę zarzucając w pierwszym rzędzie podjęcie uchwały na podstawie nieobowiązujących przepisów albowiem w przeświadczeniu skarżącego Ordynacja wyborcza utraciła moc obowiązującą z dniem 1 sierpnia 2011r., zaś art. 16 ust. 3 przepisów wprowadzających ustawę - Kodeks Wyborczy - dotyczy wyłącznie nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której Kodeks Wyborczy wszedł w życie, co oznacza, iż Ordynacja wyborcza nie może mieć zastosowania w sprawach dotyczących utraty prawa wybieralności radnych. Tekst zatem poprzednio obowiązującej ustawy - Ordynacji wyborczej - należy stosować tylko w przypadku nowych wyborów, przedterminowych wyborów lub wyborów uzupełniających. W pozostałych przypadkach należy stosować ustawę nową, czyli Kodeks wyborczy, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania prawa nowego. Zdaniem skarżącego, skoro z dniem 1 sierpnia 2011 r. przestała obowiązywać dotychczasowa regulacja Ordynacji wyborczej, zatem należy przyjąć, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem, co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności przez Sąd. Kodeks wyborczy bowiem nie zawiera przepisu stanowiącego odpowiednik art. 7 ust. 2 pkt Ordynacji wyborczej, zgodnie z którym nie mają prawa wybieralności osoby wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Oceny tej nie zmienia treść wyroków NSA z dnia 25.04.2012 r. (II OSK 304/12) oraz z dnia 19.06.2012 r. (II OSK 1305/12), w których Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że do zmian w składach rad gmin, rad powiatów i sejmików województw kadencji 2010-2014 mają nadal zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Wyroki NSA nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego i wiążą jedynie w sprawach, w których zostały wydane, a nadto stan faktyczny w obu przytoczonych sprawach był odmienny od stanu faktycznego niniejszej sprawy. W dalszej części swej argumentacji skarżący zarzucił naruszenie norm postępowania, tj. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niesporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej uchwały oraz poprzez brak pouczenia w zaskarżonej uchwale o sposobie i trybie odwołania, a także sformułował zarzut naruszenia art. 383 § 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112) lub ewentualnego naruszenia art. 190 ust. 3 Ordynacji wyborczej poprzez uniemożliwienie skarżącemu złożenia wyjaśnień przez Radę Miejską - co naruszyło jego prawo do obrony i miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś utrudniło odniesienie się do merytorycznej zasadności uchwały. Podniósł, że pierwotnie na sesji Rady Miejskiej rozpatrywany miał być projekt uchwały w sprawie wygaśnięcia jego mandatu wskutek zrzeczenia się mandatu. Pierwotna podstawa prawna wskazywała zatem na art. 190 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Ordynacja wyborcza. Jak wynika z protokołu sesji dopiero w czasie trwania sesji radni postanowili zmienić podstawę prawną uchwały w sprawie wygaszenia mandatu na przepis art. 190 ust 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej. Skarżący nie mógł być obecny na sesji z ważnych powodów osobistych, co należy traktować jako nieobecność usprawiedliwioną. Tym samym nie mógł wiedzieć o podjętej nagle zmianie podstawy prawnej uchwały o wygaszeniu mandatu, wobec czego nie miał możliwości z przyczyn od siebie niezależnych osobiście na posiedzeniu Rady złożyć stosownych wyjaśnień. W takim przypadku respektując zapisy ustawowe dotyczące obowiązku umożliwienia radnemu złożenia wyjaśnień Rada powinna była odroczyć głosowanie nad uchwałą ze zmienioną podstawą prawną w celu powiadomienia radnego o zmienionej podstawie prawnej uchwały. Mając na uwadze powyższe skarżący sformułował w petitum skargi wniosek o stwierdzenie nieważności uchwały albo jej uchylenie. W odpowiedzi Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi. Nie godząc się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze Rada między innymi wskazała na tezy wyroków NSA, z których generalnie ujmując wynika, że skoro do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego stosuje się prawo dotychczasowe to także do zdarzeń prawnych determinujących przeprowadzenie tych wyborów, w tym wygaśnięcia mandatu radnego, powinny mieć zastosowanie normy dotychczasowego reżimu wyborczego. Tym samym, w ocenie Rady w przedmiotowym zakresie znajdzie zastosowanie przepis art. 7 ust. 2 pkt 2 Ordynacji wyborczej. Przepis ten stanowi, iż nie mają prawa wybieralności osoby wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Ponadto zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej, wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów. Stąd, jak dalej wywodziła Rada - wygaśnięcie mandatu radnego w przypadku zaistnienia ustawowej przesłanki co do zasady następuje z mocy prawa, z dniem wystąpienia przesłanek do jego wygaśnięcia. Konieczne jest jedynie urzędowe potwierdzenie skutku prawnego, a takim aktem jest uchwała rady gminy (podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 01.12.2010 r. sygnatura akt: II OSK 1979/10). Zatem w przypadku wydania wobec radnego w trakcie obecnej kadencji wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, niezbędne jest podjęcie przez radę gminy (miasta) uchwały o wygaśnięciu mandatu. W kontekście zarzutu uniemożliwienia skarżącemu przed podjęciem uchwały złożenia stosownych wyjaśnień, Rada wyjaśniła, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. do Urzędu Miejskiego w K. wpłynęło pismo mieszkańców z informacją, że radny był w 2005 roku oraz na przełomie lat 2010-2011 karany za popełnienie przestępstw umyślnych. Kserokopia przedmiotowego pisma została następnie przekazana w dniu [...] sierpnia 2012 r. skarżącemu w sposób zwyczajowo przyjęty. Miał zatem obiektywną możliwość zapoznania się z treścią pisma. W dniu [...] sierpnia 2012 r. do Biura Rady Miejskiej wpłynęło w tej sprawie pismo Wojewody D., które następnie zostało przekazane Komisji Rewizyjnej. Członkowie Komisji po zapoznaniu się ze sprawą uznali, iż w celu jednoznacznego stwierdzenia, czy radny winien zostać pozbawiony mandatu, koniecznym jest uzyskanie od skarżącego zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego. W związku z powyższym wiceprzewodniczący Rady Miejskiej w dniu [...] sierpnia 2012 r. oraz ponownie w dniu [...] września 2012 r. zwrócił się do skarżącego o przedłożenie odpowiedniej informacji, załączając jednocześnie protokół nr [...] z posiedzenia Komisji Rewizyjnej w dniu [...] sierpnia 2012 r. Powyższe wystąpienia pozostały jednak bezskuteczne, pomimo że skarżący w dniu [...] sierpnia 2012 r. uczestniczył w sesji Rady Miejskiej. W tej sytuacji w dniu [...] września 2012 r. wiceprzewodniczący Rady wystąpił do Krajowego Rejestru Karnego przy Sądzie Okręgowym w J. G. z zapytaniem dotyczącym karalności radnego. Odpowiedź uzyskano w dniu [...] września 2012 r., z której treści wynikało, że wobec skarżącego w dniu [...] kwietnia 2011 r. wydane zostało prawomocne orzeczenie warunkowo umarzające postępowanie karne na 2 lata. Przedmiotowe orzeczenie uprawomocniło się w dniu [...] kwietnia 2012 r. W dniu [...] października 2012 r. skarżący złożył rezygnację z funkcji radnego argumentując to względami osobistymi. W tej mierze Rada podkreśliła, iż wygaśnięcie mandatu radnego wobec zaistnienia ustawowej przesłanki (art. 190 ust. 1 Ordynacji wyborczej) następuje z mocy prawa, z dniem wystąpienia przesłanek do jego wygaśnięcia. W tych okolicznościach konieczne jest zatem jedynie urzędowe potwierdzenie skutku prawnego (ex tunc), a takim aktem jest uchwała rady gminy mająca charakter jedynie deklaratoryjny. Zatem w związku z otrzymaniem potwierdzenia, iż wobec skarżącego w trakcie obecnej kadencji warunkowo umorzono postępowanie za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego niezbędne było przygotowanie projektu uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcie mandatu radnego, na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej. W dniu [...] października 2012 r. odbyła się [...] Sesja Rady Miejskiej, w trakcie której uchwalono powyższą uchwałę. Skarżący nie uczestniczył w sesji, pomimo że był prawidłowo zawiadomiony o terminie jej odbycia oraz o porządku obrad. Nadto nie uprzedził o swojej nieobecności, do czego był zobowiązany na podstawie § 60 ust. 2 Statutu Gminy Miejskiej K. Zaskarżoną uchwałę przesłano skarżącemu w dniu [...] października 2012 r. W dalszej części wywodów podkreślono, że począwszy od daty przekazania radnemu pisma mieszkańców zawiadamiającego Radę o ukaraniu go za przestępstwa umyślne, do chwili podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu upłynęło przeszło dwa miesiące, podczas których skarżący był wielokrotnie informowany, czy też proszony wręcz o zajęcie swojego stanowiska w sprawie oraz o złożenie wyjaśnień w zakresie dotyczącym okoliczności, które prowadzą do wygaszenia mandatu. Stąd też, jak wynika z całokształtu okoliczności niniejszej sprawy, skarżący miał pełną, swobodną oraz niczym nieskrępowaną możliwość złożenia obszernych wyjaśnień w przedmiotowym zakresie. Zachowanie skarżącego, a w szczególności złożona przez niego rezygnacja, świadczy, że miał on pełną świadomość grożących mu konsekwencji prawnych w związku z wydanym w stosunku do niego prawomocnym orzeczeniem warunkowo umarzającym postępowanie karne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w przedmiocie skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 6 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego, podjęta na mocy art. 190 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad i gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2011r. Nr 34, poz. 172) w związku z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.) W kwestii prawidłowości przywołania tej podstawy prawnej, zamiast – jak utrzymuje skarżący - oparcia się na uregulowaniach ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks Wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21 poz.112 ze zm.) Sąd podziela linię orzeczniczą prezentowaną w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1304/12, w którym skonstruowano tezę z wykorzystaniem reguł wykładni systemowej, celowościowej oraz prokonstytucyjnej, że do kadencji pochodzących z wyborów organów samorządu terytorialnego, rozpoczętej przed dniem wejścia w życie Kodeksu Wyborczego, mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej, obowiązującej w dniu ich przeprowadzenia. W ocenie Sądu, stanowisko, że do wygaśnięcia mandatu radnego stosuje się Kodeks Wyborczy, który wszedł w życie w czasie trwającej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego wybranych w wyborach samorządowych w 2010 r. naruszałoby wartości konstytucyjne. Konsekwencją bowiem takiego stanowiska byłaby akceptacja zmiany reguł określających sprawowanie mandatu w wyborach samorządowych w trakcie kadencji i akceptacja nierównego traktowania osób, które uzyskały mandat w wyborach samorządowych w 2010 r. (do 31 lipca 2011 r. utrata mandatu według przepisów dotychczasowych, zaś od 1 sierpnia 2011 r. według unormowań Kodeksu Wyborczego). Stanowiłoby to zróżnicowanie sytuacji prawnej radnych i wójtów wybranych na kadencję rozpoczętą w 2010 r. w zależności od tego, kiedy zaszłaby przesłanka wygaśnięcia mandatu. Brak jest natomiast cech relewantnych, które pozwalałyby na zróżnicowanie ich sytuacji prawnych w toku kadencji. Aktualnie zagadnienie stosowania Ordynacji wyborczej do postępowań w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnych kadencji 2010-2014, na podstawie art. 16 w związku z art. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy nie budzi już żadnych wątpliwości prawnych. Zagadnienia intertemporalne związane z datą wejścia w życie ustawy – Kodeks wyborczy były przedmiotem rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok TK z dnia 20 lipca 2011 r., K 9/11). Wskazane przepisy ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy, w brzmieniu nadanym po wejściu w życie powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nakazują stosowanie do niniejszego postępowania przepisów Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Ponadto, ustawą z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 1399) po ustępie 2 dodano ustęp 2a w brzmieniu: "Do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe." Na tym tle zarzut o braku właściwej podstawy materialnoprawnej zaskarżonej uchwały jest całkowicie chybiony. Podobnie Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm postępowania przy podjęciu tego aktu w stopniu, który mógłby obligować do wyeliminowania zaskarżonej uchwały z porządku prawnego. Należy przy tym zauważyć, że nie każde naruszenie prawa, lecz jedynie mające charakter istotny może skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu (por. art. 147 § 1 p.p.s.a.). Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo "istotnego" naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie sprecyzował tego określenia. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii ciężkich, rażących uchybień, przykładowo – w razie podjęcia uchwały przez niewłaściwy organ, braku podstawy prawnej do podjęcia aktu określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, czy też naruszenia procedury podejmowania uchwał. Każdorazowo charakter naruszenia prawa podlega ocenie Sądu, na tle występujących w sprawie okoliczności faktycznych danego przypadku, mających walor prawotwórczy, wyznaczony hipotezą stosowanych w sprawie przepisów prawa. W tej zaś materii wypada w pierwszym rzędzie zauważyć, że wygaśnięcie mandatu radnego jest instytucją prawa wyborczego. Do wygaśnięcia mandatu dochodzi na skutek zdarzeń, z którymi ustawa wiąże utratę mandatu uzyskanego w wyborach powszechnych. Jednym z takich zdarzeń, na gruncie ustawy Ordynacja wyborcza jest utrata prawa wybieralności lub brak tego prawa w dniu wyborów (art. 190 ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) przysługuje osobie mającej prawo wybierania do danej rady. Natomiast w ust. 2 tej regulacji określono osoby, które nie mają prawa wybieralności, a są to osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego (pkt 1), a także osoby wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego (pkt 2). Tymczasem z Krajowego Rejestru Karnego wskutek zapytania wiceprzewodniczącego Rady Miejskiej uzyskano informację, że wobec skarżącego zapadł wyrok Sądu Rejonowego w J. G., z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. [...] z powodu uznania winnym popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego (z art. 286 § 3 k.k., art. 286 § 1 k.k., art. 273 k.k.) - warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie. Wyrok uprawomocnił się [...] kwietnia 2012 r. Spełnione wobec tego zostały bezsprzecznie przesłanki do obligatoryjnego stwierdzenia przez Radę wygaśnięcia mandatu po myśli art. 190 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 7 ust. 2 pkt 2 Ordynacji wyborczej. Skarżący z oczywistych względów posiadał wiedzę o prawomocnym wyroku karnym, a także o tym, że omawiana okoliczność została ujawniona Radzie Miejskiej wskutek interwencji mieszkańców, o czym był informowany, nadto był wzywany (bezskutecznie) przez Radę Miejską do przedłożenia zaświadczenia o niekaralności po powzięciu przez nią wiadomości o wyroku. Sprawę stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącego objęto porządkiem obrad na sesji w dniu [...] października 2012 r., o czym skarżący został powiadomiony. Po lekturze akt administracyjnych sprawy, w przytoczonych, jasnych i nie budzących żadnych wątpliwości okolicznościach stanu faktycznego nie można uznać, że doszło do naruszenia procedury przy podjęciu zaskarżonej uchwały. Brak uzasadnienia uchwały w tej materii nie stanowił istotnego naruszenia prawa, gdyż zarówno jej podstawa faktyczna była i jest znana skarżącemu oraz pozostałym radnym - pozostaje niesporna. Analogicznie jej podstawa prawna jest jednoznaczna, znana była skarżącemu w toku całej dwumiesięcznej procedury i ostatecznie została wprost wyartykułowana w zaskarżonej uchwale. Brak pisemnego uzasadnienia nie mógł więc mieć wpływu na wynik sprawy. Niewątpliwie także Rada umożliwiła skarżącemu złożenie wyjaśnień zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej. Skarżący miał ku temu sposobność zarówno przed (choćby formułując odpowiedź na kierowaną do niego korespondencję), jak i w trakcie sesji, w której wszakże mimo uprzedniego powiadomienia nie uczestniczył z własnej woli i nie usprawiedliwiając swej nieobecności. Z racji imperatywnego brzmienia art. 190 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Ordynacji wyborczej – zrzeczenie się funkcji radnego przez skarżącego w piśmie z dnia [...] października 2012 r. nie wywołało skutku prawnego albowiem mandat ustaje z mocy prawa (ex lege), jak wynika z art. 190 i 191 Ordynacji wyborczej, a nie z woli organu podejmującego uchwałę o jego wygaśnięciu – mającej wyłącznie deklaratoryjny charakter. Jednak nawet wówczas, gdy przesłanką ustania mandatu jest oświadczenie radnego wyrażające jego wolę osiągnięcia takiego skutku prawnego (pisemne zrzeczenie się mandatu), "decyzja" o ustaniu mandatu należy również do ustawodawcy. Radny nie ma więc prawa podejmowania czynności prawnej rozwiązującej mandat. Swoim działaniem może jedynie wywołać sytuację, która powoduje ustanie mandatu z mocy prawa (vide A. Kisielewicz w komentarzu do art. 190 ustawy Ordynacja wyborcza, System Informacji Prawnej LEX). Należy podkreślić, że w sytuacji utraty prawa wybieralności przez radnego wskutek uprawomocnienia się wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego późniejsze złożenie oświadczenia woli przez tego radnego o zrzeczeniu się mandatu nie może wywrzeć skutku prawnego. Mandat ten bowiem już uprzednio wygasł z mocy prawa - z datą uprawomocnienia się wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Zrzeczenie się mandatu może dotyczyć wyłącznie mandatu, co do którego skutek wygaśnięcia z innych przyczyn jeszcze nie zaistniał. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło