II OZ 534/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt VII SAB/Wa 81/13 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2013 r. w sprawie ze skargi A. Z. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Z. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 28 października 2013 r. W dniu 29 listopada 2013 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu formularz wniosku PPF, w którym A. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy, poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2014 r. przyznane zostało A. Z. prawo pomocy, poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 30 stycznia 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie poinformowała Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika w osobie adw. Z. B. W dniu 17 lutego 2014 r. (data nadania w UP) wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna od postanowienia z dnia 2 października 2013 r., sporządzona przez pełnomocnika substytucyjnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla A. Z., ustanowiony pełnomocnik odebrał w dniu 10 lutego 2014 r. Zgodnie zaś z orzecznictwem adwokat działający z urzędu winien złożyć wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skarga kasacyjną w terminie 30 dni, od daty doręczenia mu pisma zawierającego zawiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem w trybie art. 244 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.). Postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A. Z. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tegoż Sądu z dnia 2 października 2013 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jego winy. Skarżący złożył bowiem wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej już po upływie trzydziestodniowego terminu do jej złożenia. Odpis postanowienia z dnia 2 października 2013 r. doręczono skarżącemu w dniu 28 października 2013 r. W świetle powołanych wyżej przepisów trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 27 listopada 2013 r. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został natomiast przez skarżącego złożony w dniu 29 listopada 2013 r. (data nadania w UP). Na powyższe postanowienie zażalenie złożył A. Z., zarzucając mu naruszenie: - art. 6 P.p.s.a. polegające na jego niezastosowaniu i braku pouczenia strony postępowania w jakim terminie powinna złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego m.in. ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej i konsekwencji nie złożenia wniosku w terminie; - art. 86 § 1 P.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 P.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 P.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu należy stwierdzić, że o trzydziestodniowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej strona skarżąca została poinformowana w stosownym piśmie wykonującym zarządzenie z dnia 2 października 2013 r., znajdującym się w kopercie wraz z odpisem orzeczenia z uzasadnieniem (k. 18 akt sądowych). W tym też piśmie strona została poinformowana o przysługującej jej możliwości zwrócenia się do Sądu o przyznanie prawa pomocy. Wskazano tam jednocześnie, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych informacji wynikało zatem, że strona winna złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy w trzydziestodniowym terminie od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Skoro w niniejszej sprawie odpis postanowienia z dnia 2 października 2013 r. doręczono skarżącemu w dniu 28 października 2013 r., w świetle powołanych wyżej przepisów trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 27 listopada 2013 r. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został przez skarżącego złożony w dniu 29 listopada 2013 r. (data nadania w UP), a zatem już po upływie terminu przewidzianego do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja strony nie uprawdopodobnia okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu powyższego terminu. Przepisy proceduralne zakładają bowiem pewien miernik należytej staranności, z którym strona powinna działać we wszczętym przez siebie postępowaniu. Staranności wymaga się zwłaszcza w przestrzeganiu stosownych terminów. Jest to tym bardziej wiążące, że strona została o nich pouczona w stosownym piśmie. Normy wymuszające dokonywanie określonych czynności we wskazanym w ustawie terminie mają na celu nie tylko zdyscyplinowanie strony, lecz służą również zapewnieniu sprawności postępowania sądowego, gwarantując pewien poziom bezpieczeństwa obrotu prawnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, dlatego też na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. O wynagrodzeniu adwokata z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeka Sąd pierwszej instancji (art. 250 P.p.s.a.).