I OSK 182/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-17
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Izabella Kulig-Maciszewska, Janusz Furmanek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych prawidłowo nakazał Komendantowi Głównemu Policji usunięcie danych osobowych J.S. z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji (KSIP) pomimo istnienia przepisów ustawy o Policji regulujących przetwarzanie takich danych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przetwarzania danych osobowych w KSIP. Sąd podkreślił, że choć ustawa o Policji stanowi lex specialis w zakresie gromadzenia i przetwarzania danych osobowych w KSIP, to przepisy ustawy o ochronie danych osobowych nadal znajdują zastosowanie, szczególnie w kontekście oceny legalności przetwarzania i konieczności usuwania danych zbędnych. Sąd uznał również, że J.S. był prawidłowo umocowany do wniesienia skargi w imieniu Komendanta Głównego Policji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO) nakazującą Komendantowi Głównemu Policji (KGP) usunięcie jego danych osobowych z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji (KSIP). GIODO pierwotnie nakazał usunięcie danych, następnie uchylił własną decyzję i wydał nową, nakazującą usunięcie danych związanych z czynem z art. 158 § 1 K.k. z 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) uchylił decyzję GIODO, uznając, że KGP prawidłowo przetwarza dane J.S. GIODO złożył skargę kasacyjną, kwestionując m.in. uprawnienie J.S. do reprezentowania KGP oraz prawidłowość interpretacji przepisów dotyczących przetwarzania danych w KSIP.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 627/13 w sprawie ze skargi Komendanta Głównego Policji na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 7 lutego 2013 r. nr [..] w przedmiocie nakazu wyeliminowania nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 627/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Komendanta Głównego Policji na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 7 lutego 2013 r. nr [..]w przedmiocie nakazu wyeliminowania nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 14 września 2012 r. nr [..]; i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że J.S. złożył do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargę, dotyczącą przetwarzania jego danych osobowych przez Komendanta Głównego Policji w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji (KSIP). Skarżący zwrócił się o zbadanie legalności przetwarzania jego danych osobowych oraz o nakazanie Komendantowi Głównemu Policji niezwłocznego usunięcia jego danych osobowych z KSIP.
W toku postępowania administracyjnego, przeprowadzonego w niniejszej sprawie, organ Ochrony Danych Osobowych ustalił, iż:
1. Wyrokiem z 28 lipca 2011 r. Sąd Rejonowy w [..], w sprawie o sygn. [..], warunkowo umorzył wobec J.S. postępowanie karne o czyn z art. 158 § 1 K.k.
2. W związku z prowadzeniem przez Policję przedmiotowego postępowania dane J.S. w zakresie danych wskazanych w art. 20 ust. 2b ustawy o Policji, zostały umieszczone w KSIP, na podstawie art. 20 ust. 2a ustawy o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach.
3. Pismem z 19 października 2011 r. J.S. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w [..]o usunięcie jego danych z KSIP. W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w [..]pismem z 25 października 2011 r. odmówił usunięcia danych skarżącego z tego zbioru.
4. Skarżący ponowił swoją prośbę o usunięcie jego danych z KSIP pismem z 9 listopada 2011 r. skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku, który przekazał przedmiotowy wniosek celem merytorycznego rozpatrzenia Komendzie Głównej Policji.
Komendant Główny Policji pismem z 16 grudnia 2011 r. wskazał J.S., iż przychyla się do stanowiska podjętego w niniejszej sprawie przez Komendanta Powiatowego Policji w [..]oraz poinformował go o podstawach prawnych dalszego przetwarzania jego danych w KSIP.
5. W wyjaśnieniach złożonych przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych Komendant Główny Policji powołał się na argumentację przedstawioną w piśmie przekazującym skargę J.S. Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych jako organowi właściwemu do jej rozpoznania. Wskazał, że J.S. popełnił przestępstwo umyślne stosunkowo niedawno – 2 lata temu, a ponadto naruszył normy chroniące zdrowie i życie człowieka, zatem nie można wykluczyć możliwości popełnienia przez niego kolejnego czynu przestępczego w przyszłości. Powyższe stanowi negatywną przesłankę do usunięcia jego danych z KSIP. Komendant Główny Policji podkreślił również, iż KSIP nie jest rejestrem osób skazanych czy też ukaranych, ale rejestrem służącym do przetwarzania danych o wszczętych i prowadzonych przez Policję postępowaniach bez względu na sposób ich zakończenia. Ponadto wskazał, że ewentualne warunkowe umorzenie postępowania (po upływie stosownego okresu próby), umorzenie postępowania (z wyłączeniem umorzenia z powodu braku znamion czynu zabronionego) czy zatarcie skazania (uznanie za niebyłe) nie wpływa na fakt przetwarzania danych przez Policję, bowiem zbiór ten nie jest rejestrem skazanych.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z 14 września 2012 r. nr [..]nakazał Komendantowi Głównemu Policji usunięcie uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych J.S. poprzez usunięcie jego danych wskazanych w art. 20 ust. 2b ustawy o Policji wprowadzonych do tego zbioru w ramach postępowania karnego prowadzonego w sprawie popełnionego w 2011 r. przez J.S. czynu wypełniającego znamiona przestępstwa określonego w art. 158 § 1 K.k.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją Komendant Główny Policji wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 2a, ust. 17 i ustawy o Policji, poprzez odstąpienie od ich zastosowania jako przepisów szczególnych i przyjęcie jako podstawę rozstrzygnięcia art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych. Nadto zarzucono naruszenie art. 20 ust. 2a i 2b poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z 7 lutego 2013 r., nr [..]uchylił własną decyzję z 14 września 2012 r. w całości i nakazał Komendantowi Głównemu Policji, usunięcie uchybień w procesie przetwarzania danych osobowych J.S. poprzez usunięcie jego danych osobowych z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji w zakresie danych wprowadzonych do tego zbioru w ramach postępowania karnego prowadzonego w sprawie popełnionego 21 maja 2010 r. przez J.S. czynu wypełniającego znamiona przestępstwa określonego w art. 158 § 1 K.k.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 51 ust. 1, 3, 5 Konstytucji RP oraz art. 7 pkt 2, art. 23 ust. 1, art. 26 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Poddał także analizie treść art. 20 ust. 1, 2a, 2b i ust. 17 ustawy o Policji oraz § 1 pkt 1-4 oraz § 11 ust. 1-3 rozporządzenia z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach. Wskazał, że przepisami prawa, które regulują przetwarzanie danych osobowych przez Policję są przepisy ustawy o Policji. Przepisy te regulują kwestię przetwarzania danych osobowych, których usunięcia żądał J.S. i w związku z art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych stanowią samodzielną przesłankę przetwarzania tych danych.
Generalny Inspektor odnosząc się do zarzutu Komendanta Głównego Policji zawartego w ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie niniejszej sprawy dotyczącego tego, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie stwierdził w jakim w zakresie Komendant Główny Policji przetwarza informacje określone w art. 20 ust. 2b ustawy o Policji dotyczące skarżącego oraz nie ustalił, które konkretnie dane jako nieprawidłowo przetwarzane podlegają usunięciu, tzn. które z informacji wskazanych w art. 20 ust. 2b ustawy o Policji Komendant Główny Policji przetwarza z naruszeniem przepisów o ochronie danych osobowych, częściowo przychylił się do tego zarzutu.
Organ wskazał, że w niniejszym postępowaniu nie ustalono jakie konkretnie z informacji wskazanych w art. 20 ust. 2b ustawy o Policji dotyczące J.S., a wprowadzone do KSIP w związku z popełnieniem przez niego czynu określonego w art. 158 § 1 K.k., są w KSIP przetwarzane. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych co do ww. ustaleń przyjął bowiem za Komendantem Głównym Policji, iż są to dane określone w art. 20 ust. 2b ustawy o Policji, nie czyniąc dodatkowych ustaleń w tym zakresie. W ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych dla rozstrzygnięcia sprawy nie było istotne, które konkretnie dane ujęte w dyspozycji przepisu art. 20 ust. 2b ustawy o Policji, dotyczące skarżącego, są przetwarzane w niniejszej sprawie, gdyż jego zdaniem istotnym był fakt, że aktualnie nadal są przetwarzane dane J.S. wprowadzone do zbioru KSIP w związku z popełnionym przez niego czynem, co zostało przez Komendanta Głównego Policji przyznane, natomiast nie powinno to mieć miejsca i winny one zostać usunięte w całości. Zatem nie było istotne, jakie dane spośród wymienionych w art. 20 ust. 2b ustawy o Policji się tam znajdują, gdyż nie powinno ich być w ogóle. Nie mniej jednak faktem jest, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie poczynił ustaleń w tym zakresie i z tego wyłącznie względu nakaz zawarty w ww. zaskarżonej decyzji jest wadliwy, bowiem co do zasady nakaz zawarty w decyzji, by mógł zostać wykonany musi być zrozumiały, czytelny i konkretny. Dlatego też, w celu uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, zaskarżona decyzja została uchylona w całości, a następnie zmieniono sformułowany nakaz o tyle, że organ nakazał usunięcie danych J.S. wprowadzonych do zbioru w ramach postępowania karnego prowadzonego w sprawie popełnionego 21 maja 2010 r. przez J.S. czynu wypełniającego znamiona przestępstwa określonego w art. 158 § 1 K.k.
Jednocześnie organ zaznaczył, iż chybione są wywody Komendanta Głównego Policji dotyczące tego, jakoby Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ww. decyzją nakazał usunięcie danych J.S. wskazanych w art. 20 ust. 2b ustawy o Policji, nie odnosząc się jednocześnie do pozostałych danych, bowiem Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nakazał usunięcie wszystkich danych związanych z ww. czynem.
Ponadto organ ponownie wskazał, iż analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, iż przy ocenie zasadności odmowy usunięcia danych osobowych J.S. ze zbioru KSIP zastosowanie znajdzie – wobec uchylenia § 11 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach – art. 20 ust. 17 ustawy o Policji. Organ podał, iż powyższa regulacja co prawda jest podstawą do przetwarzania danych osobowych, ale nie wprowadza żadnych kryteriów pozwalających na dokonanie oceny ich przydatności.
Stwierdził, że w obecnym stanie prawnym zastosowanie w kwestii przetwarzania danych osobowych w KSIP będą miały przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Również to przepisy tej ustawy będą musiały być stosowane przez Policję w sytuacji oceniania każdego przypadku żądania usunięcia danych z KSIP.
W ocenie Generalnego Inspektora, kluczowym wyznacznikiem dla oceny konieczności przetwarzania danych osobowych w KSIP jest cel gromadzenia określonych informacji, co determinuje konieczność dokonywania każdorazowej, zindywidualizowanej oceny wniosków o usunięcie danych z tego zbioru.
Ustosunkowując się do twierdzenia Komendanta Głównego Policji, iż przetwarzanie przez Policję danych osobowych osób, wobec których toczyły się postępowania karne stanowi dla tej formacji ważne narzędzie w zapobieganiu i zwalczaniu przestępstw, organ podkreślił, iż w toku niniejszego postępowania Komendant Główny Policji nie wykazał w jaki sposób przetwarzanie danych osobowych J.S. pomogło w realizacji tego celu. Stwierdził, iż samo wskazanie, iż J.S. popełnił umyślnie czyn karalny w niedalekiej przeszłości i w związku z tym ogólnikowe stwierdzenie dotyczące podstawy przetwarzania tych danych, były dla organu nieprzekonywujące. Ponadto organ stwierdził, iż stan faktyczny ustalony w toku niniejszego postępowania pozwala na wyprowadzenie wniosku, że, pomimo iż dane osobowe J.S. zostały pozyskane i wprowadzone do zbioru KSIP w związku z prowadzonym wobec niego w 2011 r. postępowaniem karnym, to od tamtego czasu nie doszło do postawienia mu innego zarzutu o charakterze prawnokarnym. W szczególności obecnie nie toczy się przeciwko niemu żadne postępowanie karne, co w świetle art. 20 ust. 2c ustawy o Policji czyni dalsze przetwarzanie danych osobowych J.S. zbędnym.
Odnosząc się do celu przetwarzania danych osobowych w KSIP organ podkreślił, iż w toku prowadzonego postępowania Komendant Główny Policji nie wykazał również w jaki sposób przetwarzanie danych J.S. przyczyniło się do realizacji któregokolwiek z tych zadań.
Ustosunkowując się do argumentacji Komendanta Głównego Policji odnoszącej się do dokonywanej przez Policję oceny kryminalistycznej przydatności danych przetwarzanych w KSIP Generalny Inspektor wskazał, iż jedynym podmiotem uprawnionym do dokonywania oceny stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu przestępczego jest sąd. W ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie bez znaczenia zatem dla dokonania oceny kryminologicznej J.S. pozostaje okoliczność, iż sąd orzekając w sprawie dokonanego przez niego czynu zabronionego skorzystał z instytucji określonej w art. 66 § 1 K.k., tj. warunkowo umorzył postępowanie karne. Organ podkreślił przy tym, iż sąd wydając rozstrzygnięcie w takim kształcie dokonał de facto oceny kryminologicznej J.S. i stwierdził, iż jego wina i społeczna szkodliwość popełnionego czynu nie są znaczne, a jego postawa jako sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. W kontekście powyższego, zdaniem organu, Komendant Główny Policji twierdząc, iż przetwarzanie danych J.S. w KSIP jest niezbędne w celu prowadzenia "dalszych prognoz kryminologicznych" kwestionuje stanowisko sądu, który jako organ do tego właściwy, takiej oceny uprzednio dokonał warunkowo umarzając wobec J.S. postępowanie karne.
W konkluzji organ stwierdził że nie istnieje obecnie potrzeba przetwarzania w KSIP danych osobowych J.S. i uznał, iż przetwarzanie przez Komendanta Głównego Policji danych osobowych J.S. w zakresie danych wprowadzonych w związku z popełnionym przez niego 21 maja 2010 r. czynem wypełniającym znamiona przestępstwa określonego w art. 158 § 1 K.k., odbywa z naruszeniem art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych i niezbędne jest nakazanie przywrócenia stanu zgodnego z prawem z tym zakresie.
Komendant Główny Policji złożył na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jej uchylenie w całości oraz uznanie, że Komendant Główny Policji zgodnie z prawem przetwarza dane osobowe J.S.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 ust. 2a, 2b, 17 i 17b ustawy o Policji, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odstąpienie od zastosowania jako przepisów szczególnych art. 20 ust. 2a, 2b, 17 i 17b ustawy o Policji i przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych.
W uzasadnieniu skargi Komendant Główny Policji podkreślił, że przepisy ustawy o Policji, regulujące problematykę przetwarzania i ochrony danych osobowych, są lex specialis w stosunku do przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Świadczy o tym treść art. 20 ust. 2a, 2b i 17 ustawy o Policji w kontekście art. 51 ust. 3 i 5 Konstytucji RP oraz ww. przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Ewentualne żądania usunięcia danych osobowych z KSIP muszą być oceniane wyłącznie w zestawieniu z art. 20 ust. 17 ustawy o Policji.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę na legitymację podinsp. J.S. do wniesienia skargi wskazując, że pełnomocnictwo dla J.S., wynikające z decyzji Komendanta Głównego Policji z 22 listopada 2011 r., nr 349 zawiera umocowanie do reprezentowania Komendanta Głównego Policji w postępowaniach administracyjnych i postępowaniach przed sądami administracyjnymi w rodzajowo określonych sprawach, tj. w sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, wynikających z art. 26, art. 32 ust. 1 pkt 1-6 oraz art. 33-35 ustawy o ochronie danych osobowych, natomiast przedmiotowa sprawa nie mieści się w ww. katalogu spraw.
Sąd I instancji uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji odniósł się do podnoszonych w odpowiedzi na skargę wątpliwości co do legitymacji podinspektora J.S. do wniesienia przedmiotowej skargi w imieniu Komendanta Głównego Policji.
Sąd uznał, że upoważnienie udzielone Jarosławowi Siekierskiemu w decyzji nr 349 z 22 listopada 2011 r. oraz w decyzji nr 281 z 13 września 2012 r. było wystarczające do reprezentowania organu, a tym samym do złożenia skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. W § 2 decyzji nr 349, zmienionej decyzją nr 281, Komendant Główny Policji upoważnił m..in. J.S., Naczelnika Wydziału Wsparcia i Obsługi Biura Wywiadu Kryminalnego Komendy Głównej Policji do występowania w postępowaniach administracyjnych i przed sądami administracyjnymi w sprawach, o których mowa w § 1, tj. w sprawach:
1) załatwiania w imieniu Komendanta Głównego Policji spraw dotyczących przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, zwanym dalej "KSIP", wynikających z art. 26, art. 32 ust. 1 pkt 1-6 oraz art. 33-35 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych;
2) reprezentowania Komendanta Głównego Policji w kontaktach z innymi organami, osobami prawnymi i fizycznymi oraz podmiotami niemającymi osobowości prawnej w sprawach określonych w pkt 1;
3) udzielania w imieniu Komendanta Głównego Policji odpowiedzi na wnioski i wystąpienia osób, organów, podmiotów lub innych instytucji, dotyczące przetwarzania danych osobowych w KSIP;
4) sprawowania kontroli w zakresie przetwarzania danych osobowych w KSIP, obejmującej:
a) przeprowadzanie kontroli dostępu do danych osobowych przetwarzanych w KSIP – z własnej inicjatywy, na polecenie Komendanta Głównego Policji lub jego zastępców, albo na zlecenie uprawnionych kierowników jednostek organizacyjnych Policji lub ich komórek organizacyjnych, a także na wniosek sądu lub prokuratora,
b) udzielanie informacji o wynikach przeprowadzonej kontroli właściwym zleceniodawcom lub wnioskodawcom,
c) wgląd do wszelkich dokumentów związanych z wykonywaną kontrolą w kontrolowanych jednostkach organizacyjnych Policji lub ich komórkach organizacyjnych;
d) żądania pisemnych wyjaśnień, w szczególności w przypadku przypuszczenia nieuprawnionego przetwarzania danych lub stwierdzenia naruszeń w ich przetwarzaniu;
5) dokonywania weryfikacji oraz decydowania o usunięciu danych osobowych z KSIP w przypadku stwierdzenia naruszeń w przetwarzaniu tych danych lub nieuprawnionego ich przetwarzania;
6) wydawania w imieniu Komendanta Głównego Policji poleceń kierownikom komórek i jednostek organizacyjnych Policji w sprawach określonych w pkt 1.
Wskazane powyżej upoważnienie określa rodzaje spraw, w których J.S.jest upoważniony do występowania w imieniu Komendanta Głównego Policji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Zostało ono wydane na potrzeby wszelkich postępowań mieszczących się we wskazanym zakresie i toczących się w określonym przedziale czasowym, a nie do konkretnej sprawy. Skoro zatem niniejsza sprawa dotyczy odmowy usunięcia danych osobowych z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji, a w decyzji z 7 lutego 2013 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w podstawie rozstrzygnięcia wskazuje m.in. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych, to uznać należy, że przedstawione upoważnienie skutecznie umocowało J.S. do złożenia przedmiotowej skargi w niniejszej sprawie. Sąd zgodził się z organem, że rozważa on prawidłowość działania administratora danych w kontekście art. 27 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 26 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy, nie zmienia to jednak oceny Sądu, że przedstawione upoważnienie w dalszym ciągu obejmuje swoim zakresem umocowanie dla J.S. do działania w imieniu Komendanta Głównego Policji. W przeciwnym bowiem razie należałoby wymagać od udzielającego upoważnienie, przedstawiania w każdym stadium postępowania nowych umocowań z bardzo szczegółowo opisanym stanem faktycznym i prawnym danej sprawy. A takie stanowisko w ocenie Sądu jest nie do zaakceptowania, przekreślałoby to możliwość udzielania upoważnień ogólnych i znacząco wpływałoby na długość trwającego postępowania.
Dodatkowo Sąd zaznaczył, że art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, który to przepis został wskazany w analizowanej decyzji, odnosi się do obowiązku administratora danych ich usunięcia ze zbioru. Rozpoznawana sprawa w istocie dotyczy usunięcia ze zbioru danych jakim jest KSIP danych J.S.. Powyższa okoliczność dodatkowo przemawia za tym, że J.S. mógł reprezentować organ składając do Sądu skargę na decyzję GIODO.
Następnie Sąd I instancji podkreślił, że zadaniem ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych jest stanie na straży interesów osób, których przetwarzane dane osobowe dotyczą oraz przestrzeganie zakresu i trybu przetwarzania tych danych.
Omawiana ustawa w art. 1 stwierdza, że dane osobowe mogą być przetwarzane, jeżeli służy to dobru publicznemu, dobru osoby, której dane dotyczą lub dobru osób trzecich. Ochrona danych osobowych na podstawie przepisów powołanej ustawy nie powinna być oderwana od przepisów służących ochronie innych wartości.
Przetwarzaniem danych osobowych stosownie do treści art. 7 pkt 2 ww. ustawy, jest jakąkolwiek operacją wykonywaną na danych osobowych, szczególnie tych znajdujących się w systemach informatycznych czyli np: zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, udostępnianie i usuwanie.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Wiążąc ten przepis z kompetencjami organów Policji w zakresie przetwarzania danych osobowych osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa Sąd stwierdził, iż przetwarzanie danych osobowych J.S. w Krajowym Systemie Informacji Policyjnej oparte jest na obowiązujących przepisach prawnych.
Sąd I instancji podkreślił, że legitymację prawną do przetwarzania danych osobowych osób, wobec których były prowadzone postępowania przez Policję stanowi art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zgodnie z którym Policja, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 19, może uzyskiwać informacje, w tym także niejawnie, gromadzić je, sprawdzać oraz przetwarzać. Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać w celu realizacji zadań ustawowych informacje, w tym dane osobowe, o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę jako przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego, osobach o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość oraz o osobach poszukiwanych, także bez ich wiedzy i zgody (ust. 2a). W świetle art. 20 ust. 2b ustawy o Policji, gromadzone informacje, mogą obejmować: dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, z tym, że dane dotyczące kodu genetycznego obejmują wyłącznie informacje o niekodującej części DNA, odciski linii papilarnych, zdjęcia, szkice i opisy wizerunku, cechy i znaki szczególne, pseudonimy, informacje o: miejscu zamieszkania lub pobytu, wykształceniu, zawodzie, miejscu i stanowisku pracy oraz sytuacji materialnej i stanie majątku, dokumentach i przedmiotach, którymi się posługują, sposobie działania sprawcy, jego środowisku i kontaktach, sposobie zachowania się sprawców wobec osób pokrzywdzonych. Wspomnianych informacji, nie pobiera się, w przypadku gdy nie mają one przydatności wykrywczej, dowodowej lub identyfikacyjnej w prowadzonym postępowaniu.
Okres przechowywania danych określono w art. 20 ust. 17 ustawy o Policji, zgodnie z którym dane osobowe zebrane w celu wykrycia przestępstwa przechowuje się przez okres, w którym są one niezbędne dla realizacji ustawowych zadań wykonywanych przez Policję. Organy Policji dokonują weryfikacji tych danych nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania informacji, usuwając dane zbędne.
Dane osobowe, o których mowa w ust. 17, usuwa się, jeżeli organ Policji powziął wiarygodną informację, że: 1) czynu stanowiącego postawę wprowadzenia informacji do zbioru nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia, 2) zdarzenie lub okoliczność, w związku z którymi wprowadzono informacje do zbioru, nie ma znamion czynu zabronionego, 3) osoba, której dane dotyczą, została uniewinniona prawomocnym wyrokiem sądu (art. 20 ust. 17b ustawy).
Zgodnie z art. 20 ust. 18 ww. ustawy, dane osobowe ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową oraz dane o stanie zdrowia, nałogach lub życiu seksualnym osób podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, które nie zostały skazane za te przestępstwa, podlegają komisyjnemu i protokolarnemu zniszczeniu niezwłocznie po uprawomocnieniu się stosownego orzeczenia.
Szczegółowe zasady przetwarzania danych osobowych osób wymienionych w art. 20 ust. 2a ustawy o Policji, w dacie udzielania organom wyjaśnień przez Komendanta Głównego Policji, a więc także w dacie rozpoznawania wniosku J.S.o usunięcie jego danych z KSIP, określało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (art. 35 ww. ustawy z dnia 16 września 2011 r. o wymianie informacji z organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej).
Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, informacje przetwarza się w: centralnych zbiorach informacji - przeznaczonych do przetwarzania informacji niezbędnych do realizacji zadań Policji na obszarze całego kraju, wewnętrznych zbiorach informacji - przeznaczonych do przetwarzania informacji niezbędnych do realizacji zadań na obszarze właściwości miejscowej poszczególnych jednostek organizacyjnych Policji lub w zakresie właściwości rzeczowej poszczególnych komórek organizacyjnych Komendy Głównej Policji, zestawach zbiorów informacji - przeznaczonych do integracji i usprawniania procesów przetwarzania informacji zgromadzonych w odrębnych zbiorach. Administrator zbioru na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia zobowiązany jest do oceny przydatności informacji w prowadzonych postępowaniach, po zakończeniu sprawy, w ramach której informacje zostały wprowadzone do zbioru, a następnie okresowo, z częstotliwością co najmniej raz na 10 lat. Przepis § 11 ust. 2 stanowi, iż przy dokonywaniu oceny, o której mowa w ust. 1, informacje uznaje się za nadal przydatne, jeżeli na ich podstawie nie można wykluczyć możliwości popełnienia w przyszłości przez osobę, której dotyczą, czynu zabronionego w rozumieniu art. 115 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.).
Zdaniem Sądu I instancji, zasady przetwarzania danych osobowych osób wymienionych w art. 20 ust. 2a ustawy o Policji, zostały przez ustawodawcę uregulowane kompleksowo i przepisy ustawy o Policji stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o ochronie danych osobowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2013 r. (I OSK 786/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oznacza to, że obowiązuje ogólna zasada dotycząca pierwszeństwa przepisu szczególnego w stosunku do przepisów ogólnych oraz że w takim przypadku, niezależnie od przepisów szczególnych, stosuje się przepisy dotyczące ogólnych zasad ochrony danych osobowych, zawarte w ustawie o ochronie danych osobowych.
Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem Generalnego Inspektora Danych Osobowych, że w dacie procedowania w sprawie przez Komendanta Głównego Policji ww. akty prawne nie przewidywały konkretnych kryteriów, pozwalających na dokonanie oceny przydatności danych osobowych znajdujących się w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, lecz formułowały kryteria stosunkowo ogólne (nieostre). Powyższe wskazuje, iż ocenę przydatności danych w zbiorze informatycznym prawodawca pozostawił organom Policji, albowiem to one stoją na straży porządku publicznego i znają specyfikę środowisk przestępczych. Sformułowanie zawarte w § 11 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 5 września 2007 r. "informacje uznaje się za nadal przydatne, jeżeli na ich podstawie nie można wykluczyć możliwości popełnienia w przyszłości przez osobę, której dotyczą, czynu zabronionego" jest nieostre, co wydaje się być celowym zabiegiem, zważywszy, iż ocenę tę należy odnosić do stanów przyszłych niepewnych, przewidywań. Nie można jednak pozbawiać Policji podstawowego instrumentu zwalczania przestępczości, jakim jest dostęp do jak najpełniejszej informacji, którą Policja sama wytworzyła w sposób legalny.
Sąd I instancji podkreślił również, że w trakcie rozpoznawania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargi J.S. zmianie uległ stan prawny, bowiem 5 stycznia 2013 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 grudnia 2012 r. w sprawie przetwarzania danych przez Policję (Dz. U. z 2013 r., poz. 8).
Zgodnie z § 38 tego rozporządzenia organy Policji dostosują tryb gromadzenia i sposoby przetwarzania informacji, w tym danych osobowych oraz sposób oceny danych osobowych przetwarzanych w zbiorach danych lub w zestawach zbiorów danych do wymogów określonych w rozporządzeniu w terminie 6 miesięcy od dnia jego wejścia w życie.
Rozporządzenie określa m.in. tryb gromadzenia oraz sposoby przetwarzania w zbiorach danych informacji, w tym danych osobowych, m.in. o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego.
Do wykonywania czynności w zakresie pobierania, uzyskiwania, gromadzenia, sprawdzania, przetwarzania i wykorzystywania informacji, w tym danych osobowych, o których mowa w art. 20 ust. 2a i 2b ustawy o Policji, prowadzi się w Policji Krajowy System Informacyjny Policji (KSIP), będący zestawem zbiorów danych przetworzonych w systemach teleinformatycznych (§ 10 ust. 1 rozporządzenia).
W Rozdziale 6 rozporządzenia uregulowany został sposób oceny danych osobowych pod kątem ich przydatności w prowadzonych postępowaniach oraz sposoby weryfikacji i usuwania danych osobowych.
W § 32 ust. 1 rozporządzenia określono, że dane osobowe zgromadzone w celu wykrycia przestępstwa podlegają systematycznej weryfikacji przez organy Policji zgodnie z art. 20 ust. 17 ustawy o Policji, natomiast w ust. 2 szczegółowo podano okoliczności uwzględniane przy weryfikacji danych osobowych pod kątem ich przydatności w prowadzonych postępowaniach. Zaliczono do nich:
1. rodzaj i charakter popełnionego czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa;
2. rodzaj i charakter dobra chronionego prawem naruszonego popełnionym przestępstwem;
3. formy sprawstwa i umyślność jego popełnienia;
4. postaci zamiaru i skutku czynu, w tym rodzaj i rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody;
5. zagrożenie sankcją karną za popełnione przestępstwa;
6. liczbę popełnionych przestępstw;
7. czas, jaki upłynął od momentu wprowadzenia informacji do zbioru danych do momentu dokonania weryfikacji;
8. inne informacje zgromadzone o osobie;
9. legalność uzyskania, pobrania lub zgromadzenia informacji oraz prawdziwość tych informacji;
10. ustalenie przesłanek legalności oraz niezbędności dalszego przetwarzania informacji do wykonywania zadań ustawowych Policji;
11. wystąpienie okoliczności określonych w art. 20 ust. 17b i 18 ustawy o Policji.
Zdaniem Sądu, analiza treści przepisów powyższego rozporządzenia prowadzi do wniosku, iż doprecyzowują one przesłanki decydujące o przydatności danych osobowych zgromadzonych w celu wykrycia przestępstwa w stopniu większym niż przepisy rozporządzenia z dnia 5 września 2007 r.
Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy, Sąd I instancji wskazał, iż wobec J.S. prowadzono policyjne postępowanie wyjaśniające, wymieniony został postawiony w stan oskarżenia i prawomocnym wyrokiem Sąd uznał, że jego zachowanie wyczerpywało znamiona z art. 158 § 1 K.k., warunkowo umarzając postępowanie na okres próby 1 roku. W opisanym przypadku nie miał zastosowania art. 20 ust. 2c ustawy o Policji, albowiem zebrane o wymienionym dane miały walor wykrywczy i dowodowy.
Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę treść art. 20 ust. 17 ustawy o Policji, nie można zatem czynić Komendantowi Głównemu Policji zarzutu, iż bezprawnie przechowuje dane osobowe wyżej wymienionego w KSIP. To organy Policji oceniają przydatność zebranych informacji, dokonując ich weryfikacji po zakończeniu sprawy, w ramach której dane te zostały wprowadzone do zbioru, a ponadto nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania lub pobrania informacji.
W przypadku J.S. brak było również podstaw do usunięcia danych osobowych z KSIP na podstawie art. 20 ust. 17b ustawy o Policji. Policja nie uzyskała wiarygodnej informacji, że wyżej wymieniony został uniewinniony albo, że umorzono postępowanie na podstawie art. 17 K.p.k., co uzasadniałoby usunięcie tych danych z rejestru.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie przepisów prawa procesowego tj.
1) art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w wyniku błędnego uznania, iż wnoszący skargę w imieniu Komendanta Głównego Policji - Pan podinsp. J.S.Naczelnik Wydziału Wsparcia i Obsługi Biura Wywiadu Kryminalnego Komendy Głównej Policji, był uprawnionym do wniesienia skargi, tj. należycie umocowanym do dokonania tej czynności, podczas, gdy z § 2 decyzji nr 349 Komendanta Głównego Policji z dnia 22 listopada 2011 r. w sprawie upoważnienia do załatwiania niektórych spraw dotyczących przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, występowania w tych sprawach w postępowaniach administracyjnych i przed sądami administracyjnymi oraz kontroli przetwarzania tych danych w zw. z § 1 pkt 2 decyzji nr 281 Komendanta Głównego Policji z dnia 13 września 2012 r. zmieniającej decyzję w sprawie upoważnienia do załatwiania niektórych spraw dotyczących przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, występowania w tych sprawach w postępowaniach administracyjnych i przed sądami administracyjnymi oraz kontroli przetwarzania tych danych, wynika upoważnienie dla Pana J.S. do występowania w imieniu Komendanta Głównego Policji w postępowaniach administracyjnych i przed sądami administracyjnymi wyłącznie w sprawach, o których mowa w § 1 ww. decyzji nr 349, tj. w szczególności do "załatwiania w imieniu Komendanta Głównego Policji spraw dotyczących przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, wynikających z art. 26, art. 32 ust. 1 pkt 1-6 oraz art. 33 - 35 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych" (§ 1 ust. 1 pkt 1 ww. decyzji nr 349) oraz "reprezentowania Komendanta Głównego Policji w kontaktach z innymi organami, osobami prawnymi i fizycznymi oraz podmiotami mniemającymi osobowości prawnej w sprawach określonych w pkt 1, z zastrzeżeniem § 2 (§ 1 ust. 1 pkt 2 ww. decyzji nr 349), a więc nie w sprawach będących przedmiotem niniejszego postępowania przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych, gdy tymczasem konieczne było wezwanie Komendanta Głównego Policji do uzupełnienia warunków formalnych skargi, a w przypadku braku ich uzupełnienia, odrzucenie skargi, co jednak nie nastąpiło, a to z kolei miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego tj.
1) art. 20 ust. 2a i art. 20 ust. 17b ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż zasady przetwarzania (w tym usuwania) danych osobowych osób podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę jako przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, osób o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość oraz osób poszukiwanych zostały w ustawie o Policji uregulowane w sposób kompleksowy i one mają zastosowanie w kwestii oceny legalności przetwarzania danych osobowych Pana J.S. w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji (KSIP), przed przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.),
2) art. 26 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy te nie mają zastosowania w kwestii oceny legalności przetwarzania danych osobowych Pana J.S. w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji (KSIP), gdyż kwestię tę regulują przepisy rozdziału 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 grudnia 2012 r. w sprawie przetwarzania informacji przez Policję (Dz. U. z 2013 r. poz. 8).
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie kwestionuje konieczności gromadzenia przez Policję informacji o popełnieniu przez daną osobę czynu zabronionego, ani nie podważa sensu istnienia policyjnych zbiorów danych do tego służących jakim jest KSIP. Istotnym natomiast z punktu widzenia ochrony danych osobowych jest nadanie temu procesowi sztywnych ram, które pozwolą na realizację powyższego procesu zarówno w oparciu o przepisy ustawy o Policji, które stanowią podstawę prawną takich działań tej formacji, ale również z poszanowaniem przysługującego każdej osobie fizycznej prawa do zgodnego z prawem przetwarzania jej danych osobowych. Nie sposób zgodzić się przy tym z twierdzeniem Sądu, iż "zasady przetwarzania danych osobowych osób wymienionych w art. 20 ust. 2a ustawy o Policji zostały przez ustawodawcę uregulowane w sposób kompleksowy" w ustawie o Policji jako przepisach szczególnych.
Organ zaznaczył, że przepisy ustawy o Policji są na tyle ogólne, że pozwalają Policji na zakwalifikowanie wszystkich zebranych przez nią danych osobowych, periodycznie co 10 lat, jako niezbędnych dla realizacji jej zadań. Trzeba także zauważyć, że żaden z przepisów nie zawiera nawet ogólnych kryteriów dla sformułowania "danych zbędnych" czy "danych niezbędnych dla realizacji ustawowych zadań wykonywanych przez Policję". Z powyższego można wnioskować, że Policja może przetwarzać dane osobowe bez wiedzy i zgody osoby, której dane dotyczą, przez nieograniczony okres czasu. W ocenie Generalnego Inspektora zakres ogólności tych przepisów jest na tyle duży, że nie można uznać, że stanowią one lex specialis w stosunku do ustawy o ochronie danych osobowych.
Zdaniem organu, w obecnym stanie prawnym zastosowanie w kwestii przetwarzania danych osobowych w KSIP będą miały przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Również to przepisy tej ustawy będą musiały być stosowane przez Policję w sytuacji oceniania każdego przypadku żądania usunięcia danych z KSIP. Powyższe wynika chociażby z: brzmienia art. 3 ust. 1 ustawy, stosownie do treści którego ustawę stosuje się do organów państwowych, organów samorządu terytorialnego oraz do państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych. Zgodnie zaś z art. 5 ustawy jeżeli przepisy odrębnych ustaw, które odnoszą się do przetwarzania danych, przewidują dalej idącą ich ochronę, niż wynika to z niniejszej ustawy, stosuje się przepisy tych ustaw. Nie ulega wątpliwości, iż przepisy ustawy o Policji stanowiące podstawę prawną do przetwarzania przez Policję danych osobowych w KSIP nie przewidują dalej idącej ich ochrony aniżeli ustawa o ochronie danych osobowych, a zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy o ochronie danych osobowych.
W ocenie Generalnego Inspektora dla realizacji celu jakim jest stanie przez Policję na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego zbędne jest przetwarzanie danych tych osób, co do których od popełnienia przez nie przestępstwa upłynął długi okres czasu pozwalający nawet na zatarcie dotyczącego ich skazania, a jednocześnie nie ma na ich temat żadnych innych informacji wskazujących na to, że ponownie weszły w konflikt z prawem. Wskazać zatem należy, że ustalenie celu w jakim dane są przetwarzane kształtuje okres, od którego nie powinny być przetwarzane. Ustosunkowując się zatem do twierdzenia Sądu, iż przetwarzanie przez Policję danych osobowych osób, wobec których toczyły się postępowania karne stanowi dla tej formacji narzędzie w zapobieganiu i zwalczaniu przestępstw, skarżący podkreślił, iż w toku niniejszego postępowania Komendant Główny Policji nie wykazał w jaki sposób przetwarzanie danych osobowych J.S. pomogło w realizacji tego celu. Samo wskazanie, iż skarżący popełnił umyślnie czyn karalny w niedalekiej przeszłości i z związku z tym ogólne stwierdzenie dotyczące podstawy przetwarzania tych danych jest niewystarczające.
Ponadto Sąd niezasadnie przyjął, iż J.S. był uprawniony do wniesienia skargi, bowiem pełnomocnictwo dla Pana J.S. wynikające z ww. decyzji nr 349 zawiera umocowanie do reprezentowania Komendanta Głównego Policji w postępowaniach administracyjnych i przed sądami administracyjnymi w rodzajowo określonych sprawach, tj. w sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, wynikających z art. 26, art. 32 ust. 1 pkt 1-6 oraz art. 33 - 35 ustawy o ochronie danych osobowych. Niniejsza sprawa, co nie budzi wątpliwości, nie mieści się ww. katalogu spraw, w których to Pan J.S. jest upoważniony do reprezentowania Komendanta Głównego Policji. Niniejsza sprawa dotyczy bowiem podstaw prawnych figurowania danych Pana J.S. w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji (KSIP). Dotyczy zatem legalności figurowania danych Pana J.S. pod kątem zgodności z art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy i wniosku o usunięcie tych danych, przetwarzanych z naruszeniem art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy w związku z art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy, a nie kwestii objętych dyspozycjami przepisów art. 26, art. 32 ust. 1 pkt 1-6 oraz art. 33 - 35. Okoliczność, iż w treści uchylonych decyzji pojawiają się przepisy art. 26 i art. 35 ustawy nie może zatem decydować, jak to przyjął Sąd, o tym, czy pełnomocnictwo jest właściwe. Taka interpretacja wydaje się zbyt liberalna.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Nie znajduje uznania pierwszy z zarzutów skargi kasacyjnej, dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 49 § 1 P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, że J.S. nie był uprawniony do wniesienia skargi w imieniu Komendanta Głównego Policji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zauważyć trzeba, że zgodnie z przepisem art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), postępowanie w sprawach uregulowanych w niniejszej ustawie prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie zaś do przepisu art. 268a K.p.a., organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.
Z treści powołanego przepisu nie wynika, że załatwianie spraw w imieniu organu administracji publicznej oznacza wyłącznie wydawanie decyzji, postanowień i zaświadczeń, a to przez użycie zwrotu "w szczególności". Zatem dopuszczalne jest załatwianie spraw w jego imieniu w postaci występowania przed innym organem administracji publicznej, w tym także wnoszenie skarg do sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie upoważnienie udzielone J.S. w decyzji nr 349 z dnia 22 listopada 2011 r. oraz decyzji nr 281 z dnia 13 września 2012 r. było wystarczające do działania tego funkcjonariusza w imieniu organu, a tym samym wystarczające do złożenia skargi. W § 2 decyzji nr 349, zmienionej decyzją nr 281, Komendant Główny Policji upoważnił m.in. J.S. Naczelnika Wydziału Wsparcia i Obsługi Biura Wywiadu Kryminalnego Komendy Głównej Policji do występowania w postępowaniach administracyjnych i przed sądami administracyjnymi w sprawach, o których mowa w § 1, tj. w sprawach m.in.:
1) załatwiania w imieniu Komendanta Głównego Policji spraw dotyczących przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, zwanym dalej “KSIP", wynikających z art. 26, art. 32 ust. 1 pkt 1-6 oraz art. 33-35 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie informacji niejawnych;
2) reprezentowania Komendanta Głównego Policji w kontaktach z innymi organami, osobami prawnymi i fizycznymi oraz podmiotami nie mającymi osobowości prawnej w sprawach określonych w pkt 1, z zastrzeżeniem § 2;
3) udzielania w imieniu Komendanta Głównego Policji odpowiedzi na wnioski i wystąpienia osób, organów, podmiotów lub innych instytucji, dotyczące przetwarzania danych osobowych.
Opisywane upoważnienie zostało wydane na potrzeby wszelkich postępowań mieszczących się we wskazanym zakresie i toczących się w określonym przedziale czasowym, a nie do konkretnej sprawy. Skoro zatem niniejsza sprawa dotyczy przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji ( KSIP) to uznać należy, że przedstawione upoważnienie skutecznie umocowało J.S. do złożenia skargi w niniejszej sprawie.
Nie można zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że niniejsza sprawa dotyczy innego przedmiotu niż wynikający z upoważnienia ( wg. GIODO dotyczy podstaw prawnych umieszczenia danych J.S. w KSIP ). Przedstawiony pogląd wydaje się niezrozumiały, a to dlatego że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie dotyczył usunięcia danych ze zbioru jakim jest KSIP, usunięcie zaś stanowi jeden z elementów procesu przetwarzania. Nadto badanie przez GIODO legalności przetwarzania danych J.S. w KSIP nie kreuje innej, niż dotycząca przetwarzania danych osobowych sprawy administracyjnej. Ocena podstaw przetwarzania danych osobowych nie odbywa się w ramach innej sprawy administracyjnej i jest nieoderwalnie związana z procesem przetwarzania danych. Innymi słowy badanie legalności umieszczenia danych J.S. w KSIP mieści się w pojęciu sprawy dotyczącej przetwarzania danych osobowych.
Nie zasługują na uwzględnienie również przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego.
Zgodnie z art. 20 ust. 2a ustawy o Policji, Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać w celu realizacji zadań ustawowych informacje, w tym dane osobowe, o następujących osobach, także bez ich wiedzy i zgody:
1) osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego;
2) nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę jako przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego;
3) osobach o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość;
4) osobach stwarzających zagrożenie, o których mowa w ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób;
5) osobach poszukiwanych;
6) osobach zaginionych.
Stosownie do art. 20 ust. 17 ustawy o Policji dane osobowe zebrane w celu wykrycia przestępstwa przechowuje się przez okres niezbędny do realizacji ustawowych zadań Policji. Organy Policji dokonują weryfikacji tych danych po zakończeniu sprawy, w ramach której dane te zostały wprowadzone do zbioru, a ponadto nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania lub pobrania informacji, usuwając zbędne dane.
W myśl natomiast art. 20 ust. 17b ustawy dane osobowe, o których mowa w ust. 17, usuwa się, jeżeli organ Policji powziął wiarygodną informację, że:
1) czynu stanowiącego podstawę wprowadzenia informacji do zbioru nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia;
2) zdarzenie lub okoliczność, w związku z którymi wprowadzono informacje do zbioru, nie ma znamion czynu zabronionego;
3) osoba, której dane dotyczą, została uniewinniona prawomocnym wyrokiem sądu.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej błędna wykładania art. 20 ust. 2a i art. 20 ust. 17b ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2011r. Nr. 287, poz. 1687 ze zm.) polega na uznaniu przez Sąd I instancji, że w zakresie przetwarzania danych osobowych zgromadzonych w KSIP pierwszeństwo w stosowaniu przed ustawą o ochronie danych osobowych ma ustawa o Policji.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie sformułował kategorycznego poglądu co do tego, że przepisy ustawy o ochronie danych osobowych nie mają zastosowania do zbioru jakim jest KSIP. Wręcz przeciwnie Sąd I instancji na str. 17 uzasadnienia powiedział, że w takim przypadku ( tj. gdy przepis szczególny ma pierwszeństwo ) niezależnie od przepisów szczególnych stosuje się przepisy dotyczące ogólnych zasad ochrony danych zawarte w ustawie o ochronie danych osobowych. Zestawiając powyższe stwierdzenie z końcowym fragmentem uzasadnienia można wywieść, że ponownie rozpoznając sprawę GIODO winien wziąć pod uwagę szczególne uregulowania zawarte w ustawie o Policji dotyczące celu i okresu przechowywania danych – art. 20 ust. 17 ustawy o Policji. Nie oznacza to jednak, że ustawa o ochronie danych osobowych nie znajduje zastosowania.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę prezentuje pogląd, zgodnie z którym w kwestiach uregulowanych w sposób szczególny w ustawie o Policji i w przepisach wykonawczych kontrola legalności przetwarzania danych winna uwzględniać przede wszystkim zasady wynikające z tych szczególnych unormowań. Nie można zapominać, że informacje gromadzone przez Policję, w tym dane osobowe mają służyć realizacji ustawowych celów nałożonych na tę formację. Zalicza się do nich m. in. wykrywanie i ściganie sprawców przestępstw. Z uwagi na szczególny charakter zbioru jakim jest KSIP, jak również z uwagi na zapewnienie bezpieczeństwa obywateli, przy ocenie legalności przetwarzania danych osobowych w KSIP nie można stosować wyłącznie ustawy o ochronie danych osobowych, nie uwzględniając szczególnych uregulowań tej materii zawartych w ustawie o Policji i przepisach wykonawczych, które mają stanowić gwarancję dla realizacji zadań ustawowych przez Policję.
Nietrafny jest także zarzut błędnej wykładni art. 26 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt. 2 i art. 27 ust. 2 pkt. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, prowadzący do uznania że przepisy te nie mają zastosowania. Po pierwsze uzasadnienie tego zarzutu wskazuje na to, że autorowi skargi kasacyjnej nie chodzi w istocie o błędną wykładnię przepisów, ale o ich nieprawidłowe niezastosowanie. Ponadto analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej w tym zakresie ( jego brak ) zmusza do domyślania się o co chodzi stawiającemu ten zarzut. Jak wynika natomiast z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie wypowiedział się wprost co do tego, że w/wym. przepisy nie znajdują zastosowania. Przeciwnie stwierdził, że stosuje się przepisy dotyczące ogólnych zasad ochrony danych osobowych zawarte w ustawie o ochronie danych osobowych, uwzględniając jednak szczególne uregulowania zawarte w ustawie o Policji i przepisach wykonawczych.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło