II SAB/Gd 174/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w sprawie udzielenia informacji publicznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu R. C. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wynagrodzenie wraz z należnym podatkiem od towarów i usług w łącznej kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarżący A. K. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego wnioskiem z dnia 3 marca 2013 r. o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej "informacji w postaci skarg, próśb i wniosków mojej osoby składanej w roku 2009, 2010, 2011 do Dyrektora AŚ". W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Aresztu Śledczego pismem z dnia 12 marca 2013 r. poinformował skarżącego, że przedmiot prośby w zakresie udzielenia powyższej informacji, nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej i nie istnieją podstawy do rozpatrzenia prośby w trybie tego przepisu. Nadto w powyższym piśmie skarżący został poinformowany, że zgodnie z art. 6 § 2 kkw składając wniosek, skargę lub prośbę jest obowiązany do uzasadnienia zawartych żądań w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie, w szczególności do dołączenia odpowiednich dokumentów. W związku z powyższym na podstawie § 7 ust. 4a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych skarżący wezwany został do uzupełnienia braków poprzez uzasadnienie prośby w sposób umożliwiający jej rozpoznania, w tym dołączenia odpowiednich dokumentów. Jednocześnie skarżący został pouczony, że zgodnie z przepisem § 7 ust. 4a rozporządzenia nieusuniecie braków w ciągu 7 dni od otrzymania wezwania, może spowodować pozostawienie prośby bez rozpoznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. K. zarzucił organowi bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez nieudostępnienie żądanej informacji i naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego wniósł o merytoryczne zakończenie sprawy poprzez zobowiązanie organu do udostępnienia takiej informacji zgodnie z wnioskiem lub odmowę jej udostępnienia. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że uzyskanie żądanych informacji jest mu niezbędne na potrzeby prowadzenia innego postępowania sądowego, a więc jest konieczne dla dochodzenia przysługujących mu praw i obrony interesów. Uzyskanie dostępu do tych informacji za pośrednictwem organu jest jedyną możliwością na zapoznanie się z ich treścią, albowiem skarżący nie posiada kserokopii składanych pism. Skarżący podniósł, że żądana przez niego informacja mieści się w zakresie sprawy publicznej, o jakiej mowa w art. 1 ust. 1 ustawy. Organ niewątpliwie należy do podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, tj. dotyczącej jej funkcjonowania w związku z wykonywaniem zadań publicznych i zarządzaniem majątkiem publicznym. Także dokumenty będące w posiadaniu jednostki zobowiązanej na gruncie ustawy do udzielenia informacji, związane z jej działalnością, posiadają walor dokumentacji urzędowej, która stanowi informację publiczną. Stanu bezczynności organu nie zmienia także fakt wystosowania do skarżącego pisma z dnia 12 marca 2013r., w którym organ uznał, że przedmiot prośby nie stanowi informacji publicznej. Stanowisko to, jak podniesiono, jest nieprawidłowe. Nieprawidłowe również było żądanie uzupełnienia wniosku, gdyż pismo skarżącego z dnia 3 marca 2013r. w sposób jasny odnosiło się do informacji i dokumentów posiadanych przez organ, a zatem nie było potrzeby jego dalszego uzasadniania i konieczności dołączania jakichkolwiek dokumentów Nadto skarżący podał, że wniósł zażalenie przed wniesieniem skargi do Sądu i złożył wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie skargi W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, w pierwszej kolejności przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Organ wskazał, że przedmiot pisma wskazuje, że nie dotyczy ono informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej lecz indywidualnej sprawy związanej z ustaleniem i sporządzeniem zestawienia składnych przez wnioskodawcę skarg, wniosków i próśb. Tego rodzaju informacje nie są udostępniane w żadnej publicznie dostępnej formie. W sytuacji, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną organ nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji lecz zawiadamia o tym wnioskodawcę. Nadto organ wskazał, że rozpatrzenie wniosku skarżącego nastąpiło w trybie przepisów kodeksu karnego wykonawczego (ustawa z dnia 6 czerwca 1997 (Dz. U. nr 90, poz. 557 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach (Dz. U. nr 151, poz. 1467). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta zgodnie z treścią art. § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) obejmuje również bezczynność organów, a przypadku informacji publicznej również innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego, polegająca na nieudostępnieniu skarżącemu A. K. w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zw. dalej ustawą, żądanej przez niego w piśmie z dnia 3 marca 2013r. informacji w postaci: skarg, próśb, wniosków skarżącego składanych w roku 2009, 2010, 2011 do Dyrektora AŚ. Rozpoznając skargę w pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga spełniała wymogi formalne jej dopuszczalności. W sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wiec wymóg złożenia zażalenia, o którym mowa w art. 37 kpa, przed złożeniem skargi na bezczynność. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym skarga na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej i może być wniesiona bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, lex nr 236545). Ustawa o dostępie do informacji publicznej, regulująca tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, w wąskim zakresie odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jego przepisy stosuje się tylko w przypadku wydania decyzji. Ustawa nie zawiera natomiast przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Uwzględniając powyższe wskazać należy, że kwestie podniesione w skardze dotyczące wniesienia zażalenia i zachowania terminu na wniesienie skargi są w sprawie bezprzedmiotowe, albowiem nie ma ograniczenia w terminie na wniesienie skargi do Sądu w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej takiej informacji nie udziela. Bezczynność organu na gruncie ustawy polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Z kolei stanowisko organu o odmowie udzielenia informacji powinno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej. W przypadku udzielenia informacji publicznej uznać należy, że bezczynność organu może wystąpić tylko wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacja publiczną i jednocześnie żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia. Oceniając czy Dyrektor Aresztu Śledczego pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 3 marca 2013r., należało ustalić, czy jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżącego jego skargi, prośby, wnioski składane do Dyrektora Aresztu, stanowią informacje publiczną. Nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Aresztu Śledczego mieści się w pojęciu organu władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy, a tym samym jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Natomiast w zakresie przedmiotowym wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 ustawy, który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego przez kogo zostały wytworzone. Pojecie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe. Analiza art. 6 ustawy wskazuje na to, przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach a także zamierzeniach organu odnoszących się do projektowanych aktów. Za informacje uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu nie będącego organem władzy publicznej lecz wykonującego zadania publiczne, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Nie stanowią natomiast informacji publicznej opinie i stanowiska, nawet te wyrażane na zlecenie organu, jeżeli nie dotyczą one faktów, lecz ewentualnych zamierzeń tego organu. Wniosek taki nie może zmierzać do inicjowania działań ani dotyczyć przyszłych niesprecyzowanych zamierzeń, w trybie dostępu do informacji nie można żądać interpretacji znanego stronie dokumentu, nie mają również charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej oraz polemiki z dokonanymi ustaleniami (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2009r. sygn. akt I OSK 89/09, z dnia 12 lipca 2011r sygn. akt 610/11, dostępne w Internecie orzeczenia .nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze oraz analizując żądanie zgłoszone przez skarżącego Sąd uznał, że żądanie zawarte we wniosku skarżącego z dnia 3 marca 2013r. nie dotyczy informacji publicznej, a więc informacji o sprawie publicznej (art. 1 ust. 1 ustawy). Charakteru informacji publicznej nie mają bowiem wnioski w sprawach indywidualnych, czy też dotyczące dokumentów prywatnych. W rozpoznawanej sprawie skarżący zwracał się z prośbą o udostępnienie mu jego własnych wniosków, próśb składnych do Dyrektora Aresztu Śledczego. Wnioski dotyczące dokumentów prywatnych, które co wskazał organ nie są udostępniane w żadnej publicznie dostępnej formie. Tak jak to wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 czerwca 2012r. sygn. akt II SAB/Wa 102/12 (lex nr 1230664 "Dokument prywatny, w tym również korespondencja kierowana do organu wszczynająca postępowanie w sprawie przed organem administracji współtworzy wespół z innymi dokumentami całość sprawy. Jednak fakt, że dokument prywatny trafia do organu i służy realizacji powierzonych prawem zadań organu bądź poinformowania organu o danej sytuacji, która może dotyczyć jego działalności, nie oznacza, że przez to nabiera on cech dokumentu urzędowego. Dokument skierowany do organu administracji publicznej przez podmiot prywatny nie stanie się dokumentem urzędowym. Nie nabierze zatem cech dokumentu urzędowego, w rozumieniu ustawy." Skoro zatem żądana informacja nie jest informacją publiczną, organ nie pozostawał w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej. Organ prawidłowo zatem powiadomił skarżącego, że żądanie nie dotyczy informacji publicznej, a złożonemu wnioskowi nadał bieg stosownie do przywołanych wyżej postanowień kkw i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Nadmienić też należy, co trafnie wskazał organ, że forma decyzji administracyjnej jest zastrzeżona wyłącznie dla informacji publicznej. Jeżeli zatem żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem. Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy, przyznając pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu ze Skarbu Państwa –Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wraz z podatkiem od towarów i usług, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1lit c w związku z § 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 490).