II SA/Łd 598/13

WyrokWSA w Łodzi2013-10-03

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana, gdy działka nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, a dostęp ten odbywa się przez działkę kolejową, dla której właściciel nie wyraża zgody na ustanowienie służebności drogowej?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). W szczególności, wadliwie oceniono kwestię "dobrego sąsiedztwa" oraz "dostępu do drogi publicznej", co czyni wydane decyzje przedwczesnymi. Wobec tego, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
B. i A. O. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr 189. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, wskazując na niespełnienie wymogów "dobrego sąsiedztwa" (szerokość elewacji frontowej projektowanego budynku przekraczała dopuszczalny wskaźnik) oraz "dostępu do drogi publicznej" (działka nie graniczyła z drogą publiczną, a dostęp odbywał się przez działkę kolejową, dla której właściciel nie wyraził zgody na ustanowienie służebności). Skarżący podnosili, że dostęp do drogi publicznej istniał od lat, a inwestycja stanowi uzupełnienie istniejącej zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska ( spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 roku sprawy ze skargi B. O. i A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...], znak [...]. LS Decyzją z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267, w skrócie K.p.a.) w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012r., poz. 647 ze zm., powoływana także jako ustawa bądź u.p.z.p.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...], nr [...], odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej na działce nr 189, położonej w S., gm. S. B. i A. O. w dniu 18 września 2012r. wystąpili do Wójta Gminy S. z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla wskazanej wyżej inwestycji. Na żądanie wskazania dostępu do drogi publicznej (powiatowej Nr [...]) wnioskodawcy wyjaśnili, że zjazd na drogę publiczną odbywa się w niezmienny sposób od lat 1924-1926, kiedy to nieruchomość zabudowano po raz pierwszy. Nie dołączyli jednak żadnego dokumentu, stwierdzającego ustanowienie odpowiedniej służebności na nieruchomościach, które oddzielają teren inwestycyjny od drogi wewnętrznej lub publicznej, natomiast w dniu 30 listopada 2012r. złożyli podanie do A S.A. z prośbą o wydanie decyzji uwzględniającej możliwość przejazdu przez działkę kolejową nr 137 do drogi powiatowej Nr [...]. Starostwo Powiatowe w Ł. (pismo z 19 marca 2013r.) poinformowało, że Powiat [...] nie jest zainteresowany zakupem od A części działki nr ewid. 137. Jednocześnie wyjaśniano, że Powiatowy Zarząd Dróg w Ł. jako zarządca drogi powiatowej nr [...] G.- S. – E. potwierdza istnienie zjazdu z działki nr 189 na drogę publiczną i nie wnosi zastrzeżeń, co do korzystania z tego zjazdu w takim zakresie jak dotychczas. Korzystanie z istniejącego zjazdu nie stanowiło dotąd zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego na tej drodze. Następnie organ I instancji podkreślił, iż wniosek inwestora zawierał niezbędne określenia, wyszczególnione w art. 52 ust. 2 ustawy, a projekt decyzji został sporządzony przez osobę uprawnioną, zgodnie z art. 60 ust. 4 ustawy. W toku przygotowywania projektu decyzji przeprowadzono analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Ustalenie warunków zabudowy dla projektowanej inwestycji wymagało łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 ustawy. W ocenie organu I instancji wyniki wykonanej analizy dla przedmiotowej działki wykazały niespełnienie koniecznych warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ ustalił, że działka nr ewid. 189 zlokalizowana jest na obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, istnieją już na niej budynek mieszkalny i budynki gospodarcze o łącznej powierzchni zabudowy ok. 306 m² (w tym budynek mieszkalny ok. 61 m²), powierzchnia terenu (części działki objętej analizą) wynosi 4227 m², wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni terenu wynosi 4,1%, szerokość elewacji frontowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego wynosi 11 m. Działki sąsiednie nr ewid. 188/1, 135/2 zlokalizowane są na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Na działce nr ewid. 188/1 zlokalizowany jest budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy o łącznej powierzchni zabudowy ok. 142 m² (w tym budynek mieszkalny ok. 115 m²), powierzchnia działki objętej analizą wynosi 90 m², wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni terenu wynosi 15,8%, szerokość elewacji frontowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego to 10 m. Na działce nr ewid. 135/2 zlokalizowany jest budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy ok. 129 m², powierzchnia terenu (części działki objętej analizą) wynosi 5588 m², wskaźnik powierzchni zabudowy do powierzchni terenu wynosi 2,3%, szerokość elewacji frontowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego wynosi: 12 m. Dalej organ I instancji ustalił, iż w analizowanym obszarze średni wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu wynosi 7,4%. Istniejąca linia zabudowy na analizowanym terenie znajduje się w odległości 16 m od granicy z działką nr ewid. 138 (droga powiatowa Nr [...]). Średnia szerokość elewacji frontowych budynków mieszkalnych na analizowanym terenie wynosi 11 m. Wobec tego zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, póz. 1588) z przeprowadzonej analizy wynika, iż przy uwzględnieniu tolerancji do 20% inwestor mógłby na wnioskowanym terenie realizować budynek o maksymalnej szerokości elewacji południowej wynoszącej 13,2 m. Ustalenie szerokości elewacji frontowej na 15,0 m projektowanego budynku mieszkalnego, nie będzie zgodne z § 6 ust. 1 rozporządzenia i z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie organu I instancji w przypadku planowanej inwestycji tzn. budowy budynku mieszkalnego w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej na części działki nr ewid. 189 (obręb [...]) położonej w miejscowości S. w gminie S., mamy do czynienia z sąsiedztwem złym, a więc niewłaściwym dla wnioskowanej inwestycji z punktu widzenia kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Zgoda na wnioskowaną budowę budynku mieszkalnego będzie wbrew standardom właściwego komponowania i kształtowania nowej zabudowy czyli wbrew warunkom niezbędnym dla określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Zdaniem organu I instancji planowana inwestycja nie posiada dostępu do drogi publicznej. Stosownie art. 2 pkt 14 ustawy pojęcie dostępu do drogi publicznej oznacza bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W związku z faktem, iż wnioskowana działka nie przylega do drogi publicznej ani nie posiada dostępu do niej poprzez drogę wewnętrzną - jedyną formą dostępności wnioskowanej działki do drogi publicznej jest w ocenie organu I instancji ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej na działce (bądź działkach), które oddzielają teren inwestycyjny od drogi wewnętrznej lub publicznej. W związku z powyższym organ I instancji decyzją z dnia [...], na podstaw art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy oraz art. 104 k.p.a. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Od decyzji organu I instancji z dnia [...] odwołanie wnieśli B. i A.O., w którym zarzucili, że działka jest już zabudowana i posiada zjazd z drogi publicznej od lat 1924-1926. Projektowana inwestycja jest natomiast uzupełnieniem istniejącej już zabudowy i nie powoduje powstania nowego siedliska i nowego zjazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało odwołanie za niezasadne i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się w pierwszej kolejności na treść art. 61 ust. 1 pkt 1 - 5 oraz art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a następnie stwierdził, iż w jego ocenie decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...], odmawiająca ustalenia warunków zabudowy z uwagi na nie spełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, odpowiada prawu. Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy teren inwestycji powinien posiadać dostęp do drogi publicznej. Z akt sprawy wynika, że działka o nr 189, sąsiaduje z nieruchomością nr 137, stanowiącą własność Skarbu Państwa, będącą w wieczystym użytkowaniu A S.A. z siedzibą w W. i posiadającą oznaczenie TK - tereny kolejowe. Wskazana działka odgradza nieruchomość inwestorów od drogi publicznej powiatowej nr [...] - działka nr 138. Nieruchomość skarżących nie posiada wobec powyższego bezpośredniego dostępu do drogi publicznej. Zdaniem organu II instancji pojęcie dostępu do drogi publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie ogranicza się jedynie do bezpośredniego dostępu, a więc do przypadku, gdy działka budowlana graniczy z drogą zaliczoną do jednej z kategorii dróg publicznych. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 14 ustawy przez dostęp do drogi publicznej należy rozumieć zarówno bezpośredni dostęp do tej drogi, jak i dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Działka nr 137, będąca w użytkowaniu wieczystym A S.A. nie jest drogą. Stanowi ona teren kolejowy (TK). Na ww. nieruchomości nie została ustanowiona służebność przechodu i przejazdu, A S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami z siedzibą w W. jednoznacznie wskazało, że Spółka nie wyraża zgody na ustanowienie służebności drogowej, o co wnieśli B. i A. O. w dniu 30 listopada 2012r. Z kolei jak wynika z pisma z dnia 22 marca 2013r. Starostwo Powiatowe w Ł. nie jest zainteresowane zakupem nieruchomości o nr 137. Wobec powyższego należało stwierdzić, że działka skarżących nie posiada także pośredniego dostępu do drogi publicznej. W ocenie Kolegium przedstawione okoliczności jednoznacznie wskazują zatem na fakt, iż planowana inwestycja nie spełnia przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ nie posiada bezpośredniego jak i pośredniego dostępu do drogi publicznej. Organ odwoławczy podkreślił również, że pojęcie dostępu do drogi publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy należy rozumieć jako dostęp faktyczny i prawny. Wobec tego podnoszona przez skarżących okoliczność istnienia faktycznego dostępu do drogi publicznej jest niewystarczająca. W przedmiotowej sprawie wystąpiła zatem przesłanka negatywna, co skutkowało odmową wydania decyzji zgodnie z wnioskiem B. i A. O. Jednocześnie Kolegium zwróciło uwagę, że inwestorzy na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964r., nr 16, poz. 93 ze zm.) mogą wystąpić do sądu powszechnego o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Zgodnie z dyspozycją ww. przepisu jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna). W przypadku kiedy ww. służebność zostanie ustanowiona B. i A.O. będą mogli ponownie zwrócić się do Wójta Gminy S. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego wnieśli B. O. i A. O. podnosząc, że na działce nr 137 będącej w użytkowaniu wieczystym A S.A. nie została ustanowiona służebność drogowa, ponieważ w latach 1924-1926, jak i w latach 60-tych, kiedy na działce nr 189 powstawała zabudowa, przepisy nie wymagały jej ustanowienia. Podkreślili, że inwestycja nie powoduje powstania nowego siedliska i zjazdu. Jest natomiast konieczna z uwagi na fakt, iż stan techniczny budynków jest zły. Możliwości korzystania ze zjazdu nie kwestionuje zarządca drogi powiatowej. Ponadto to oni zajmują się utrzymaniem zjazdu, a nie A S.A. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270, powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Sąd administracyjny natomiast nie przejmuje sprawy do merytorycznego rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co skutkowało uchyleniem zarówno zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przedmiotem sporu są w niniejszej sprawie dwie kwestie: czy planowana inwestycja spełnia wymogi dobrego sąsiedztwa i oraz wymóg dostępu do drogi publicznej. Obydwie kwestie zostały w ocenie sądu wadliwie ocenione przez organ. Konieczność badania obydwu przesłanek wynika wprost z art. 61 ust.1 u.p.z.p., zgodnie z którym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków, o których mowa w tym przepisie (pkt 1-5), w tym gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (pkt 1). Z kolei wymagania dotyczące ustalania linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz geometrii dachu określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z art. 61 ust.1 pkt 2 u.p.z.p. wynika wymóg, aby działka objęta wnioskiem posiadała dostęp do drogi publicznej. W celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. (§ 3 ust.1 rozporządzenia). Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy zasadniczej, lub w przypadku jej braku na kopii mapy katastralnej, przyjętych do zasobów geodezyjnych, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów. Wyznaczony w ten sposób obszar analizowany winien mieć zatem kształt koła, elipsy bądź czworoboku. Zaznaczony na mapie załączonej do decyzji obszar nie spełnia tego kryterium, ma kształt bardzo nieregularny. Nie sposób też stwierdzić czy został zachowany jego minimalny wymiar. Nie można przy tym wykluczyć, że wytyczenie go w większym wymiarze pozwoliłoby na objęcie analizą większej (niż dwie) liczby nieruchomości zabudowanych. Wskazywałoby na to chociażby zdjęcie satelitarne terenu, na którym widać zabudowania usytuowane po drugiej stronie drogi kolejowej, a mieszczące się w odległości zbliżonej do trzykrotnej szerokości frontu działki. Wniosek zawarty w uzasadnieniu decyzji Wójta Gminy S., iż w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze złym sąsiedztwem, niewłaściwym z punktu widzenia zagospodarowania terenu i kształtowania zabudowy jest nieuzasadniony w świetle szczegółowych ustaleń zabudowy sąsiedniej. Ustalenia te wprost wskazują, że dwie najbliższe nieruchomości są również zabudowane budynkami mieszkalnymi, jednorodzinnymi. Charakter zabudowy jest zatem tożsamy z planowaną inwestycją. Przesądzające znaczenie dla wniosku, iż planowany budynek zakłóca ład przestrzenny miała szerokość elewacji frontowej, określona na 15 m, gdy tymczasem średnia szerokość elewacji badanych budynków to 11 metrów. Organ przyjął możliwość zwiększenie tego wskaźnika jedynie o 20%, zatem do 13,2 metra, zgodnie z § 6 ust.1 in fine. Tymczasem stosownie do § 6 ust.2 rozporządzenia dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy urbanistycznej. Przedwczesnym było nierozważenie zastosowania powołanego uregulowania, zwłaszcza wobec tak niewielkich podstaw do porównań i wobec faktu, iż skarżący planują zabudowę o tożsamym charakterze, jaka już istnieje w analizowanym obszarze. Wreszcie, nawet w sytuacji, gdy z analizy urbanistycznej wynika, że którykolwiek z proponowanych przez wnioskodawcę wskaźników odbiega od możliwych do przyjęcia w danym obszarze, organ winien umożliwić wnioskodawcy weryfikację żądania i dostosowanie parametrów planowanej zabudowy do wniosków analizy urbanistycznej. Do takiego wniosku skłania zasada ekonomiki procesowej. Na etapie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji ocenia się wszak zamierzenie inwestycyjne, a nie skonkretyzowany projekt budowlany.. W tej sytuacji zdziwienie budzi kategoryczność osądu, iż planowany budynek zaburzy istniejący ład przestrzenny, zwłaszcza, że organ odstąpił od weryfikacji niektórych parametrów nowej zabudowy, przesadzających o dobrym sąsiedztwie. Wniosek o niespełnieniu warunku dobrego sąsiedztwa jest co najmniej przedwczesny. Przesłanki dobrego sąsiedztwa w ogóle nie zbadało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, chociaż inwestorzy w odwołaniu, wprawdzie bardzo lakonicznym, ale zakwestionowali wnioski organu I instancji w tym zakresie. Stanowi to naruszenie wymogów postępowania odwoławczego. Organ II instancji przejmuje sprawę do ponownego rozpoznania, jest zobligowany do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 i art. 140 p.p.s.a.) W następnej kolejności należy wskazać, iż w sposób niewystarczający została wyjaśniona kwestia dostępu do drogi publicznej, przez który należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej (art. 2 pkt 14 w zw. z art. 61 ust. pkt 2 ustawy). Z wyjaśnień skarżących wynika, że dostęp z ich nieruchomości do drogi publicznej odbywa się w niezmieniany sposób od lat. Poza sporem jest, że zjazd z nieruchomości skarżących – działki nr 189 – na drogę publiczną, którą stanowi działka nr 134, odbywa się od lat dwudziestych ubiegłego wieku przez działkę 137. Organ wskazuje, że właścicielem fragmentu działki 137 są Polskie Koleje Państwowe i to przez ich teren odbywa się faktyczny zjazd z nieruchomości skarżących na drogę publiczną. Tymczasem z załączonego do akt wypisu z ewidencji gruntów wynika, że właścicielem działki nr 137 pozostaje Skarb Państwa. Niespornym jest również, że zarządca drogi wyraża zgodę na istniejący zjazd, jednocześnie A nie wyraża zgody na ustanowienie służebności gruntowej na działce nr 137, zaś Starostwo Powiatowe w Ł. na wykup nieruchomości. Jednakże nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której zabudowana nieruchomość i wykorzystywana na cele mieszkaniowe od lat pozbawiona zostałaby możliwości komunikacji. Przy czym skarżący, odmiennie niż organ powołują się na fakt wybudowania budynku mieszkalno – inwentarskiego już w latach dwudziestych zaś kolejnych zabudowań, także mieszkalnych, w latach 70. ubiegłego wieku. Organy nie odniosły się do zarzutów skarżących, że sposób zjazdu z ich nieruchomości nie zmienił się od czasu realizacji poprzednich inwestycji. Nie wyjaśniono, jak rozwiązano kwestię dostępu do drogi publicznej w czasie zabudowywania działki i zmian zabudowy w latach siedemdziesiątych, w szczególności, czy i na jakiej podstawie wówczas ustalono, iż nieruchomość posiada dostęp do drogi publicznej. Należało podjąć próbę ustalenia, czy skarżący, bądź ich poprzednicy legitymowali się tytułem prawnym do korzystania z dostępu do drogi publicznej poprzez działkę 137. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię ( art. 61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p.) oraz do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych do właściwego rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi naruszenie zasad postępowania, określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.. To czyni decyzje co najmniej przedwczesnymi. Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z wcześniejszych rozważań. B.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło