IV SA/Wa 1615/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-04
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku leśniczówki i wiaty na drewno, zlokalizowanej w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, jest zgodne z prawem, w szczególności z przepisami dotyczącymi ochrony przyrody i zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w strefie ochronnej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji planowanej w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora. Inwestycja nie spełniała przesłanek odstępstwa od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w tej strefie, w szczególności nie stanowiła obiektu służącego racjonalnej gospodarce leśnej, a plan urządzenia lasu nie przewidywał takiej lokalizacji leśniczówki ani wiaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy leśniczówki i wiaty na drewno na działce położonej w pasie 100 m od linii brzegowej Jeziora L., na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N. oraz obszarów Natura 2000. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. przez wadliwe uzasadnienie i nieprawidłowe przyjęcie, że nie wykazano racjonalności gospodarki leśnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska,, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi Centrum [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy -oddala skargę-
Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].05.2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...].03.2013 r., odmawiające uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku leśniczówki i wolnostojącej wiaty przeznaczonej do składowania drewna na działce o nr. ew. [...] obręb P., gmina S..
Organ I instancji w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia stwierdził, iż zgodnie z art. 60 ust. 1, w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej u.p.z.p.) decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż parki narodowe i ich otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Z tego względu potwierdził, że w przedmiotowej sprawie wymagane jest dokonanie uzgodnienia w trybie wskazanej ustawy, ponieważ działka objęta planowaną inwestycją położona jest na terenie prawnie ustanowionych form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Działka znajduje się bowiem w obrębie sieci obszarów Natura 2000 - w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza N. (kod obszaru [...]), ponadto w granicach specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 Ostoja N. (kod obszaru [...]), a także na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N..
Wobec tego organ uzgadniający rozważył, czy w oparciu o obowiązujące przepisy z zakresu ochrony przyrody możliwe jest zaakceptowanie przedłożonego projektu decyzji oraz ustalonych nim warunków zabudowy. W tym celu dokonał analizy zgodności planowanej inwestycji z aktualnie obowiązującymi na tym terenie przepisami z zakresu ochrony przyrody, tj. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N., ze szczególnym uwzględnieniem obowiązujących uwarunkowań i zakazów.
Zaznaczył przy tym, iż w przypadku pokrywania się obszarów Natura 2000 z innymi obszarowymi formami ochrony przyrody organ ochrony przyrody w pierwszej kolejności bada, czy realizacja przedsięwzięcia nie naruszy zakazów zawartych w aktach prawa miejscowego, ustanawiających inne niż Natura 2000 formy ochrony przyrody. Taka kolejność postępowania przy uzgadnianiu warunków zabudowy pozwala, jego zdaniem, uniknąć zbędnego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 w sytuacji, gdy realizacja inwestycji jest niemożliwa z uwagi na uwarunkowania prawne dotyczące pozostałych form ochrony przyrody, ustanowionych na analizowanym terenie. Z tego powodu w pierwszej kolejności ocenił uwarunkowania inwestycji w kontekście jej położenia w granicach obszaru chronionego krajobrazu. Następnie stwierdzając, że zamierzone przedsięwzięcie koliduje z przepisami obowiązującymi na tym terenie, odstąpił od analizowania wpływu na obszary Natura 2000. Stwierdził bowiem, że na chwilę obecną nie zmieniłoby to wydanego rozstrzygnięcia, a mogłoby spowodować nakładanie na inwestora nieuzasadnionych kosztów, związanych z przeprowadzeniem oceny oddziaływania na obszary Natura 2000.
Rozpatrując wniosek organ skorzystał z materiałów ogólnodostępnych w formie map i zdjęć satelitarnych terenu ze stron internetowych: http://maps.geoportal.gov.pl/webclient, http://geoserwis.gdos.gov.pl/mapy/. Ponadto wykorzystał materiał dowodowy znany mu z urzędu w formie wyników badań ornitologicznych z przeprowadzonej w 2012 r. inwentaryzacji obszaru Natura 2000 Puszcza N. (dane przekazane przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska). W toku postępowania organ zwrócił się pismem z dnia [...].01.2013 r. do Wójta Gminy S. o udostępnienie dodatkowego materiału dowodowego - aktualnego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S.. Jednocześnie w piśmie tym zwrócił uwagę organu prowadzącego postępowanie główne na konieczność realizacji obowiązku zawartego w art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227, ze zm.), zgodnie z którym "organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000". Wyjaśnił przy tym, że obowiązek ten ciąży w szczególności na organie wydającym decyzje, o których mowa w art. 96 ust. 2, w tym decyzje o warunkach zabudowy. Natomiast z przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy nie wynika, aby wymienione zagadnienie zostało rozważone przez organ uprawniony do wydania decyzji.
W ramach postępowania wyjaśniającego, pismem z dnia [...].01.2013 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w O. wystąpił również do Nadleśnictwa N. o udzielenie opinii w zakresie celów gospodarki leśnej prowadzonej na terenie objętym wnioskiem w kontekście planowanej zabudowy. O czynności tej powiadomił organ prowadzący postępowanie główne oraz inwestora pismem z dnia [...].01.2013 r.
Dnia [...].01.2013 r. do siedziby tutejszego urzędu wpłynęło pismo Wójta Gminy S. z dnia [...].01.2013 r., do którego dołączona została kopia wnioskowanej dokumentacji w postaci informacji o oznaczeniu działki objętej wnioskiem w aktualnie obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. wraz z kopią części tekstowej Studium oraz kopią wyrysu ze Studium dla tej działki.
Odpowiedź ze strony Nadleśnictwa N. wpłynęła do siedziby organu – [...].01.2013 r. Dnia [...].01.2013 r. wpłynęło również pismo inwestora, z dnia [...].01.2013 r. Do pisma tego załączone zostały materiały uzupełniające w postaci kopii: Planu Urządzenia Lasu dla terenu objętego wnioskiem na okres od [...].01.2006 r. do [...].12.2015 r. wraz z decyzją Ministra Środowiska zatwierdzającą ten plan, postanowienia Regionalnego Dyrektora Lasów Państwowych w O. uzgadniającego przedmiotowy projekt decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych, mapy ewidencyjnej terenu, uwag zgłoszonych do projektu aktualizacji Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. (aktualnie przechodzącego procedurę uzgodnienia z tutejszym organem).
Przed wydaniem rozstrzygnięcia organ wypełnił obowiązek z art. 10 § 1 oraz art. 81 K.p.a. i pismem z dnia [...].02.2013 r. zawiadomił organ prowadzący postępowanie główne oraz inwestora o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Przedstawiciele inwestora, po zapoznaniu z całością akt, wnieśli pisemną informację, zawartą w protokole z dnia [...].02.2013 r. zobowiązując się, że do dnia [...].02.2013 r. dostarczą dodatkowy dokument w sprawie, w postaci pisma wyjaśniającego konieczność lokalizacji wiaty objętej wnioskiem. Dokument ten wpłynął do siedziby organu dnia [...].02.2013 r.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, organ I instancji stwierdził, że:.
- z map dostarczonych przez Wójta Gminy S. wraz z wnioskiem o uzgodnienie, w porównaniu z mapami i zdjęciami satelitarnymi dostępnymi w internecie (Geoportal, Geoserwis), wynika, iż w planowane zamierzenie zlokalizowane jest w pasie szerokości 100 m od linii brzegu Jeziora L.
- teren objęty inwestycją stanowi grunt leśny;
- projekt decyzji o warunkach zabudowy wskazuje, iż przedmiotowa inwestycja obejmuje lokalizację dwóch obiektów budowlanych - budynku leśniczówki oraz wiaty. W Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.), wskazano, że "za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione" .
RDOŚ zatem już na wstępie postępowania ustalił, iż przedstawiony do uzgodnienia projekt decyzji dopuszcza lokalizację obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegu Jeziora L.. W następstwie tego stwierdził, że warunki zabudowy wskazane tym projektem kolidują z zakazem "lokalizowania obiektów budowlanych (...)", określonym w § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N..
Nie stwierdził też zaistnienia którejkolwiek z przesłanek umożliwiających odstąpienie od ogólnej zasady zabudowy w 100-metrowej (strefie ochronnej jezior), ustanowionej na mocy art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody, a wprowadzonej na przedmiotowym terenie mocą § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały Nr [...]Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N.
Planowana inwestycja, w ocenie organu, z uwagi na jej charakter (budowa budynku leśniczówki oraz wiaty na drewno) nie kwalifikuje się do zastosowania większości odstępstw przewidzianych od tego zakazu. Nie stanowi ona bowiem urządzenia wodnego (zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 145, "urządzenia służącego kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich"). Nic nie wskazuje również na to, by inwestycja miała służyć prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, bądź rybackiej (wyjątek dotyczący racjonalnej gospodarki leśnej omówiono w dalszej części).
Kolejne wyjątki od omawianego zakazu przewidziane zostały w § 5, ustępach: 2, 5 i 6 ww. uchwały Sejmiku Województwa [...], zgodnie z którymi zakaz wprowadzony w § 5 ust. 1 pkt 8 nie dotyczy:
"obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach (planistycznych) oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych" (§ 5 ust. 5 pkt 1);
"siedlisk rolniczych - w zakresie uzupełnienia istniejącej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pod warunkiem nie przekraczania dotychczasowej linii zabudowy od brzegu " (§ 5 ust. 5 pkt 2);
"wyznaczanych w miejscowych pianach zagospodarowania przestrzennego terenów dostępu do wód pubłicznych - w zakresie niezbędnym do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani" (§ 5 ust. 5 pkt 3);
"ustaleń obowiązujących do dnia wejścia w życie niniejszej uchwały, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz sporządzonych projektów planów w stosunku do których zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie uchwały" (§ 5 ust. 6);
"wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa", "prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym", "realizacji inwestycji celu publicznego " (§ 5 ust. 2 pkt 1, 2, 3).
Odnosząc się do odstępstw zawartych w § 5 ust. 5 pkt 2 i 3 oraz § 5 ust. 2 cyt. uchwały organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie żadne z nich nie znajduje zastosowania.
Natomiast wskazany w pkt 8 wyjątek, odnoszący się do gospodarki leśnej, nie dotyczy, jak podkreślił organ, wszelkiego rodzaju gospodarki leśnej ale tylko takiej, która jest racjonalna. Za taką w rozumieniu przepisów ochronie przyrody należy uznać gospodarkę prowadzoną zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, na co wskazują art. 3 pkt 1 i art. 5 pkt 28 ustawy o ochronie przyrody. Jest to zatem gospodarka uwzględniająca wymagania ochrony przyrody oraz prowadzona w sposób ograniczający powstawanie zagrożeń z nią związanych dla obszaru podlegającego ochronie. Pojęcie obiektu służącego prowadzeniu racjonalnej gospodarce leśnej dotyczy zatem takich obiektów, które umożliwiają uwzględnienie wymagań ochrony przyrody w działalności gospodarczej w zakresie leśnictwa.
Gospodarka leśna, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59, ze zm.,) stanowi "działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony, zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu". Ustawa o lasach nie precyzuje natomiast pojęcia racjonalnej gospodarki leśnej, jednak w art. 6 ust. 1 pkt 1a wprowadza pojęcie trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Zgodnie z ustawą poprzez to pojęcie rozumie się "działalność zmierzającą do ukształtowania struktury lasów i ich wykorzystania w sposób i tempie zapewniającym trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania, teraz i w przyszłości, wszystkich ważnych ochronnych, gospodarczych i socjalnych funkcji na poziomie lokalnym, narodowym i globalnym, bez szkody dla innych ekosystemów". Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy, podstawowy dokument gospodarki leśnej stanowi plan urządzenia lasu. Dalsze przepisy ustawy (art. 7, 8) stanowią o tym, że również trwale zrównoważona gospodarka leśna jest prowadzona w oparciu o plan urządzenia lasu, z uwzględnieniem w szczególności następujących celów: "1) zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodą, glebę, warunki życia i zdrowia człowieka oraz na równowagę przyrodniczą; 2) ochrony lasów, zwłaszcza lasów i ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na: a) zachowanie różnorodności przyrodniczej, b) zachowanie leśnych zasobów genetycznych, c) walory krajobrazowe, d) potrzeby nauki; 3) ochrony gleb i terenów szczególnie narażonych na zanieczyszczenie lub uszkodzenie oraz o specjalnym znaczeniu społecznym; 4) ochrony wód powierzchniowych i głębinowych, retencji zlewni, w szczególności na obszarach wododziałów i na obszarach zasilania zbiorników wód podziemnych; 5) produkcji, na zasadzie racjonalnej gospodarki, drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu."
Z zapisów tych RDOŚ wyprowadził wniosek, że działania dotyczące gospodarki leśnej mogą być uznane za trwale zrównoważone, jeśli uwzględniają konieczność ochrony lasów o szczególnych walorach krajobrazowych. Takimi lasami zaś z pewnością są lasy, których dotyczy przedmiotowy wniosek. Świadczy o tym, jak podkreślił organ, już samo objęcie tego terenu trzema formami ochrony przyrody, w tym jedną dotyczącą ochrony krajobrazu. Wobec powyższego, w opinii organu budowa wiaty na drewno tuż nad brzegiem jeziora (jak wynika z projektu decyzji - w odległości ok. 25 m do 35 m od brzegu) nie stanowi trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Gospodarka trwale zrównoważona musi bowiem uwzględniać walory krajobrazowe lasów, w tym ograniczenia wynikające z ustanowienia form ochrony przyrody, natomiast wiata służąca przechowywaniu drewna w opinii tutejszego organu może zostać zlokalizowana poza strefą 100 m od brzegu jeziora bez wpływu na możliwość prowadzenia trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Organ podkreślił przy tym, że definicja trwale zrównoważonej gospodarki leśnej jest w pewnym sensie terminem analogicznym do pojęcia racjonalnej gospodarki leśnej. Według słownika wyrazów bliskoznacznych (źródło: http://synonimy.ux.pl/) pojęcie "racjonalny" oznacza bowiem: logiczny, mający rozumowe podstawy, rozumowy, zgodny z rozumem, przemyślany, rozsądny, sensowny. Odstępstwa od zakazu, jako wyjątki, należy interpretować ściśle, co oznacza, że przez obiekty służące racjonalnej gospodarce należy rozumieć wyłącznie obiekty służące do prowadzenia tego typu gospodarki. Budynek ten może zatem znajdować się poza pasem owych 100 m i nie będzie to miało wpływu na możliwość prowadzenia racjonalnej gospodarki leśnej. Nie jest bowiem dla tej gospodarki niezbędne zamieszkiwanie właściciela lub użytkownika nieruchomości w tym pasie. Zatem wiata przeznaczona do składowania drewna może być z powodzeniem zlokalizowana poza pasem ochronnym Jeziora L. bez wpływu na wytyczone w planie urządzenia lasu cele gospodarki leśnej. Tym samym brak jest podstaw do zastosowania w stosunku do tej wiaty odstępstwa dotyczącego prowadzenia racjonalnej gospodarki leśnej. Organ podkreślił, że skoro ustawodawca przewidział wprost w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie przyrody możliwość wprowadzenia aktem prawa miejscowego przedmiotowego zakazu, to oznacza to, że uznał lokalizowanie określonych inwestycji budowlanych w pasie 100 m od brzegów wód za szkodliwe dla przyrody. Wprowadzone na terenie obszaru chronionego krajobrazu ograniczenie w lokalizowaniu obiektów budowlanych związane jest niewątpliwie z realizacją celów wytyczonych przez ustawę o ochronie przyrody. Orzekł kierując się sensem i celem ochrony przyrody, jak również biorąc pod uwagę znaczny stopień oddalenia planowanej wiaty od terenów aktualnie zabudowanych (których zaopatrzenie w drewno opałowe ma być zabezpieczone dzięki budowie przedmiotowej wiaty, o czym informują przedstawiciele inwestora w przedkładanej tutejszemu organowi dokumentacji). Odległość ta wynosi ponad 1 km. Organ uzgadniający stwierdził zatem, że realizacja tego zamierzenia we wskazanym miejscu nie wydaje się być racjonalna z punktu widzenia ochrony przyrody oraz odstępstwa przewidzianego jedynie dla racjonalnej gospodarki leśnej.
Za wymagające szerszego objaśnienia organ uznał również pierwsze z przytoczonych odstępstw, zawarte w § 5 ust. 5 pkt 1 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N.. Zauważył, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym pojawiają się dwa poglądy co do jego interpretacji. Jeden z nich wskazuje, iż odnosi się ono do dwóch niezależnych od siebie możliwości, z których jedna dotyczy " obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin", a druga "uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych. Drugi pogląd wskazuje natomiast, że spójnik "oraz", którym posłużono się w § 5 ust. 5 pkt 1 cyt. uchwały, oznacza koniunkcję, tj. łączy człony szeregu składniowego, a zwykle współrzędne części zdania. Oznacza to, że przesłanki wymienione we wskazanym przepisie (tj. położenie inwestycji w obszarze zwartej zabudowy wsi oraz wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy zgodnie z linią na działkach przyległych) powinny wystąpić łącznie (por. wyrok NSA z dnia 25.09.2012 r., sygn. akt II OSK 2091/11, wyrok WSA w Warszawie z dn. 27.11.2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1335/12).
Analizując pierwszą z tych przesłanek, dotyczącą "obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin", organ zbadał treść zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. (materiał dostarczony przez Wójta Gminy S. z pismem z dnia [...].01.2013 r. Stwierdził, że z materiału tego nie wynika, aby działka nr [...] położona była w obszarze zwartej zabudowy wsi P.. Działka jest oddalona od zabudowy wsi P.. Leży natomiast na terenie osady L., w obrębie gruntów należących do Kompleksu Recepcyjno- Wypoczynkowego "L.". Część działki wskazana do zabudowy jest położona na południe od istniejących zabudowań ośrodka wypoczynkowego i znacznie od nich oddalona. Zgodnie z przesłaną przez Wójta Gminy S. informacją, w Studium uwarunkowań Gminy, zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z dnia [...].04.2004 r., teren ten położony jest w granicach wydzielenia opisanego jako "tereny leśne", a zatem poza granicami wydzieleń związanych z zabudową istniejącą i projektowaną. Ponadto na podstawie analizy Studium, którego pełna treść zamieszczona jest na oficjalnej stronie internetowej Gminy S. organ stwierdził, iż wymieniony dokument planistyczny nie wskazuje wprost granic obszarów zwartej zabudowy na terenie gminy, a jedynie informuje o formach użytkowania terenu i kierunkach rozwoju przestrzennego. Dodatkowo, jak wynika z przesłanego materiału uzupełniającego oraz informacji znanych tutejszemu organowi z urzędu (z prowadzonych postępowań uzgodnieniowych), podjęta jest uchwała o przystąpieniu do aktualizacji studium (aktualnie dokument przechodzi procedurę ponownego z tutejszym organem). Mając na uwadze wskazane ustalenia stwierdzono, że przedmiotowa inwestycja nie wypełnia pierwszej przesłanki zawartej w § 5 ust. 5 pkt 1 cyt. uchwały.
Druga natomiast przesłanka, dotycząca uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej "przewiduje możliwość wyjścia poza teren owej zwartej zabudowy"; ale ustanawia pewne warunki. Mianowicie dotyczy uzupełnienia istniejącej już zabudowy, czyli realizuje cel skupienia zabudowy (jak ma to miejsce w przypadku zwartej zabudowy). Jednocześnie ustala, że muszą być zabudowane przynajmniej obydwie przyległe działki oraz istnieje możliwość wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy zgodnie z linią występującą na działkach przyległych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12.05.2011 r., sygn. akt IV SA/Wa484/11). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska oraz Sądów Administracyjnych, działką przyległą można nazwać tę działkę, która styka się bezpośrednio, przylega do omawianej działki, natomiast o sąsiedztwie można powiedzieć "bliższe", "dalsze", a zatem pojęć przyległy i sąsiedni nie można używać zamiennie. Z tego względu rozpatrując występowanie zabudowy otaczającej planowany teren inwestycji w kierunku rozpatrzenia wskazanej przesłanki, należy brać pod uwagę jedynie zabudowę na działkach bezpośrednio stykających się z planowanym terenem zainwestowania. Ponadto zawarty w omawianym przepisie zapis "zgodnie z linią występującą na działkach przyległych" (liczba mnoga) wskazuje, iż nie jest wystarczające, aby zabudowana była tylko jedna działka przyległa. Niemniej jednak zastosowanie tej przesłanki w przedmiotowej sprawie jest ewidentnie niemożliwe, gdyż na południe od terenu objętego wnioskiem znajduje się zwarty kompleks leśny, według dostępnych źródeł (Geoportal, Geoserwis) niezabudowany.
Zatem bez względu na zabudowę zlokalizowaną w kierunku północnym od wskazanego miejsca realizacji inwestycji, brak jest w przedmiotowej sprawie możliwości wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy w oparciu o zabudowę działek przyległych, a tym samym brak możliwości zastosowania drugiej przesłanki z odstępstwa zawartego w § 5 ust. 5 pkt 1 cyt. uchwały Sejmiku [...]. Jednocześnie biorąc pod uwagę charakter gruntów zlokalizowanych wokół przedmiotowego terenu nie można uznać, iż planowana zabudowa mogłaby stanowić "uzupełnienie" istniejącej zabudowy. O uzupełnieniu można mówić wówczas, jak podkreślił organ, gdy czyni się zabudowę kompletną, dodając jedynie to, co stanowi dopełnienie (zgodnie ze ścisłą wykładnią pojęcia uzupełnienie). Planowana zabudowa nie ma natomiast charakteru uzupełniającego, a rozszerzający.
Wobec tego stwierdzono, iż bez względu na przyjęty sposób interpretacji zapisu § 5 ust. 5 pkt 1 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N. , w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe zastosowanie ustanowionego tam odstępstwa. Przedmiotowa inwestycja nie wypełnia bowiem żadnej z wymienionych w przepisie przesłanek.
Po przeanalizowaniu wszystkich możliwych odstępstw od omawianego zakazu organ stwierdził, iż żadne nie znajduje zastosowania w stosunku do przedmiotowej inwestycji. W stosunku do projektowanej wiaty nie znajduje również zastosowania odstępstwo dotyczące prowadzenia racjonalnej gospodarki leśnej.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaznaczył przy tym, że jako organ uzgadniający warunki zabudowy, wypowiada się co do konkretnej treści zaproponowanej w przedłożonym projekcie decyzji. Nie jest również możliwe dokonywanie uzgodnienia pod warunkami. Biorąc zatem pod uwagę warunki zabudowy zaproponowane w przedłożonym projekcie decyzji organ stwierdził, że w obecnym kształcie nie gwarantują one zgodności z omówionym zakazem, z uwagi na planowaną budowę wiaty w pasie szerokości 100 m od linii brzegu Jeziora L.
Jednocześnie organ uzgadniający zauważył, że przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji nie zawiera potwierdzenia wypełnienia przez Wójta Gminy S. delegacji prawnej zawartej w art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227, ze zm. - dalej nazywanej ustawą ocenową). Zgodnie z tym przepisem prawa "organ właściwy do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000". Obowiązek ten ciąży na organie wydającym w szczególności decyzje, o których mowa w art. 96 ust. 2, w tym decyzje o warunkach zabudowy. W przedłożonym projekcie decyzji o warunkach zabudowy brak jest informacji potwierdzających wypełnienie przed wydaniem - decyzji tego obowiązku ciążącego na Wójcie Gminy S., jako organie właściwym do wydania decyzji. Brak jest również jakiejkolwiek informacji o wynikach rozważenia tego wpływu - nałożeniu (bądź nie) na inwestora obowiązku przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w O. dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3 cyt. ustawy. Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 54, w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o warunkach zabudowy określa m.in. warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: ,,a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, b) ochrony środowiska i zdrowia łudzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej". Stosownie do art. 61 tej ustawy, wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest tylko w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych wart. 61 ust. 1, które obejmują między innymi zgodność z przepisami odrębnymi (w tym z przepisami z zakresu ochrony przyrody). W zakresie zgodności z tymi warunkami organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy przeprowadza odpowiednią analizę, o której mowa m.in. w § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 ze zm.). W projekcie decyzji przedłożonym tut. organowi zagadnienie dotyczące zgodności z przepisami odrębnymi zrealizowane zostało jedynie w zakresie informacji o położeniu działki w granicach wymienionych wyżej form ochrony przyrody oraz odwołania się do stosownych aktów prawnych, regulujących ich funkcjonowanie.
Na podstawie powyższych przepisów, organ uzgadniający wywnioskował, że projekt decyzji powinien zawierać znacznie obszerniejsze analizy, uzasadniające stwierdzenie zgodności z przepisami odrębnymi. Z uwagi na planowaną lokalizację zabudowy na terenie leśnym i objętym ochroną jako obszary Natura 2000 (zarówno obszar ochrony ptaków, jak i obszar ochrony siedlisk), projekt decyzji przedłożonej do uzgodnienia, zdaniem organu powinien zawierać analizy uzasadniające stwierdzenie braku negatywnego wpływu na ochronę przyrody tych obszarów (zgodność z art. 33 ustawy o ochronie przyrody).
Organ odstąpił jednak od analizowania szerzej tego zagadnienia, ponieważ na chwilę obecną nie zmieniłoby to wydanego rozstrzygnięcia. Zamierzenie budowlane w przedstawionym kształcie nie jest bowiem zgodne z § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N..
Na skutek wniesionego przez Centrum Usług Wspólnych zażalenia organ odwoławczy utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.
W całej rozciągłości potwierdził zasadność stanowiska I instancji. Odnosząc się natomiast do postawionych zarzutów stwierdził, że należy zauważyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach plan urządzenia lasu jest podstawowym dokumentem gospodarki leśnej opracowywanym dla określonego obiektu, zawierającym m. in. zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej. Stanowi on zatem pewne wytyczne dla prowadzenia gospodarki leśnej. Badając więc, czy projektowane obiekty posiadają walor racjonalności należy w pierwszej kolejności sprawdzić, czy ich realizacja ma swoje podstawy w planie urządzenia lasu. Plan Urządzenia Lasu dla Kompleksu Recepcyjno - Wypoczynkowego L. sporządzony na okres od [...] stycznia 2006 r. do [...] grudnia 2015 r. został zatwierdzony decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. (znak; [...]). Dokument ten, wbrew "uzasadnieniu lokalizacji budynku leśniczówki na terenie KRW L." załączonemu do przekazanego do uzgodnienia projektu decyzji, nie przewiduje konieczności budowy na terenie KRW L. leśniczówki. Leśniczówka miałaby zawierać m. in. pomieszczenia gospodarcze i magazynowe zajmujące ok. 1/3 powierzchni oraz pomieszczenia socjalne. Uzasadnia się, że budowa takiego zaplecza jest niezbędna gdyż umożliwiłaby przechowywanie podstawowych środków ochrony przeciwprzeciwpożarowej (łopaty, hydronetki plecakowe, tłumice). Ponieważ na terenie kompleksu występują poważne problemy z zasięgiem sieci telefonii komórkowych w budynku leśniczówki umieszczony zostałby także telefon. Działania te miałyby podnieść bezpieczeństwo przeciwpożarowe lasu. Z powyższego wynika, że jednym z celów posadowienia leśniczówki jest możliwość przechowywania sprzętu gaśniczego na potrzeby ochrony przeciwpożarowej lasu. Konfrontując powyższe z kierunkowymi wytycznymi z zakresu ochrony przeciwpożarowej zawartymi w Planie urządzenia lasu dla omawianego kompleksu leśnego, organ odwoławczy stwierdził, że dokument ten nie przewiduje w swojej treści, nawet w sposób ogólny działań, których realizację miałaby stanowić projektowana leśniczówka. Wskazano tam, że Nadleśnictwo N. posiada opracowany dokument pn. "Sposób postępowania na wypadek powstania pożaru lasu", który zawiera plan alarmowania oraz wykaz sił i środków do operacyjnego zabezpieczania Nadleśnictwa. "Przy opracowywaniu tego dokumentu brano pod uwagę nie tylko grunty nadleśnictwa, ale również wszystkie lasy w zasięgu terytorialnym". W następnej części Plan Urządzenia Lasu określa kategorie zagrożenia pożarowego oraz "zasady działań w zakresie profilaktyki" w tym: a) prowadzenie działalności informacyjnej i ostrzegawczej, b) korzystanie z lasu i zachowanie w lesie oraz c) posługiwanie się otwartym ogniem w lesie. Z powyższego wynika zatem, że Plan Urządzenia Lasu opiera działania ochronne lasu na wypadek pożaru w oparciu o istniejący system ochrony tego rodzaju, którego procedury znajdują się w dokumencie pn. "Sposób postępowania na wypadek powstania pożaru lasu". W kontekście powyższych ustaleń nie można uznać, że budowa leśniczówki na cele wskazane we wniosku stanowi racjonalną gospodarkę leśną.
Rozpatrując kwestie racjonalności gospodarki leśnej w odniesieniu do budynku leśniczówki, mając na uwadze, że ocena ta ma związek z rozważeniem odstąpienia od zakazu zabudowy w pasie 100 m od jeziora L. również należy, w ocenie organu odwoławczego, negatywnie ocenić istnienie tej przesłanki. Budynek wskazany w projekcie decyzji jako leśniczówka nie ma swojej charakterystyki ustawowej, jak podkreślił organ. Jest to jednak pojęcie powszechnie używane w jednym znaczeniu. Leśniczówka jest budynkiem mieszkalnym w połączeniu z funkcją służbową - internetowy słownik języka polskiego PWN definiuje leśniczówkę jako "mieszkanie i biuro leśniczego". Funkcja mieszkalna leśniczówki jest bezsprzeczna. Jest to drugi powód wykluczający możliwość uznania projektowanej inwestycji jako służącej racjonalnej gospodarce leśnej. Ze względu na wyjątkowy charakter dopuszczenia realizacji inwestycji budowlanej w pasie 100 m od brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, spełnienie warunku derogacyjnego, który uzasadnia odstępstwo od zakazu powinno być jednoznaczne. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie znalazł uzasadnienia do przyjęcia, że projekt decyzji ustalającej budowę leśniczówki w pasie 100 m od jeziora może być uznany za spełniający warunek odstępstwa od zakazu zabudowy w tym obszarze, jako obiekt służący prowadzeniu racjonalnej gospodarki leśnej. Organ odwoławczy nie podzielił podniesionego przez skarżącego zarzutu wg którego "Regionalny Dyrektor wkroczył w kompetencje Ministra Ochrony Środowiska". Zarzut ten uznał za niezasadny. Fakt, że Minister Ochrony Środowiska sprawuje nadzór nad gospodarką leśną w lasach stanowiących własność Skarby Państwa nie oznacza, że ta ustawowa kompetencja Ministra Środowiska wyłącza możliwość oceny przez RDOŚ racjonalności gospodarki leśnej w kontekście odstępstwa od zakazu zabudowy w pasie 100 m od rzek, jezior i innych zbiorników wodnych w ramach procedury uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy. Jak już wcześniej wskazano ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na organ wydający decyzję o warunkach zabudowy uzgodnienia takiego projektu z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w przypadku gdy decyzja dotyczy inwestycji zlokalizowanej na terenach objętych ochroną przyrody, z wyjątkiem parków narodowych. Organ ochrony przyrody może samodzielnie przeanalizować czy zaproponowane rozwiązania planistyczne nie są sprzeczne z przepisami obowiązującymi na terenie danej formy ochrony przyrody. Obowiązujące przepisy nie nakładają na organ ochrony przyrody działający na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązku uzgadniania swojego stanowiska z innymi organami w jakimkolwiek zakresie.
Skarżący powołując się na postanowienie Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O. z dnia [...] stycznia 2013 r., w którym stwierdzono, że leśniczówka i wiata na drewno będą służyć prowadzeniu gospodarki leśnej podnosi, że taka klasyfikacja wyklucza konieczność badania odstępstw od zakazu zabudowy w pasie 100 m od brzegu jeziora ponieważ "inwestycja CUW wypełnia kryteria, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 8 przytoczonej uchwały". Skarżący powołując ten zarzut pominął jednak, jak podkreślił GIOŚ, istotny element gospodarki leśnej, który musi być spełniony aby uznać, że zakaz zabudowy nie ma zastosowania z uwagi na istniejące od niego odstępstwo. Tym elementem jest właśnie racjonalność gospodarki leśnej.
Oceniając, czy w sprawie istnieje odstępstwo od zakazu zabudowy w pasie 100 m od rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, organ ochrony przyrody nie ma obowiązku wykazywania, że realizacja planowanej inwestycji może negatywnie wpłynąć na jeden z ww. rodzajów obiektów wodnych. Zakaz ten dotyczy bowiem samej lokalizacji obiektów budowlanych. Nie jest zatem również zasadny zarzut skarżącego, jak podkreślił GIOŚ, wskazujący na brak wykazania przez Regionalnego Dyrektora "szkód przyrodniczych" które mogły by wystąpić na skutek realizacji inwestycji.
Na koniec organ odwoławczy zauważył, że skarżący pomimo uzasadnienia przez Regionalnego Dyrektora odmowy uzgodnienia projektu decyzji w oparciu o brak przesłanki racjonalności gospodarki leśnej, nie wskazał w zażaleniu w czym miałaby się przejawiać, w jego ocenie, racjonalność gospodarki leśnej planowanego budynku leśniczówki. W uzasadnieniu zażalenia wskazano jedynie, że "omawiana inwestycja służy między innymi zabezpieczeniu przewalonych drzew, a więc stanowi realizację racjonalnej polityki leśnej". Jakkolwiek by nie ocenić działań w powyższym zakresie, to trudno powiązać funkcjonalnie "zabezpieczanie przewalonych drzew" z koniecznością budowy leśniczówki, której opis znajdujący się w uzasadnieniu projektowanej decyzji kładzie nacisk na przechowywanie w tym budynku urządzeń do gaszenia pożarów.
We wniesionej skardze Centrum Usług Wspólnych reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciło wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżący nie wykazał, iż inwestycja ta nie stanowi działania racjonalnej gospodarki leśnej;
- art. 11 w zw. z art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a., polegającym na całkowicie wadliwym uzasadnieniu, przez nieodniesienie się do konkretnych okoliczności sprawy, wskazanych przez stronę.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie postanowień obu instancji.
W uzasadnieniu swego stanowiska zaznaczył, że leśniczówka umożliwiałaby przechowywanie podstawowych środków ochrony przeciwpożarowej. Z uwagi na trudności w komunikacji bezprzewodowej, zawierałaby telefon przewodowy lub w technologii VoIP. Najbliższe obiekty o charakterze zaplecza gospodarczo-magazynowego znajdują się w odległości ok. 2 km. Korzystanie z wózków elektrycznych wydłuża w razie czego czas reakcji. Brak stosownego zapisu w Planie urządzenia lasu nie oznacza, że nie ma obecnie potrzeby realizacji tej inwestycji. Wybrany obszar jest przestrzennie i funkcjonalnie oddzielony "od terenów użytkowanych rekreacyjnie i turystycznie bardziej intensywnie". Nie powstałaby kolizja użytkowania obiektu oraz ryzyko naruszenia bezpieczeństwa osób wypoczywających. W tej też części ośrodka zlokalizowana jest większość powierzchni leśnej KRW L. Występuje tam rzadka struktura drzewostanu (95 % sosna) i droga gruntowa. Nie byłaby więc konieczna wycinka lasu. Możliwa jest obsługa obiektu w media. Brak jest też dotychczas obiektu do składowania drewna, czemu miałaby służyć wiata, co z kolei sprzyja racjonalnej gospodarce leśnej. Pełnomocnik skarżącej zarzucił nadto, iż organy nie wykazały jakie szkody przyrodnicze wystąpią w razie tej lokalizacji. Podniesiono także, iż realizację obiektów inżynieryjnego zagospodarowania lasów, zaplecza technicznego i niezbędnych mieszkań funkcyjnych dla służby leśnej popiera Dyrektor Generalny Lasów Państwowych. Skarżący powołał się także na uzgodnienie realizacji tej inwestycji przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w O.. Na koniec zarzucono, że do oceny racjonalności gospodarki leśnej uprawniony jest wyłącznie Minister Ochrony Środowiska.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu, wskazując zarazem, że podniesione argumenty są zbieżne ze wskazanymi w zażaleniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie naruszył bowiem przepisów obowiązującego prawa.
Na wstępie dalszych rozważań należy zauważyć, iż zgodnie z uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca. 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N., na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N. obowiązują następujące zakazy, wybrane spośród katalogu zakazów ustalonych w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wymienione w kolejnych punktach § 5 ust. 1 tej uchwały:
"1) zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry; z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną rybacką i łowiecką;
2) realizacji przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
3) likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;
4) wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu;
5) wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciw sztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych;
6) dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka;
7) likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;
8) lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej."
W stosunku natomiast do obszarów Natura 2000, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obowiązuje zakaz "podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony, obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami".
Zważywszy zatem, że organy prawidłowo wykazały, iż realizacja zamierzonej inwestycji - polegającej na realizacji budynku leśniczówki i wolnostojącej wiaty przeznaczonej do składowania drewna na działce o nr. ew. [...] obręb P., gmina S. - będzie pozostawała w sprzeczności z § 5 ust. 1 pkt 8 uchwałą Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] marca. 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N. , na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy N. - nie były zobowiązane do analizowania jej wpływu na istniejące tam jednocześnie obszary Natura 2000 (ptasi oraz siedliskowy).
Należy zgodzić się z organami obu instancji, że do zamierzonej zabudowy nie znajdowały zastosowania pozostałe przewidziane odstępstwa, szczegółowo opisane w postanowieniu I instancji, a wynikające z cyt. uchwały. Nie znajdowało także zastosowania odstępstwo od zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych.
Wskazany w pkt 8 wyjątek, odnoszący się do gospodarki leśnej nie dotyczy, jak trafnie podkreślono, wszelkiego rodzaju gospodarki leśnej ale tylko takiej, która jest racjonalna. Za taką, w rozumieniu przepisów ochronie przyrody, należy uznać gospodarkę prowadzoną zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, na co wskazują art. 3 pkt 1 i art. 5 pkt 28 ustawy o ochronie przyrody. Jest to zatem gospodarka uwzględniająca wymagania ochrony przyrody oraz prowadzona w sposób ograniczający powstawanie zagrożeń z nią związanych dla obszaru podlegającego ochronie. Pojęcie obiektu służącego prowadzeniu racjonalnej gospodarce leśnej dotyczy zatem takich obiektów, które umożliwiają uwzględnienie wymagań ochrony przyrody w działalności gospodarczej w zakresie leśnictwa. Gospodarka leśna, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach stanowi "działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony, zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu". Ustawa o lasach nie precyzuje natomiast pojęcia racjonalnej gospodarki leśnej, jednak w art. 6 ust. 1 pkt 1a wprowadza pojęcie trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Zgodnie z ustawą poprzez to pojęcie rozumie się "działalność zmierzającą do ukształtowania struktury lasów i ich wykorzystania w sposób i tempie zapewniającym trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania, teraz i w przyszłości, wszystkich ważnych ochronnych, gospodarczych i socjalnych funkcji na poziomie lokalnym, narodowym i globalnym, bez szkody dla innych ekosystemów". Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 wskazanej ustawy, podstawowy dokument gospodarki leśnej stanowi plan urządzenia lasu.
Konstytucyjnie zagwarantowana zasada równości wobec prawa, nie pozwala na nieuzasadnione faworyzowanie pewnych grup inwestorów, podczas gdy pozostali, przy spełnieniu tych samych warunków, będą zobowiązani do zastosowania się do obowiązujących zakazów. Odstępstwa nie będą bowiem wobec nich - w sposób nieuprawniony - rozszerzane. Z natury swej odstępstwo jako wyjątek, winno być bowiem interpretowane ściśle, a nie rozszerzająco. Odstępstwo uzasadnione racjonalną gospodarką leśną obejmuje sytuacje, gdy właśnie względy owej racjonalnej gospodarki przemawiają za zlokalizowaniem danego przedsięwzięcia z naruszeniem konkretnego zakazu. Inaczej mówiąc z punktu widzenia racjonalnej gospodarki realizacja obiektu w innym miejscu nie byłaby zasadna. Sytuacja taka w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiła. Sąd podziela zatem stanowisko organów obu instancji, które szczegółowo i precyzyjnie wywiodły, iż zamierzenie to nie będzie obiektem służącym prowadzeniu racjonalnej gospodarki leśnej. Bez uszczerbku może zostać zlokalizowane poza strefą 100 m od brzegu jeziora. Wywody te są klarowne, logiczne, spójne i znajdują oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Wobec tego zbędne jest powtarzanie pełnego, wnikliwego i popartego trafną argumentacją prawną stanowiska odwoławczego organu uzgadniającego, zawierającego także odniesienie się do stanowiska skarżącego. W świetle tych wywodów zarzuty skargi, jakoby postanowienia obu instancji nie zostały prawidłowo uzasadnione i nie wykazały w sposób dostateczny zasadności odmowy, pozostają gołosłowne i nieuprawnione. Nie jest także uzasadniony zarzut braku przeprowadzenia oględzin terenu, z uwagi na ich zbędność, posiadaną przez organy wiedzę specjalistyczną i dysponowanie dokumentacją mapową. Strona skarżąca nie zaprzeczyła zresztą, że inwestycja ta ma zostać zrealizowana w odległości kilkudziesięciu metrów od linii brzegowej jeziora. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcia te zostały bardzo dobrze oraz wnikliwie uzasadnione zarówno w warstwie faktycznej jak i prawnej. Organy obu instancji wykazały nadto w sposób dostateczny swe uprawnienia do oceny kwestii przydatności zamierzonej inwestycji dla racjonalnej gospodarki leśnej. Przyjęcie przeciwnego stanowiska, jak tego chce strona skarżąca, uniemożliwiałoby RDOŚ w praktyce dokonywanie uzgodnień, do których uprawnił ten organ ustawodawca. Fakt ten czyni stanowisko prezentowane przez stronę skarżącą nieuprawnionym.
Jednocześnie należy zauważyć, że nieuzgodnienie przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy nie stoi samo przez się na przeszkodzie realizacji tego zamierzenia poza strefą owych 100 metrów od linii brzegu Jeziora L. (o ile obecność Natur 2000 tego nie wykluczy). Konieczność realizacji tego zamierzenia we wskazanym przez inwestora miejscu nie wynika nadto z Planu Urządzenia Lasu dla Kompleksu Recepcyjno – Wypoczynkowego L., sporządzonego na okres od [...] stycznia 2006 r. do [...] grudnia 2015 r. i zatwierdzonego decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2007 r. Istotnie dokument ten wbrew "uzasadnieniu lokalizacji budynku leśniczówki na terenie KRW L." załączonemu do przekazanego do uzgodnienia projektu decyzji nie przewiduje konieczności budowy na terenie KRW L. leśniczówki, w szczególności zaś właśnie we wskazanej lokalizacji, wobec tak przecież obszernego terenu kompleksu leśnego.
Kierunkowe wytyczne z zakresu ochrony przeciwpożarowej zawarte w Planie Urządzenia Lasu dla omawianego kompleksu leśnego nie przewidują w swojej treści, nawet w sposób ogólny działań, których realizację miałaby stanowić projektowana leśniczówka. Wskazano tam, że Nadleśnictwo N. posiada opracowany dokument pn. "Sposób postępowania na wypadek powstania pożaru lasu", który zawiera plan alarmowania oraz wykaz sił i środków do operacyjnego zabezpieczania Nadleśnictwa. "Przy opracowywaniu tego dokumentu brano pod uwagę nie tylko grunty nadleśnictwa, ale również wszystkie lasy w zasięgu terytorialnym".
W następnej części Plan Urządzenia Lasu określa kategorie zagrożenia pożarowego oraz "zasady działań w zakresie profilaktyki" w tym: a) prowadzenie działalności informacyjnej i ostrzegawczej b) korzystanie z lasu i zachowanie w lesie oraz c) posługiwanie się otwartym ogniem w lesie. Okoliczności te przytoczył w swym rozstrzygnięciu organ odwoławczy. Wobec tego należy się zgodzić z organem, że Plan Urządzenia Lasu opiera działania ochronne lasu na wypadek pożaru o istniejący system ochrony tego rodzaju, którego procedury znajdują się w dokumencie pn. "Sposób postępowania na wypadek powstania pożaru lasu". W kontekście wskazanych ustaleń organów uzgadniających obu instancji nie można stwierdzić, aby budowa leśniczówki na wskazane cele służyła racjonalnej gospodarce leśnej.
Wobec tego należy zgodzić się z organem, że skarżący w dalszym ciągu nie wykazał w czym miałaby się przejawiać, w jego ocenie, racjonalność gospodarki leśnej planowanego budynku leśniczówki w żądanym usytuowaniu, w stosunku do uwzględnienia odsunięcia jej lokalizacji o 100 m od linii brzegu jeziora. Podał względy, które nie przemawiają za koniecznością żądanego usytuowania zamierzonej zabudowy w powołaniu na racjonalność gospodarki leśnej, przy uwzględnieniu rozległości przedmiotowego kompleksu leśnego.
Na marginesie należy zauważyć, że na rozprawie pełnomocnik skarżącego potwierdził prawidłowość oznaczenia miejsca lokalizacji zamierzonej inwestycji na dwóch mapach znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. Wynika z nich, że jest to teren gęsto porośnięty lasem, co przeczy tezie o braku konieczności wycinki drzew, w razie realizacji planowanych budynków właśnie we wskazanym przez inwestora miejscu.
Sąd nie wyklucza a priori, że realizacja takiego zamierzenia na terenie Kompleksu Recepcyjno - Wypoczynkowego L. byłaby użyteczna. Stwierdza jedynie, że mając na uwadze przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy, nie było podstaw w przepisach obowiązującego prawa do uzgodnienia lokalizacji zamierzonej zabudowy w odległości zaledwie kilkudziesięciu metrów od linii brzegu Jeziora L.. Wobec wskazanych okoliczności zarzuty skargi nie mogły zatem zostać uwzględnione.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło