II SA/Po 698/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-10-04

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy projektowany budynek, którego ściana z otworami okiennymi znajduje się w odległości 1,5 m od granicy działki, a okna są cofnięte w loggiach o 2,55 m, spełnia wymóg minimalnej odległości 4 m od granicy działki sąsiedniej określony w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?
Ratio decidendi
Projekt zagospodarowania działki narusza wymóg minimalnej odległości 4 m od granicy działki sąsiedniej dla ściany z otworami okiennymi, określony w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych. Odległość tę należy mierzyć w miejscu najmniejszego oddalenia, a zagłębienie okien w loggiach nie wpływa na tę zasadę. W związku z tym, organ architektoniczno-budowlany nie powinien zatwierdzić projektu w przedstawionej formie.
Stan faktyczny
Skarżący J.J. i G.J. wnieśli skargę na decyzję Wojewody Wielkopolskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Śremskiego o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku garażowo-usługowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących odległości budynku od granicy działki sąsiedniej, przepisów o drogach publicznych oraz ładu przestrzennego. Sąd uznał za zasadny zarzut dotyczący naruszenia przepisów techniczno-budowlanych w zakresie odległości budynku od granicy działki.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Śremskiego, zasądził zwrot kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2013 r. sprawy ze skargi J.J. i G.J. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 10 maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia 20 lutego 2013 r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 10 maja 2013 r., [...] Wojewoda Wielkopolski (dalej zwany "Wojewodą") utrzymał w mocy decyzję Starosty Śremskiego (dalej zwanego "Starostą") z dnia 20 lutego 2013 r., [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono A.S. pozwolenia na budowę budynku garażowo-usługowego z mieszkaniami w S., przy ul. W., na działce [...] i [...]. Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym. Dnia 18 grudnia 2012 r. A.S. wystąpił do Starosty o udzielenie pozwolenia na budowę budynku garażowo-usługowego z mieszkaniami w S. przy ul. W. na działce [...], [...], obręb S. (k. 7 akt administracyjnych) - przedstawiając przy tym stosowny projekt budowlany. Do wniosku dołączył oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania działkami na cele budowlane (k. 6 i 7 akt administracyjnych), decyzję o warunkach zabudowy z dnia 16 marca 2011 r., [...] (k. 4 akt administracyjnych) oraz decyzję o jej zmianie z dnia 7 września 2011 r., [...] (k. 3 akt administracyjnych), oraz kolejną decyzję zmieniającą z dnia 7 września 2011 r., [...] (k. 2 akt administracyjnych). Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączona została także decyzja o lokalizacji celu publicznego z dnia 19 listopada 2012 r., [...] dotycząca rozbudowy jezdni ulicy W. (k. 1 akt administracyjnych). Pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. J.J. i G.J. (właściciele sąsiedniej działki [...] - uw. Sądu) wnieśli zastrzeżenia do projektu budowlanego. Podnieśli, że usytuowanie ściany wschodniej projektowanego budynku z otworami okiennymi w odległości 1,5 m od granicy działki [...] jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm. - zwanego dalej "r.w.t."). Odległość ta powinna wynosić co najmniej 4,0 m. Zdaniem J.J. i G.J. usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 4,0 m narusza ich prawa jako właścicieli działki sąsiedniej. J.J. i G.J. zauważyli też, że niezgodne z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) jest usytuowanie drugiej kondygnacji budynku w odległości 4,53 m od krawędzi ul. W.. Odległość ta powinna wynosić 6,0 m i zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy i może być zmniejszona jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. J.J. i G.J. dodatkowo nadmienili, że budynek lokalizowany jest na terenach rekreacyjno wypoczynkowych, co narusza istniejący ład przestrzenny. Położenie budynku jest też niezgodne z istniejącą przy ul. W. liną zabudowy, co narusza § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. (Dz.U. Nr 164, poz. 1588). Nie zostały nadto spełnione wymogi dotyczące powierzchni zabudowy określone w § 5 ust. 1 tego rozporządzenia. Decyzją z dnia 20 lutego 2013 r., [...] Starosta, działając na podstawie, powołując się na art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. - zwanej dalej "P.b.") zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.S. pozwolenia na budowę dla wnioskowanego budynku garażowo-usługowego z mieszkaniami. W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że zgodnie z § 12 r.w.t., budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszą niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennych w stronę tej granicy. Natomiast w przedłożonym projekcie zakwestionowana odległość otworów okiennych wynosi 4,05 m od granicy działki [...], co jest większe od minimalnej odległości 4 m. Z kolei wielkość planowanej zabudowy została określona w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy Burmistrza S. z dnia 16 marca 2011 r. o nr. [...], gdzie dopuszczono wskaźnik łącznej powierzchni zabudowy wszystkich budynków do powierzchni terenu do 70 %. Zdaniem Starosty z powyższego wynika, że zastrzeżenia zgłoszone przez J.J i G.J. nie znalazły potwierdzenia. Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a także kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 7 P.b. Zdaniem Starosty analiza przedłożonego wniosku wykazała, że dołączono do niego wymagane dokumenty wymienione w art. 33 ust. 2 P.b., w tym projekt budowlany i oświadczenie o prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami, na których prowadzona będzie inwestycja. Dla działek inwestora Burmistrz S. wydał decyzję o warunkach zabudowy z dnia 16 marca 2011 r., [...] oraz decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 19 listopada 2012 r., [...]. Projekt dołączony do wniosku został opracowany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i uzgodniony w wymaganym zakresie. Projektant dołączył odpis uprawnień projektowych, aktualne zaświadczenie o wpisie na listę właściwego samorządu zawodowego oraz złożył oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Odwołanie od decyzji złożyli J.J. i G.J.. Zarzucili, że Starosta nie ustosunkował się do ich zastrzeżeń w sposób merytoryczny i zgodny z prawem. W uzasadnieniu odwołania skarżący ponownie podkreślili, że usytuowanie ściany z otworami okiennymi od granicy działki [...] jest niezgodne z r.w.t. Zaznaczyli, że w projekcie budowlanym na stronie 7 oraz na mapce dołączonej do projektu przyjęto, że odległość ta wynosi 1,5 m od granicy z działką nr [...], Skarżący nie zgodzili się ze stwierdzeniem Starosty, iż odległość ta wynosi 4,05 m. Dodatkowo skarżący zwrócili uwagę, że niezgodne z ustawą o drogach publicznych jest też usytuowanie drugiej kondygnacji budynku w odległości 4,53 m od krawędzi ul. W.. Odległość ta powinna wynosić 6,00 m zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy i może być zmniejszona jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Starosta w swoim uzasadnieniu decyzji nie ustosunkował się merytorycznie do tej kwestii. J.J. i G.J. podkreślili też, że projektowany budynek rażąco narusza istniejący ład przestrzenny i jego usytuowanie jest niezgodne z istniejącą przy ul. W. linią zabudowy, która wynosi 35 m od krawędzi jezdni, przez co narusza § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r (Dz.U. Nr 164, poz. 1588). Naruszono także § 5 rozporządzenia dotyczący wielkości powierzchni zabudowy. W projekcie wynosi ona 51,81 § % powierzchni, a obszar zabudowy działek sąsiednich nie przekracza 20% powierzchni. Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – zwanej dalej "K.p.a.") Wojewoda wyjaśnił w pierwszej kolejności, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o art. 35 P.b., który obliguje organ do badania określonych w tym przepisie wymagań. Następnie podkreślił, że zgodnie z art. 35 ust. 4 P.b. w sytuacji, gdy zostaną spełnione zawarte tam wymagania, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem przepisy P.b. wyraźnie zakreślają obszar działania organu administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Wobec tak ustalonego zakresu działania właściwy w sprawie organ nie posiada prawnej możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu budowlanego. Organ może jedynie ocenić zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w ściśle określonym w ustawie zakresie. Zgodnie z przepisami możliwe jest jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy, ustaleniami lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz wymaganiami ochrony środowiska. Do obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej należy również sprawdzenie, czy projekt ten został sporządzony przez osobę posiadającą właściwe (w rozumieniu przepisów rozdziału 2 ustawy Prawo budowlane) uprawnienia budowlane, a także sprawdzenie kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia (art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b.). Przechodząc na grunt sprawy Wojewoda wskazał, że Starosta zbadał zgodność projektu budowlanego decyzją z dnia 16 marca 2011 r. nr [...] o warunkach zabudowy ([...]) wraz z decyzjami zmieniającymi z dnia 7 września 2011 r. ([...] i [...]). Decyzje te decyzje stanowią, iż nieprzekraczalna linia zabudowy znajduje się w odległości 6,0 m od zewnętrznej krawędzi jezdni umiejscowionej na działce [...], przy czym dla drugiej kondygnacji nieprzekraczalną linię zabudowy określono w odległości 2,5 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. W projekcie dla kondygnacji pierwszej i trzeciej odległość, o której mowa, wynosi 6,1 m natomiast dla drugiej kondygnacji jest to 4,53 m. Zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. "dopuszcza się inne wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1". Burmistrz S. wydając decyzję o warunkach zabudowy wraz z późniejszymi decyzjami zmieniającymi dokonał analizy i ustalił nieprzekraczalną linię zabudowy. Wojewoda zauważył następnie, że jeżeli uznać za trafne stwierdzenie skarżących, że zabudowa powinna zostać zlokalizowana w linii zabudowy wynoszącej 35 m od ul. W., to niemożliwym byłoby dla inwestora zabudowanie własnej działki. Odnosząc się do ponoszonego przez skarżących zarzutu dotyczącego wskaźnika zabudowy Wojewoda wyjaśnił, że w decyzji o warunkach zabudowy określono wskaźnik łącznej powierzchni zabudowy wszystkich budynków do powierzchni terenu do 70%. Zgodnie z projektem budowlanym wskaźnik ten wynosi 51,8%. Wojewoda zaznaczył też, że Starosta zbadał również zgodność projektu budowlanego z przedłożoną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego 48/2012 z dnia 19 listopada 2012 r. ([...]), którą narzucono na inwestora obowiązek rozbudowy jezdni ul. W. polegającej na budowie siedmiu miejsc postojowych na działce [...] oraz dwóch zjazdów na działkę [...]. Na planie zagospodarowania terenu inwestor zaprojektował trzy miejsca postojowe równolegle do krawędzi jezdni oraz dwa zjazdy. Wojewoda pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r. wezwał inwestora do przedłożenia pozostałych trzech egzemplarzy projektu budowlanego oraz doprowadzenia planu zagospodarowania terenu - z punktem 1.1 decyzji lokalizacyjnej. Dnia 6 maja 2013 r. pełnomocnik inwestora przedłożył do wglądu pozostałe trzy egzemplarze projektu budowlanego wraz z uzupełnionymi na planie zagospodarowania terenu miejscami postojowymi, natomiast architekt J.R. w egzemplarzu znajdującym się w urzędzie wrysował brakujące miejsca postojowe, doprowadzając do zgodności projekt z wymogami decyzji lokalizacyjnej. Odnosząc się do zarzutu o usytuowaniu drugiej kondygnacji w odległości 4,53 m od krawędzi jezdni, podczas gdy art. 43 ust 1 ustawa o drogach publicznych dla dróg gminnych wskazuje odległość 6 m, Wojewoda wyjaśnił, że w uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 Ip. 3 tabeli zamieszczonej wymienionym artykule, jest dopuszczalne w odległości mniejszej - za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych (art. 43 ust. 2 ustawy). Inwestor taką zgodę od Burmistrza S. otrzymał decyzją z dnia 7 września 2011 r. ([...]). Swoje stanowisko Burmistrz potwierdził również pismem z dnia 30 stycznia 2013 r. Wskazał w nim, iż "przybliżenie drugiej kondygnacji do krawędzi jezdni nie narusza zasad kształtowania polityki przestrzennej i jest zgodne z u.p.z.p oraz zasadą zawartą w § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r." Wojewoda nie godził się też z zarzutem skarżących dotyczącym usytuowania ściany budynku z otworami okiennymi w odległości 1,5 m od granicy działki. Zdaniem organu odwoławczego Starosta trafnie wskazał, że odległość ta wynosi 4,05 m, ponieważ wszystkie okna balkonowe w ścianie wschodniej budynku są cofnięte o 2,55m od krawędzi budynku, a wolną przestrzeń projektant zagospodarował jako loggie. Ściana z otworami okiennymi znajduje się więc w odległości 4,05 m. W skardze J.J. i G.J. wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji. Zarzucili naruszenie szeregu przepisów: 1. art. 7, 8, 9, 77 § 1, 78 § 1 K.p.a.; 2. art. 35 P.b.; 3. § 12 ust. 1 i § 12 ust. 3, 4 i 5 r.w.t.; 4. art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych; 5. § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. Niezależnie skarżący wnieśli też o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu decyzji skarżący opisali przebieg postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla zabudowy działki [...], podkreślając, że uprzednio ich skarga na tą decyzję została uwzględniona, a także wskazali na okoliczności ich sporu z inwestorem, zakończonego ugodą. Dalej J.J. i G.J. wyjaśnili, że działanie Burmistrza S. doprowadziło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 6, 7, 8 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych w tym przepisie warunków. Wydając decyzję nr [...] z dnia 16 marca 2011 r. i zmieniającą ją decyzję z dnia 7 września 2011 r., Burmistrz uchybił art. 6, 7, 8 i 77 § 1 K.p.a., nie działając na podstawie przepisów prawa i nie rozpatrując należycie całego materiału dowodowego, a także ignorując wytyczne organów wyższych instancji dotyczące ustalania warunków zabudowy. Skarżący następnie zauważyli, że pomimo orzeczeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odnoszących się do uprzedniej decyzji o warunkach zabudowy dla działki [...], w ponownej decyzji Burmistrz jeszcze w dalszym stopniu naruszył przepisy prawa materialnego i postępowania. W dalszej części skargi J.J. i G.J. podtrzymali argumentacje zawartą w piśmie dnia 21 stycznia 2013 r. oraz w odwołaniu. Podkreślili przy tym, że najdalej idącym naruszeniem, jakim dotknięta jest decyzja o pozwoleniu na budowę jest wadliwe usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy działki [...]. Nie zgadzając się z argumentacją Wojewody skarżący zaznaczyli, że odległość ściany z otworami okiennymi, cofniętej z uwagi na 2,55-metrową loggię od granicy działki w żadnym wypadku nie kwalifikuje się pod pojęcie "odległości zabudowy", którą wyznacza się biorąc pod uwagę krawędź budynku. Sam projektant J.R. w punkcie 6 projektu budowlanego "Projektowane zagospodarowanie terenu" zaznaczył, że budynek zlokalizowany jest w odległości 1,50 m od granicy z działkami [...] i [...]. Zdaniem skarżących powoływanie się więc na rzekomą odległość 4,05 m ściany z otworami okiennymi, w sytuacji gdy oddziela ją od granicy działki loggia, a sama krawędź całego budynku usytuowana jest w odległości 1,5 m od granicy nieruchomości sąsiadujących, uznać należy za omyłkowe i nie zasługujące na uwzględnienie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Z kolei § 12 ust. 1 r.w.t. stanowi: "Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy". Wreszcie z myśl § 9 ust. 3 r.w.t.: "Określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia". W niniejszej sprawie z projektu zagospodarowania działki bez żadnej wątpliwości wynika, że budynek projektowany przez A.S. na działce [...] został usytuowany w odległości 1,5 m od granicy z działkami [...] i [...] (zob.: zaktualizowany plan zagospodarowania działki na k. 25 akt administracyjnych pierwszej instancji oraz pkt 6, "Projektowane zagospodarowanie teren" w części opisowej projektu budowlanego na stronie 7 i "Rzut parteru" stanowiący rysunek 02). Natomiast z rysunku 03 znajdującego się w projekcie ("Rzut 1 piętra") oraz z rysunku 09 ("Elewacja wschodnia") równocześnie wynika, że projektowany budynek zwrócony jest w stronę działek [...] i [...] ścianą z otworami okiennymi. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że projekt zagospodarowania terenu narusza cytowany wyżej wymóg odległości ściany budynku z otworami okiennymi od granicy działki (4 m) zawarty w § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. (w zw. § 9 ust. 3 r.w.t.). Powyższa kwestia wymaga jednak szerszego wyjaśnienia, gdyż w niniejszej sprawie budynek został zaprojektowany szczególny sposób, co zostało odnotowane przez organy architektoniczno-budowlane. Starosta jak i Wojewoda odnieśli się do kwestii odległości budynku od granicy działki sąsiedniej (J.J. i G.J. zwracali na nią uwagę już na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, a następnie w odwołaniu). Zdaniem organów budynek usytuowany został prawidłowo, gdyż należy uwzględnić należy fakt, iż okna w elewacji wschodniej znajdują się w loggiach zagłębionych na odległość 2,55 m. To powoduje, że ściana z otworami okiennymi znajduje się w odległości 4,05 m, a budynek spełnia wymagania określone w przepisach techniczno-budowlanych. Z powyższą argumentacją zupełnie nie można się zgodzić. § 12 ust. 1 r.w.t. wyraźnie stanowi o "sytuowaniu budynku", który w zależności od tego czy zawiera z danej strony ścianę z otworami okiennymi czy bez otworów okiennych może być usytuowany w odległości odpowiednio 4 m albo 3 m od granicy. Nie ma zatem znaczenia jakie będzie "zagłębienie" ścian, w których znajdą się okna. Takie podejście dodatkowo potwierdza § 9 ust. 3 r.w.t., który wyraźnie stanowi, że odległości określone w rozporządzeniu liczy się "w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia". Zagadnienie wynikłe w niniejszej sprawie było już rozpoznawane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 marca 2011 r., II OSK 534/10 (orzeczenia.nsa.gov.pl), a stanowisko w nim zajęte w całej rozciągłości potwierdza wyżej wyrażony pogląd. Powołany wyrok zapadł w kontekście bardzo podobnego, jak w niniejszej sprawie, stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny nie miał wątpliwości, że "projektowana przebudowa budynku skarżących (zakładająca zagłębienie otworów okiennych – uw. WSA) doprowadziłaby do stanu niezgodnego z przepisem powołanego wyżej § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Częściowe "wpuszczenie" balkonów w głąb budynku mieszkalnego łącznie z przesunięciem niewielkiego fragmentu ściany z drzwiami balkonowymi spowodowałoby, że północna ściana tego budynku, usytuowana w odległości 3,14 m od granicy działki, stałaby się ścianą z otworami drzwiowymi. Naruszałoby to wymóg odległości co najmniej 4 m od granicy dla sytuowania ścian zawierających otwory drzwiowe lub okienne. Należy przy tym mieć na względzie, że zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia". Uzupełniając powyższe należy zwrócić uwagę jeszcze na dwie kwestie. W decyzji o warunkach zabudowy przewidziano usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy działek [...] i [...], co może prima facie nasuwać wniosek, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie § 12 ust. 2 r.w.t. stanowiący, iż "Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Trzeba jednak podkreślić, że § 12 ust. 2 r.w.t. odwołuje się tylko do punktu 2 w poprzedzającym ustępie, a więc pozwala na inne, aniżeli w tym przepisie sytuowanie budynku, jeżeli jest on zwrócony ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy. Z tych samych powodów w niniejszej sprawie zastosowania nie znajdzie również § 12 ust. 3 pkt 1 r.w.t., który stanowi, że "W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się (...) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m". Mając na względzie powyższe nie budzi wątpliwości, że projekt zagospodarowania działki narusza przepisy techniczno-budowlane, stąd z uwagi na nie spełnienie warunku określonego w art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. nie powinien być zatwierdzony przez organ architektoniczno-budowlany w kształcie przedstawionym przez inwestora. Podniesione przez J.J i G.J. zarzuty naruszenia art. 35 P.b. (precyzyjniej ujmując: ust. 1 pkt 2) oraz § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t. należało zatem uznać za zasadne i wystarczające do uwzględnienia skargi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 43 ust. 1 z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), który ustanawia minimalne odległości obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni, Sąd zwraca uwagę, że znajdująca się w aktach "zgoda" Burmistrza S. (tak określił ją Wojewoda), to w istocie decyzja o zmianie warunków zabudowy z dnia 7 września 2011 r., [...] (k. 3 akt administracyjnych pierwszej instancji). W podstawie prawnej tej decyzji Burmistrz nie odwołuje się jednak ani słowem do ustawy o drogach publicznych. Nie wskazano też, czy A.S. występował z wnioskiem o zgodę w trybie art. 43 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Budzi zatem pewne wątpliwości czy decyzję z dnia 7 września 2011 r. można traktować jako "zgodę" zarządcy drogi w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. W ocenie Sądu na dalszym etapie postępowania organy kwestię tę powinny dokładniej wyjaśnić. Pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący błędnie bowiem adresują zarzuty ze sfery planowania i zagospodarowania terenu w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę jest wydawana w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy (art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b.), co jednak nie oznacza, że kwestionując tą pierwszą decyzję można podnosić zarzuty z zakresu planowania i zagospodarowania terenu. Jeżeli decyzja o warunkach zabudowy stała się ostateczna (taka adnotacja znajduje się na decyzji złożonej przez A.S.), to organ architektoniczno-budowlany jest nią związany. Zatem zarzuty przedstawione przez inwestorów dotyczące postępowania administracyjnego (odnoszącego się do wyjaśnień w sferze zagospodarowania terenu) oraz przepisów § 4 ust. 1 oraz § 5 ust. 1 z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) powinny być przez skarżących podniesione na wcześniejszym etapie procesu inwestycyjnego (warunków zabudowy), natomiast na etapie pozwolenia na budowę nie mogą być już skuteczne. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a., a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło