II SA/Ke 660/13
WyrokWSA w Kielcach2013-10-04
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Anna Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktów, co do których istnieje podejrzenie, że są środkami zastępczymi, może zostać wydana bez wcześniejszego zawiadomienia strony o zamiarze wszczęcia kontroli, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie zagrożenia życia lub zdrowia ludzi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy sanitarne prawidłowo wstrzymały wprowadzanie do obrotu produktów, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi, zwłaszcza w kontekście zgłoszenia o zatruciu pacjenta i wyników badań laboratoryjnych potwierdzających obecność substancji psychoaktywnych. Odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz od obowiązku wcześniejszego zawiadomienia o kontroli było uzasadnione ze względu na bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego, co jest dopuszczalne na mocy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktów o nazwach "Cząstka Boga Rudra", "Cząstka Boga Ganesh" i "Cząstka Boga Rama" oraz zatrzymaniu tych produktów. Podstawą działań organów było zgłoszenie o zatruciu 17-letniego pacjenta po zażyciu produktu "Cząstka Boga Rama" oraz wyniki kontroli sklepu, które wykazały brak informacji o składzie i zagrożeniach na opakowaniach. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu oraz nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędzia NSA Anna Żak, Protokolant Joanna Nowak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2013r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarny z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o. o. w P., od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...]r., którą wstrzymano wprowadzanie do obrotu przez sklep [...]. produktów o nazwach Cząstka Boga Rudra znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu, Cząstka Boga Ganesh znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu oraz Cząstka Boga Rama znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy oraz zatrzymano powyższe produkty, z których pobrano próbki do badań, na podstawie art. 27c ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r.
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity z 2011 r. Dz. U. nr 212, poz. 1263 ze zmianami) - dalej zwaną "ustawą o PIS." w związku z art. 44b i c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 124), oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcie organ przytoczył następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 21 marca 2013 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. wpłynęło zgłoszenie z Oddziału Pediatrii ZOZ - Szpitala Powiatowego w O. o rozpoznaniu u 17- letniego pacjenta zatrucia po zażyciu substancji odurzającej nieznanego pochodzenia. Pacjent został przyjęty na oddział w stanie ogólnym średnim, bez możliwości nawiązania kontaktu słownego. Znaleziono u niego puste opakowanie po produkcie o nazwie "Cząstka Boga Rama znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu". Zawiadomienie o powyższym zdarzeniu złożył również Wydział Kryminalny Komendy Powiatowej Policji w O. dodając, że ww. produkt został kupiony w sklepie [...]. Działając na podstawie opisanych zgłoszeń przedstawiciele PPIS w O. w dniu 21 marca 2013 r. przeprowadzili w należącym do skarżącej Spółki sklepie [...] kontrolę. Z uwagi na uzasadnione podejrzenie zagrożenia zdrowia i życia ludzi przez sprzedawane w sklepie produkty, kontrolę przeprowadzono bez zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, a także odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W jej wyniku ustalono, że w oznakowanych nazwą firmy gablotach były m.in. po jednej sztuce opakowania jednostkowego produktów, co do których istniało podejrzenie, że są środkami zastępczymi. Poza gablotą, produkty te znaleziono również w szafie na zapleczu sklepu. Wszystkie oferowane do sprzedaży podejrzane produkty zaopatrzone były w etykiety różniące się tylko nazwą produktu, natomiast wszystkie pozostałe informacje na etykietach były wspólne dla wszystkich produktów. Na opakowaniach brak było informacji dotyczących składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu oraz przede wszystkim informacji o zagrożeniach związanych z nieprawidłowym użyciem produktu.
W czasie kontroli przedstawiciele organu I instancji, zgodnie z uprawnieniami wynikającymi z art. 27c ust. 1 i ust. 3 ustawy o PIS, pobrali ze stanu sklepu próbki po dwie sztuki opakowań z każdego asortymentu, w celu przeprowadzenia badań na obecność substancji zawartych w podejrzanych produktach i ich oceny w laboratorium Narodowego Instytutu Leków w Warszawie.
Następnie PPIS w O. decyzją z 22 marca 2013 r. wstrzymał wprowadzanie do obrotu opisanych na wstępie produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy i zatrzymał te produkty. Decyzji ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia ludzi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazane rozstrzygnięcie wraz z protokołem kontroli zostało przesłane skarżącej i jej pełnomocnikowi.
Odnosząc się do zarzutów odwołanie organ II instancji stwierdził, że powyższe fakty wskazują, że PPIS w O. przeprowadził kontrolę prawidłowo oraz zgodnie z ustawowymi uprawnieniami, a zaskarżona decyzja ze względu na ochronę życia i zdrowia ludzi jest prawidłowa pod względem prawnym i merytorycznym.
Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 10 § 1 oraz art. 81 kpa zwracając uwagę, że uzyskanie informacji, że dostępne na rynku produkty mogą stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, obligowało organy sanitarne do podjęcia działań o charakterze przyspieszonym i nadzwyczajnym. Organ odwoławczy także zauważył, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo opisano ustalony w czasie kontroli stan faktyczny i dokonano jego prawnej oceny,
z jednoczesnym wskazaniem związku między tą oceną, a osnową decyzji. Podkreślił, że produkty będące przedmiotem wstrzymania obrotu i zatrzymania zaskarżoną decyzją wzbudzały podjerzenie, że stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia, a zatem nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było prawidłowe. Organ II instancji uznał również za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Podkreślił, że w sytuacji podejrzenia realnego, bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, organ I instancji nie tylko miał ustawowe prawo ale i obowiązek przeprowadzenia szybkiej interwencji bez powiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli,
a także do zastosowania art. 10 § 2 kpa, który w sytuacji wystąpienia zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi uprawnia do odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Wojewódzki Inspektor dodał, że potwierdzeniem, że zagrożenie było realne jest nie tylko przypadek zatrucia 17 - letniego pacjenta, ale także wyniki badań pobranych w czasie kontroli próbek produktów, w których stwierdzono obecność substancji psychoaktywnych tj. UR-144, pentedronu i izo-pentedronu, które są środkami zastępczymi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach [...] Spółka z o.o. z siedzibą w P., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzuciła naruszenie:
- przepisów postępowania: art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, nieodniesienie się do wszystkich zarzutów, w tym niewyjaśnienie na jakiej postawie prawnej organ wbrew art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wstrzymał faktycznych czynności kontrolnych po wniesieniu przez stronę sprzeciwu, niewystarczające wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, iż co do wskazanych w decyzji produktów istnieje podejrzenie, że są to środki zastępcze, a także całkowite niewyjaśnienie okoliczności, z powodu których organ uznał, iż produkty te "stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia", a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, brak odniesienia się do okoliczności, iż w trakcie kontroli zostały naruszone w sposób rażący przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, oraz niewskazanie jakiemu konkretnie przestępstwu kontrola miałaby zapobiec pomimo, iż wielokrotnego powoływania się na taką okoliczność;
- przepisów postępowania: art.108 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku istnienia do tego podstawy faktycznej i prawnej;
- art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie kontroli, która została przeprowadzona z rażącym naruszeniem art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82, art. 84c ust. 5 tej ustawy, mającym wpływ na wynik tej kontroli;
- prawa materialnego: art. 27c ust. 1 ustawy o PIS, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której organ nie miał żadnych podstaw do zastosowania środka prawnego przewidzianego w tym przepisie w odniesieniu do produktów, wymienionych w decyzji, a także poprzez niewskazanie, wbrew dyspozycji artykułu, okresu na jaki wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktów;
- przepisów postępowania: art. 10 § 1 oraz art. 81 kpa poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez organ I instancji poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione, mimo uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą
w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktów o nazwach Cząstka Boga Rudra znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu, Cząstka Boga Ganesh znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu oraz Cząstka Boga Rama znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy. Zatrzymano powyższe produkty zabezpieczone w sklepie i nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Na wstępie wskazać należy, że w art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zawarty został zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie z art. 4 pkt 27 ustawy, środkami zastępczymi są substancje pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Z kolei wprowadzaniem do obrotu, stosownie do pkt 34 art. 4 ustawy, jest udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. W myśl natomiast z art. 44c ust. 1 tej samej ustawy, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio art. 27c ustawy o PIS, który stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.
Z powyższych regulacji wynika więc, że chociaż wydanie decyzji, o której mowa w art. 27 c ustawy o PIS wymaga istnienia – uzasadnionego podejrzenia, że produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, to art. 44 c ust. 1 ustawy stanowi tylko o występowaniu podejrzenia, że produkty są środkami zastępczymi. Zatem w tym ostatnim przypadku wystarczy samo powzięcie podejrzenia, że dany produkt jest środkiem zastępczym. Takie uzasadnione podejrzenie
w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniało, dlatego nie budzi wątpliwości spełnienie przesłanek określonych w art. 44 c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Podstawą do przeprowadzenia w dniu 21 marca 2013 r. kontroli było zgłoszenie z Oddziału Pediatrii ZOZ - Szpitala Powiatowego w O. o rozpoznaniu 17 - letniego pacjenta, u którego znaleziono puste opakowanie po produkcie o nazwie "Cząstka Boga Rama znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu", zatrucia po zażyciu substancji odurzającej nieznanego pochodzenia. Zawiadomienie o powyższym zdarzeniu organ sanitarny otrzymał również od Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w O., który w piśmie z dnia 21 marca 2013 r. poinformował, że w toku przeprowadzonych przez policję czynności zostało ustalone, że w sklepie [...] oferowane były do sprzedaży torebki z suszem zapachowym o nazwie "Cząstka Boga Rama znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu" i produkt ten został w dniu 20 marca 2013 r. zakupiony przez pacjenta, u którego rozpoznano tego samego dnia objawy zatrucia.
Z kolei przeprowadzona w sklepie [...] kontrola wykazała, że
w gablotach umieszczonych w głównym pomieszczeniu sklepu znajduje się po jednej sztuce opakowania jednostkowego produktów Cząstka Boga: Rudra z nad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu, Ganesh z nad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu, Rama znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu. Ponadto saszetki z tymi produktami, w łącznej liczbie 14 sztuk, znajdowały się w zamykanej szafce na zapleczu. Na oznakowaniu poszczególnych opakowań brak było informacji dotyczących opisu produktu, czyli składu, przeznaczenia i pochodzenia, a przede wszystkim informacji dla konsumentów o ewentualnych zagrożeniach związanych z nieprawidłowym użyciem produktu, do czego – jak wskazał organ II instancji – zobowiązują wszystkie podmioty wprowadzające na rynek produkty przeznaczone dla konsumentów przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2003r. Nr 229 poz. 2275, ze zmianami). Powyższe informacje uniemożliwiały zatem jakąkolwiek weryfikację bez przeprowadzenia odpowiednich badań i dokonania ocen ich bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi.
W świetle tak opisanego stanu faktycznego, znajdującego pełne odzwierciedlenie w protokole z kontroli - przeprowadzonej na podstawie odpowiedniego upoważnienia nr 288/2013 udzielonego pracownikom podległej organowi I instancji Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w O. na podstawie art. 25 i 35 ust. 1 ustawy o PIS – organy władne były ustalić, że Spółka wprowadza do obrotu produkty, co do których zachodzi podejrzenie, że są one środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Okoliczność tę potwierdziły badania pobranych próbek tych produktów, przeprowadze w Narodowym Instytucie Leków w Warszawie, które wykazały obecność substancji psychoaktywnych, tj. UR-144, pentedronu i izo-pentedronu, będących w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii środkami zastępczymi. Nie było przy tym istotne, co zostało podkreślone w skardze, że badanie hospitalizowanego pacjenta nie wykazało "obecności alkoholu etylowego ani środków odurzających", gdyż wydając zaskarżoną decyzję, organ II instancji dysponował dowodem wskazującym, że produkty będące przedmiotem decyzji są środkami zastępczymi.
Podsumowując stwierdzić należy, że wobec generalnego zakazu określonego w art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wprowadzania do obrotu środków zastępczych, organy sanitarne prawidłowo rozstrzygnęły w przedmiocie wstrzymania wprowadzanie do obrotu ww. produktów. Tym samym zarzut, że nie było podstaw do zastosowania art. 27 c ust. 1 ustawy o PIS nie jest uzasadniony.
Nie jest również trafny zarzut, że okres na jaki wstrzymano wprowadzanie do obrotu produktów został określony niekonkretnie, bo nie podaje wprost daty do której ma obowiązywać. Podkreślić należy, że z art. 27 c ust. 1 ustawy o PIS nie wynika, aby okres ten miał być określony poprzez wskazanie daty dziennej. Wręcz przeciwnie, stwierdzenie w tym przepisie, że zakaz następuje na okres niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa nie dłuższy niż 18 miesięcy umożliwia wcześniejsze wznowienie prowadzonej w tym zakresie działalności –
w przypadku gdyby badania pobranych próbek wypadły pozytywnie dla strony. Powoduje to uproszczenie i skrócenie postępowania oraz jest korzystniejsze dla strony. Nadto autor skargi nie wskazał na jakiej podstawie wywodzi, że omawiany przepis nakazuje organowi określać wprost datę, od której przestaje zakaz obowiązywać.
W ocenie Sądu, również niezasadne są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania.
Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu organy, stosownie do wynikającej z art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej, podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach wydanych decyzji, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 kpa.
W szczególności nie można się zgodzić z zarzutem skargi, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji dotyczyło tylko wprowadzania do obrotu produktu Cząstka Boga Rama znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu. Z uzasadnienia tego bowiem jasno wynika, że znalezienie u 17- letniego pacjenta właśnie tego produktu, było jedynie podstawą do przeprowadzenia kontroli w sklepie [...], natomiast późniejsze czynności wykazały, że wszystkie zatrzymane w czasie tej kontroli produkty są środkami zastępczymi i dlatego zakaz należało orzec co do wszystkich tych produktów. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji – nadając na podstawie art. 108 § 1 kpa rozstrzygnięciu z dnia 22 marca 2013 r. rygor natychmiastowej wykonalności – prawidłowo powołał się na opisaną w tym przepisie przesłankę ochrony życia i zdrowia ludzkiego, która w opinii Sądu niewątpliwie w tej sprawie zaistniała, wyjaśniając dodatkowo że wydana decyzja zapobiega korzystaniu przez konsumentów z produktu stwarzającego zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego ludzi.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 i 81 kpa przez niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania wobec braku zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Podnieść bowiem należy, że art. 81 kpa pozwala na uznanie okoliczności faktycznej za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów – chyba, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 kpa. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 kpa, dotyczącej zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zabranych dowodów, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego. Taka zaś sytuacja niewątpliwie miała miejsce
w niniejszej sprawie, istniała bowiem konieczność szybkiego załatwienia sprawy jaką było wstrzymanie wprowadzenia do obrotu produktów z uwagi na niebezpieczeństwo jakie mogły one stwarzać dla życia i zdrowia ludzkiego. Zasadność tych obaw potwierdziła opinia Narodowego Instytutu Leków
w Warszawie. Z tych względów jak najbardziej uzasadnione było odstąpienie przez organy od zasady określonej w art. 10 § 1 kpa. Gdyby organy tego nie uczyniły, postępowanie uległoby przedłużeniu, a do czasu wydania decyzji strona mogłaby nadal wprowadzać do obiegu produkty niebezpieczne dla życia i zdrowia. Ponadto zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 22.03.2012r. sygn. akt II GSK 431/12, LEX nr 1145527). Tymczasem skarżąca takiej zależności nie wykazała.
Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.
o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zmianami), dalej określanej ustawą z 2004 r., zwłaszcza że strona nie wskazała
w uzasadnieniu, na czym miałyby one polegać. W tym zakresie wskazać trzeba, że – jak wynika z protokołu kontroli – czynności kontrolne zostały wykonane przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych oraz doręczeniu pracownikowi przedsiębiorcy prawidłowo wystawionego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli – zgodnie z wymogami art. 79a ust. 1, 6, 9 ustawy z 2004. Następnie poinformowano sprzedawczynię o jej prawach i obowiązkach w trakcie kontroli oraz uprawnieniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 79b ustawy z 2004 r.). Niezależnie od okoliczności, że pracownik sklepu mógł być – stosownie do art. 80 ust. 5 ustawy z 2004 r. – uznany za osobę, o której mowa w art. 97 K.c. wskazać trzeba, że wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 80 ust. 2 pkt 4 ustawy z 2004 r.). Z kolei sytuacje regulowane przez art. 82 ustawy z 2004 r. w niniejszej sprawie w ogóle nie miały miejsca, nie sprecyzowany zarzut strony skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony. Należy także zauważyć, że zarówno art. 80 jak i art. 79a składają się z kilku ustępów, a skarga nie precyzuje konkretnie, które uregulowania zostały naruszone.
Odnośnie naruszenia art. 79 ustawy z 2004 r. (tu też skarżąca nie precyzuje jakie ustępy jej zdaniem zostały naruszone) przede wszystkim wskazać należy, że w sytuacji istnienia uzasadnionego podejrzenia, że w danym miejscu wprowadzane są do obrotu produkty stwarzające zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, a taki charakter niewątpliwie mają środki zastępcze, organy państwowe, w tym i - mocą art. 27c ust. 1 ustawy o PIS w zw. z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - właściwy państwowy inspektor sanitarny, zobowiązane są do podjęcia działań mających na celu zweryfikowanie takiego podejrzenia, w tym m.in. poprzez podjęcia przewidzianych w ustawie z 2004 r. działań o charakterze przyspieszonym i nadzwyczajnym. W zakres takich działań wpisuje się m.in. regulacja z art. 79 ust. 2 ustawy z 2004 r., która uprawnia do niezawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli m.in. w przypadku: gdy przeprowadzenie kontroli jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa (pkt 2), oraz gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (pkt 5). Na takie też przypadki powołano się w protokole kontroli
z dnia 21 marca 2013 r. Odstąpienie zatem od uprzedniego zawiadomienia strony
o zamiarze wszczęcia kontroli miało oparcie w treści przytoczonych przepisów
i wynikało z faktu, że ewentualne wprowadzanie do obrotu środków zastępczych stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego. Wprawdzie samo wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu środka zastępczego nie jest obwarowane sankcją karną, lecz karą pieniężną (art. 52a ustawy), a więc odpowiedzialnością administracyjną, to jednak niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 165 § 1 pkt 2 Kodeksu karnego kto sprowadza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach, wyrabiając lub wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje, środki spożywcze lub inne artykuły powszechnego użytku lub też środki farmaceutyczne nie odpowiadające obowiązującym warunkom jakości, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Zdaniem Sądu wprowadzenie do obrotu środków zastępczych może wiązać się ze sprowadzeniem realnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób. Zauważyć ponadto należy, odnosząc się do zarzutów skargi, że obowiązek umieszczenia uzasadnienia przyczyny braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w książce kontroli i protokole kontroli, wynikający z treści art. 79 ust. 7 ustawy z 2004 r., ma charakter wyłącznie informacyjny, a żaden z przepisów tej ustawy nie uzależnia wszczęcia
i prowadzenia kontroli przedsiębiorcy od uprzedniego dokonania stosownych wpisów. Należy przyjąć, iż wskazanie przez organ jedynie podstawy prawnej, bez jej szczegółowego opisywania, jest wystarczające dla stwierdzenia, iż organ zachował się zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi.
W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszana art. 84c ust. 5 ustawy z 2004 r. Z treści tego przepisu wynika m.in., że przedmiotem sprzeciwu są czynności kontrolne, że jego skuteczne wniesienie wywołuje skutki
w odniesieniu do przeprowadzanych przez pracowników organu czynności kontrolnych (wstrzymuje je), jednak wniesienie sprzeciwu jest niedopuszczalne
w sytuacji prowadzenia kontroli na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2004 r. Skoro zatem z protokołu kontroli wynika, że w sprawie prowadzono kontrolę powołując się na art. 79 ust. 2 pkt 1 i 5 ustawy z 2004 r., co jak już wcześnie wskazano było prawidłowe, to tym samym PPIS w O. właściwie wydał postanowienie uznając wniesienie sprzeciwu skarżącej spółki za niedopuszczalne.
Mając to wszystko na uwadze skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, skutkujących wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, a które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło