VI SO/Wa 8/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku V. S.A. z siedzibą w K. o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywnę w wysokości 7043,34 (słownie: siedem tysięcy czterdzieści trzy złote i trzydzieści cztery grosze), 2. zasądzić od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz V. S.A. z siedzibą w K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Spółka V. S.A. z siedzibą w K. (dalej jako wnioskodawca), pismem z 1 sierpnia 2013 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako Prezes NFZ, organ) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., w związku z nieprzekazaniem przez Prezesa NFZ jej skargi – pisma z 12 kwietnia 2013 r., na bezczynność organu w zakresie doręczenia decyzji. Prezes NFZ w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. zajął stanowisko wobec powyższego wniosku, wnosząc o odmowę wymierzenia grzywny, a w razie postanowienia o jej wymierzeniu, o zmniejszenie jej wysokości. Prezes NFZ w uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że niedochowanie określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nie zostało spowodowane uchylaniem się od wypełniania obowiązków przez organ, lecz wpływem do Prezesa NFZ znacznej liczby spraw oraz nieadekwatną do ilości rozpoznawanych spraw obsadą kadrową. Prezes NFZ, odnosząc się do wniosku o zmniejszenie wysokości grzywny w razie jej wymierzenia podniósł, wskazując na postanowienia NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 21/13, że przekazanie skargi z opóźnieniem może mieć wpływ na zmniejszenie wysokości wymierzonej grzywny. Uznał w związku z tym, że skoro skarga została przekazana do Sądu, to zasadnym jest w razie wymierzenia grzywny zmniejszenie jej wysokości do minimalnego wymiaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2 cyt. przepisu). Jak wynika z akt sprawy prowadzonej pod sygn. VI SAB/Wa 158/13, pismo wnioskodawcy z dnia 12 kwietnia 2011 r. stanowiące skargę na bezczynność Prezesa NFZ w podanym wyżej zakresie, wpłynęło do organu w dniu 15 kwietnia 2013 r., z tego powodu od tej daty rozpoczął biec organowi termin przewidziany na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, określony treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin na przekazanie przez Prezesa NFZ skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Sądu upłynął z dniem 15 maja 2013 r. Jak wynika z akt ww. sprawy, dokumenty te zostały przekazane do Sądu w dniu 12 sierpnia 2013 r. W ocenie Sądu, sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, s. 259; tak również: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 6 poz. 156). Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że organ bezwzględnie zobligowany był przekazać przedmiotową skargę na bezczynność do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy uznał jej zarzuty za bezzasadne. Z istoty sądowej kontroli administracji publicznej wynika bowiem, że to do właściwego Sądu ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych, gdy organ nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. z możliwości uwzględnienia skargi w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie Prezes NFZ nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego treścią art. 54 § 3 p.p.s.a., a zatem zobligowany był, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie trzydziestu dni od daty wniesienia skargi przekazać ją Sądowi, czego nie uczynił w zakreślonym terminie. Chociaż przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają jednoznacznej odpowiedzi, co stanie się, gdy organ przekaże akta sprawy po terminie wynikającym z art. 54 p.p.s.a., a nawet po wniesieniu wniosku o wymierzenie grzywny, ale przed wydaniem właściwego orzeczenia przez sąd, to jednak mając na uwadze cel instytucji dyscyplinowana administracji właściwym rozwiązaniem "jest wymierzanie grzywny organowi w każdej sytuacji uchybienia terminowi, a spóźnione przekazanie skargi sądowi może jedynie wpływać na limitowanie wysokości wymierzonej grzywny" (por. np. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010 r., s. 207). Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2012 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2012 r. wyniosło 3521,67 złotych. Sąd, mając na uwadze odnotowane spóźnienie organu w przekazaniu skargi, wymierzył Prezesowi NFZ grzywnę w wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2012 r., tj. w wysokości 7043,34 złotych. Sąd, postanawiając o wysokości wymierzonej grzywny miał na uwadze czas, jaki upłynął od dnia 15 maja 2013 r. (ostatni dzień terminu na przekazanie skargi na bezczynność do Sądu) do dnia przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi, tj. 12 sierpnia 2013 r. (niespełna trzy miesiące) oraz podane przez organ przyczyny odnotowanego spóźnienia. Sąd zauważa także, że orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Zasądzając od Prezesa NFZ na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd działał na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., jako że stosownie do art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego w świetle art. 205 § 2 p.p.s.a. zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Wnioskodawca reprezentowany był przez radcę prawnego, a zatem przez przepisy odrębne, o jakich mowa w cyt. przepisie należy rozumieć m.in. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), cytowane dalej jako rozporządzenie. W świetle § 2 ust. 1 tego rozporządzenia, zasadzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynieniu się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zgodnie z ust. 2 powołanego paragrafu, podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w ust. 1, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. Opłata ta nie być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie, niż określonej w lit. a) i lit. b) powołanego przepisu, wynosi 240 złotych. Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy przyjąć należy, że stawka w powyższej kwocie będzie stanowiła podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia. Zasądzona w niniejszej sprawie kwota kosztów postępowania obejmuje zatem zwrot wpisu od skargi, minimalną stawkę opłaty dla pełnomocnika wnioskodawcy oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.