II SA/Ol 754/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie wydania prawa jazdy oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 11 kwietnia 2013r. W. S. złożył w Starostwie Powiatowym w A wniosek o wydanie wtórnika prawa z powodu zmiany danych z kategorii A, B, C, T na A, C, T. Decyzją z dnia "[...]" Starosta A odmówił W. S. wydania prawa jazdy kategorii A i C. W uzasadnieniu podano, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w A VI Zamiejscowy Wydział Karny w A z dnia "[...]" wnioskodawca posiada orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B. Wskazano, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Od decyzji powyższej W. S. wniósł odwołanie zarzucając, że rozpatrywana decyzja jest sprzeczna z wyrokiem Sądu Rejonowego w A. Ponadto zauważył, że organ nie rozpatrzył jego wniosku w całości, a jedynie w zakresie kategorii A, C. Tymczasem wniosek dotyczył kategorii A, C, T. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie mógł wydać W. S. uprawnienia kategorii A, C, bowiem wyrokiem Sądu Rejonowego w A VI Zamiejscowy Wydział Kamy z/s w A z dnia "[...]", orzeczono wobec strony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres 6 (sześciu) miesięcy. Zasadny jest natomiast w ocenie Kolegium zarzut odwołującego się, iż organ pierwszej instancji nie rozpatrzył wniosku strony o wydanie prawa jazdy kategorii T. Wobec tego organ winien, rozpatrzyć wniosek strony w tym zakresie. Skargę na ww. decyzję wywiódł W. S. zarzucając: - naruszenie prawa procesowego, tj. art. art. 6, 7, 77 § 1 oraz art. 80 kpa, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dowolne zakwalifikowanie wniosku skarżącego jako wniosku o wydanie prawa jazdy kat. A, C, podczas gdy skarżący zwrócił się o wymianę dokumentu prawa jazdy kat. A, C, T, co w istocie doprowadziło do nierozpoznania wniosku co do istoty; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, a polegający na stwierdzeniu, że wnioskodawca jest osobą, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, czyli osobą ubiegającą się o wydanie dokumentu prawa jazdy kat. A, C, T, podczas gdy w złożonym wniosku ubiegał się on wymianę tego dokumentu W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zwróciła uwagę, że złożyła wniosek o wymianę dokumentu prawa jazdy na zgodny z przysługującymi jej uprawnieniami w zakresie prawa jazdy kategorii A, C, T. Tymczasem organ rozpoznający przedmiotowy wniosek błędnie uznał, że wniosek ten dotyczy wydania prawa jazdy kategorii A i C. Ponadto według skarżącego organ wykonawczy jest obowiązany wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów w zakresie i na okres wynikający z wyroku sądu powszechnego. W chwili zaś składania wniosku przez skarżącego nie wydano w stosunku do niego decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. C. Organ administracji publicznej odmówił natomiast wymiany dokumentów bez skierowania wniosku do Sądu Rejonowego w A o dokonanie interpretacji wyroku, a w szczególności wyjaśnienia czy orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, obejmującego uprawnienie w ramach kategorii B, pozbawia skazanego uprawnień do prowadzenia pojazdami mechanicznymi w zakresie kat. C. Tym samym doszło w ocenie skarżącego do naruszenia przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienia natury procesowej spowodowały błąd w ustaleniach faktycznych. Z treści uzasadnienia wynika, iż organ administracji rozważał i w istocie wydał decyzję odnośnie innego stanu faktycznego niż to określił wnioskodawca w swoim wniosku. Zdaniem skarżącego należy uznać za błędne założenie organu administracji, iż wnioskodawca jest osobą, o której mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, czyli osobą ubiegającą się o wydanie dokumentu prawa jazdy kat A, C, T. Wymiana dokumentu jest czynnością wtórną wobec decyzji przyznającej uprawnienia, a wobec powyższego brak jest podstaw do przenoszenia przesłanek warunkujących przyznanie uprawnienia do kierowania ww. pojazdami, na grunt przesłanek odnoszących się do jego wymiany. Ustawa z dnia 5 stycznia 2011r., o kierujących pojazdami rozróżnia bowiem czynność wydania dokumentu prawa jazdy, od jego wymiany. Zgodnie z art. 124 tego aktu prawnego wymiana dokumentu prawa jazdy dokonywana jest na wniosek osoby zainteresowanej po uiszczeniu stosownych opłat z uwzględnieniem zapewnienia aktualności wydawanego dokumentu odpowiednio do posiadanych uprawnień. Ponadto, zgodnie z poglądami judykatury w tym zakresie organ administracji nie może dowolnie po złożeniu wniosku badać przesłanek i oceniać sytuacji, skoro dokument odnoszący się do kat. A, C, T, został już wcześniej wydany, a żaden organ nie pozbawił wnioskodawcy nabytych wcześniej uprawnień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011r., Nr 30, poz. 151 ze zm.) prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Na mocy art. 12 ust. 2 ustawy przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Przepis wymienia przesłanki, które uniemożliwiają wydanie prawa jazdy, nawet wówczas gdy kandydat spełnia wymagane warunki, do których zalicza się wiek, brak przeciwwskazań zdrowotnych, odbycie przeszkolenia, zdanie egzaminu (zob. W. Kotowski, Komentarz do art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, lex 2013 ). Zakaz prowadzenia pojazdów orzeczony wyrokiem sądu karnego jest nie tylko pozbawieniem prawa do prowadzenia pojazdów, ale równocześnie oznacza zakaz wydania takich uprawnień (por. uchwała SN z dnia 28 lutego 1975 r., V KZP 2/74, OSNKW 1975, nr 3-4, poz. 33). Zakaz może dotyczyć wszystkich rodzajów pojazdów, może być ograniczony tylko do pojazdów mechanicznych albo odnosić się tylko do wybranego rodzaju pojazdów mechanicznych (samochodów osobowych) – zob. W. Kotowski, komentarz do art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, lex 2013. W niniejszej sprawie W. S złożył w Starostwie Powiatowym w A wniosek o wydanie wtórnika prawa z powodu zmiany danych z kategorii A, B, C, T na A, C, T. Zgodnie z art. 42 § 1 Kodeksu karnego Sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów określonego rodzaju w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Właściwy organ administracji publicznej, który otrzymał odpis wyroku, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia w orzeczonym zakresie. Nie może nadto wydać uprawnień w okresie obowiązywania zakazu ( zob. M. Kulik, komentarz do art. 42 Kodeksu karnego, lex 2013 ). Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że cofnięto skarżącemu uprawnienia w zakresie określonym prawomocnym wyrokiem, niemniej ustawodawca wyraźnie wskazał w przepisie art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy, że prawo jazdy (jako dokument) nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii A i C jak chciałby tego skarżący w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B - co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący żądał od organu aby ten wydał jemu w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, wtórnik dokumentu uprawniający do prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii A i C i organ zasadnie odmówił jego wydania. To, że skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami, co wynikało z jego prawa jazdy nr "[...]", obejmującego kat. A, C i T, zaś Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia "[...]", sygn. "[...]" odebrał je jedynie częściowo, tzn. zakazał prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, nie oznacza, że w trakcie obowiązywania tego zakazu skarżący może prowadzić pojazdy mechaniczne kat. A i C. Jest to bowiem zabronione zakazem wprowadzonym przez wspomniany przepis ustawy o kierujących pojazdami. Sąd karny nie musiał więc orzekać co do zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. A i C, bo zakaz ten wynika bezpośrednio z rzeczonej ustawy. Odnośnie zaś kategorii T organ odwoławczy słusznie wskazał, że organ I instancji winien rozpatrzyć wniosek strony w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.