II OSK 1384/14

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Dybowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego osobie przebywającej za granicą, której aktualny adres pobytu nie jest znany, jest skuteczne i czy brak podpisu na skardze uzasadnia jej odrzucenie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. M., uznając, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepisy o doręczeniu zastępczym (art. 73 ppsa) i odrzucił skargę z powodu braku podpisu skarżącego, co stanowi istotny brak formalny uniemożliwiający nadanie skardze dalszego biegu. Skargi kasacyjne M. M. i Z. M. zostały odrzucone jako niedopuszczalne, ponieważ nie posiadali oni gravamenu w ich wniesieniu od postanowienia odrzucającego skargę T. M.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie, z powodu braku podpisu skarżącego i nieuiszczenia wpisu. Doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych T. M. nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego. Skarżący wnieśli skargi kasacyjne, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniu i prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną T. M. i odrzucił skargi kasacyjne M. M. i Z. M.
Rozstrzygnięcie
I. Oddalono skargę kasacyjną T. M. II. Odrzucono skargę kasacyjną M. M. i Z. M.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M. M. i Z. M. i T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 837/13 odrzucające skargę T. M. w sprawie ze skargi M. M., Z. M. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie postanawia: I. oddalić skargę kasacyjną T. M. II. odrzucić skargę kasacyjną M. M. i Z. M. Postanowieniem z dnia 8 października 2013 r. II SA/Rz 837/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę T. M. w sprawie ze skargi M. M., Z. M. i T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że M. M., Z. M. i T. M. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wspólną skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] 2013 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmian stanu wody na gruncie w miejscowości [...]. W związku z faktem, że skarga ta nie była opłacona, jak też brakowało podpisu jednego ze skarżących – T. M., wezwano składających skargę do uzupełnienia braków tj. M. M. i Z. M. do solidarnego uiszczenia wpisu w kwocie 300 zł, a T. M. do podpisania skargi i do uiszczenia wpisu w wysokości 300 zł. M. M. i Z. M. doręczono powyższe wezwanie 4 września 2013 r. T. M. wezwanie z uwzględnieniem art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa) doręczono 18 września 2013 r. Procedura zawarta w art. 73 ppsa została w niniejszej sprawie zachowana. W związku z niezastaniem T. M. w miejscu zamieszkania, doręczyciel dokonał awizacji przesyłki dnia 4 września 2013 r. Wobec braku odbioru przesyłki nastąpiła ponowna awizacja tj. 12 września 2012 r. Czternastodniowy termin przechowywania przesyłki sądowej upłynął 18 września 2013 r. i z tym dniem doręczenie należy uznać za skuteczne (art. 73 ppsa). Sąd I instancji odrzucając skargę T. M. zaznaczył, że stosownie do art. 57 § 1 ppsa skarga winna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wymogiem takim jest w świetle art. 46 § 1 pkt 4 ppsa podpis strony, jej przedstawiciela ustawowego bądź też pełnomocnika. Podpis jest bardzo istotnym warunkiem nadania skardze dalszego biegu, bowiem umożliwia identyfikację osoby, która złożyła pismo określonej treści. Nieuzupełnienie tego rodzaju braku skutkuje koniecznością odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa Zgodnie z art. 230 ppsa, od skargi jako pisma wszczynającego postępowanie przed sądem I instancji należy pobrać wpis. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie została uiszczona należna opłata. Przewodniczący wzywa wówczas wnoszącego taką skargę do uiszczenia stosownej opłaty (art. 220 § 1 ppsa). Niewykonanie wezwania zobowiązuje sąd do odrzucenia skargi w myśl art. 220 § 3 ppsa. Skargi kasacyjne na powyższe rozstrzygnięcia wywiedli M. M., Z. M. i T. M., wskazując taki sam zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 58 § 3 w zw. z art. 73, 67 i 65 § 1 ppsa, przez odrzucenie skargi T. M. przy nieuzasadnionym przyjęciu fikcji prawnej polegającej na uznaniu prawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w sytuacji, gdy Sąd I instancji dysponował informacją o nieprzebywaniu skarżącego w miejscu do którego kierowana była korespondencja, co w konsekwencji pozbawiło skarżącego określonego w art. 45 Konstytucji RP prawa do sądu. Wskazując na powyższe naruszenie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do rozpoznania. T. M. na podstawie art. 58 § 1 i 2 kpa wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna T. M. nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy upoważniały Sąd I instancji do tego by uznać, że zachodzą przesłanki uprawniające do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ppsa. Wskazany przez autora skargi kasacyjnej art. 73 ppsa reguluje tryb doręczenia zastępczego, który stosuje się w razie niemożności dokonania doręczenia przy zastosowaniu trybu zwykłego (art. 69 ppsa) i trybu określonego w art. 72 ppsa. Tryb określony art. 73 ppsa polega na pozostawieniu zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy wraz z informacją o możliwości jego odbioru (awiza) w miejscu zamieszkania adresata (umieszczenie w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, przez który pismo było złożone w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. W skardze złożonej przez M. M., Z. M. i T. M. jako adres zamieszkania T. M. wskazano [...], [...]; na taki właśnie adres przesłano wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi i podpisanie niniejszej skargi przez T. M. (k. 3, 30, 35 akt sądowych). Przesyłek zawierających niniejsze wezwania T. M. nie odebrał, a listonosz na kopercie umieścił adnotację: "awizowano, adresata niezastano, drzwi zamknięte" (k. 39, 40 akt sądowych). Z pisma z 22 lipca 2013 r. skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że T. M. przebywa za granicą, a jego rodzice nie znają aktualnego adresu jego pobytu i od dłuższego czasu nie kontaktował się z nimi. A więc z niniejszego pisma i skargi z 23 lipca 2013 r. można wywnioskować, że dane T. M. zostały dopisane do skargi M. M. i Z. M. bez jego zgody i wiedzy. Powyższe potwierdza fakt, że niniejsza skarga została podpisana jedynie przez M. M. i Z. M. Odnośnie odrzucenia skargi kasacyjnej M. M. i Z. M. należy wskazać, że nie posiadają oni gravamenu w wywiedzeniu skarg kasacyjnych od postanowienia z 8 października 2013 r. Należy wskazać, że wniesienie w terminie skargi przez M. M., Z. M. będzie skutkowało rozpoznaniem zarzutów skargi także w zakresie zarzutów podniesionych co do T. M. A więc skargę kasacyjną M. M. i Z. M. należało jako niedopuszczalną odrzucić (art. 173 § 1, art. 178, 180 ppsa). Na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną T. M. należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło