IV SA/Wa 942/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skarg Z. S. i Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. Burmistrza Gminy i Miasta Z. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia dla inwestycji "Budowa trzech budynków kurników o obsadzie po 40 000 sztuk niosek każdy w systemie chowu klatkowego (480 DJP) wraz o obiektami towarzyszącymi" na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w B. Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Burmistrz Miasta i Gminy Z. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. na wniosek J. P. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia dla inwestycji "Budowa trzech budynków kurników o obsadzie po 40 000 sztuk kur niosek każdy w systemie chowu klatkowego (480 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi" na działkach nr [...] i [...] w B. Na skutek odwołania od powyższej decyzji, wniesionego przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] w W. oraz Z. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. uchyliło powyższą decyzję. Burmistrz Miasta i Gminy Z. ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia dla planowanej inwestycji. Odwołanie od decyzji z dnia 10 grudnia 2012 r. wnieśli Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] w W. i Z. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej również "ustawa z dnia 3 października 2008 r." oraz § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397), dalej również "rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r.". Przedmiotowa inwestycja ma być realizowana na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w B. Działki te położone są poza Obszarem Specjalnym Ochrony Ptaków NATURA 2000, a działki sąsiednie stanowią grunty rolne o niższych klasach bonitacyjnych, tereny łąk i pastwisk. Organ wydając decyzję uwzględnił ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przedłożonym przez inwestora wraz z uzupełnieniem, zasięgnął opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. oraz uzgodnił warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w W., jak również wziął pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. W ocenie organu powyższe wskazywało na brak którejkolwiek z określonych w przepisach prawa przesłanki, wykluczającej możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zarzutów podnoszonych w odwołaniach dotyczących raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie braku opisu skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, braku opisu racjonalnego wariantu alternatywnego dla wariantu proponowanego przez inwestora oraz braku umieszczenia w raporcie analizy możliwych konfliktów społecznych, jak również braku oceny tego raportu jako dowodu w sprawie. Organ nie uwzględnił również zarzutu odwołujących w zakresie braku w uzasadnieniu decyzji informacji o sposobie wzięcia pod uwagę wniosków i uwag społeczeństwa. Z. S. oraz Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] w W., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 85 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej "ustawa z dnia 3 października 2008 r." w związku z art. 107 § 2 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., art. 74 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 4, pkt 5 lit. a i lit. b, pkt 15 oraz art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Uzasadniając skargę skarżący podnieśli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie odniosło się do zarzutów odwołania, w szczególności kwestii pozorności uzupełnienia raportu z dnia 24 sierpnia 2012 r., wariantowości raportu, możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem oraz zarzutu dotyczącego oceny raportu oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia jako dowodu w sprawie. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, bez pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a ponadto zostały oparte na raporcie oddziaływania na środowisko zawierającym braki dyskwalifikujące ten raport jako dowód w sprawie. Skarżący wywiedli, że w uzasadnieniu decyzji brak jasnego i konkretnego stwierdzenia w kwestii wniosków i uwag zgłoszonych przez mieszkańców, tj. piśmie z dnia 28 lutego 2012 r. Organ pierwszej instancji opisał okoliczności jakie zostały podniesione w ww. piśmie mieszkańców, ale nie przedstawił informacji w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Uzasadnienie zawiera jedynie opisy dwóch przeciwstawnych stanowisk, tj. stanowisko mieszkańców i stanowisko inwestora zawarte w raporcie oddziaływania na środowisko. Zdaniem skarżących organ nie dokonał również oceny raportu o oddziaływaniu na środowisko, gdyż w uzasadnieniu decyzji brak informacji jakie ustalenia zawarte w raporcie i w jakim zakresie zostały przez organ uwzględnione. Tymczasem skarżący stoją na stanowisku, że raport oddziaływania na środowisko nie odpowiada wymogom określonym w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., przez co raport nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie. Przedłożony przez inwestora raport nie zawiera również opisu przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku podejmowania przedsięwzięcia. tzw. wariant "zerowy" bez realizacji inwestycji, którego obowiązek zawarcia wynika z art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Skarżący nie zgadzają się z lakoniczną opinią Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., że przedłożony raport oddziaływania na środowisko wraz z uzupełnieniem zawiera opis racjonalnego wariantu alternatywnego. W ocenie skarżących, organ kwestię wariantowości potraktował powierzchownie, a raport nie zawiera opisu racjonalnego wariantu alternatywnego dla wariantu proponowanego przez wnioskodawcę. Racjonalny wariat alternatywny przedstawiony w raporcie nie został ani dokładnie opisany, ani przeanalizowany. Skarżący są przekonani, że inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, a nie tylko wariantu, którym z przyczyn oczywistych zainteresowany jest inwestor. Tym samym nie można uznać, że inwestor przedstawił racjonalny wariant alternatywny przedsięwzięcia, ani przyjąć, że takowego wariantu w przedmiotowej sytuacji nie ma, a brak wariantu alternatywnego nie został faktycznie wykazany. Dalej skarżący podnieśli, że raport o oddziaływaniu na środowisko oraz jego "uzupełnienie" zawiera błędy i sprzeczności, które podważają rzetelność jego wykonania, a tym samym wiarygodność. Skarżący kwestionują możliwość spełnienia przez inwestora warunków określonych w zaskarżonej decyzji, w szczególności warunek odizolowania przedmiotowej inwestycji od przyległych terenów pasem zieleni o szerokości co najmniej 10 m. Dodatkowo skarżący wskazali na brak przeprowadzenia i zamieszczenia w raporcie analizy realnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie mieszkańców. Organy administracji nie określiły przewidywanego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko w zakresie uciążliwości zapachowych W konsekwencji skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym koszty zastępstwa procesowego. Organ w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2013 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta Z. z dnia [...] grudnia 2012 r., ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie trzech budynków kurników o obsadzie po 40.000 sztuk kur niosek każdy w systemie chowu klatkowego (480 DJP) wraz z obiektami towarzyszącymi na działkach nr [...] i [...] położonych w B. Podstawę prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji środowiskowej stanowią przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 3 października 2008 r. (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397). Planowana inwestycja zaliczana jest do przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 51 ww. rozporządzenia, dla których przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenie raportu, jest wymagane, a co za tym idzie zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w przedmiotowej sprawie Burmistrz Gminy i Miasta Z., zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu. Z akt administracyjnych wynika, że inwestor składając wniosek o wydanie decyzji środowiskowej przedstawił raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, który był w toku postępowania uzupełniany. Zgodnie z dyspozycją art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. organ I instancji zapewnił społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu, poprzez wywieszenie w Urzędzie Gminy i Miasta Z. oraz w miejscu planowanego przedsięwzięcia, tj. we wsi B. obwieszczenia wydanego w trybie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. oraz poprzez zamieszczenie go w BIP Urzędu Gminy i Miasta Z. Burmistrz Gminy i Miasta Z. uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. uzgodnienie dla przedsięwzięcia od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. oraz opinię Państwowego Inspektora Sanitarnego w Z., które to organy określiły jednocześnie warunki, pod którymi przedsięwzięcie to może być realizowane. Przepis art. 80 ustawy z dnia 3 października 2008 r. odnoszący się do decyzji środowiskowej wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone; 5) po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wyżej wskazane elementy zostały wzięte pod uwagę. Decyzja ta odpowiada również zakresowi rozstrzygnięcia wynikającemu z art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że przesłankami wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mogą być następujące okoliczności: - niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, - odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające, - brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku, - wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywny jego wpływ na obszar Natura 2000, - niezgodność z przepisami szczególnymi. W przedmiotowej sprawie żadne z określonych przepisami prawa okoliczności wykluczające możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie wystąpiły, co pozwoliło na wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem inwestora. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia i niezależnie od wymagań wynikających w tym zakresie z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, uzasadnienie takiej decyzji powinno zawierać w przypadku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Wbrew zarzutom skarg, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na str. 8 i 9 przedstawia przebieg postępowania z udziałem społeczeństwa, jak również opisuje uwagi i wnioski zgłoszone w toku tego postępowania i przedstawia w jaki sposób zostały one uwzględnione. Odnosząc się do obaw społeczeństwa w zakresie emisji odorów, wskazano, że inwestor został zobowiązany do zastosowania szeregu działań mających na celu minimalizację negatywnych oddziaływań, takich jak: - unikanie niesprzyjających warunków pogodowych, które miałyby wpływ na sprawne i bezkonfliktowe wywożenie obornika, - zachowanie bezpiecznej odległości od terenów sąsiadów, - sprawdzanie urządzeń czy są w odpowiednim porządku i pracują właściwie, - wykonanie pasa zieleni nisko- i wysokopiennej wokół granicy działek inwestycyjnych, - szerokie zastosowanie dostępnych środków w celu ograniczenia emisji amoniaku. Powyższe świadczy, że Burmistrz Gminy i Miasta Z. w toku postępowania wziął pod uwagę wnioski i uwagi społeczeństwa, poddał je analizie i w konsekwencji uwzględnił je wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z zarzutem skarg naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. W uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ wprost odwołuje się do obliczeń przedstawionych w raporcie, przedstawia wnioski wypływające z raportu, co pozwala uznać, że raport był przedmiotem analizy i oceny organu. Organ I instancji stwierdza, w oparciu o przedstawione materiały, w tym raport oddziaływania na środowisko, że przyjęte rozwiązania zapewnią minimalizację negatywnego wpływu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Jego realizacja nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach, jeśli spełnione będą warunki określone w decyzji. Przedsięwzięcie jest nowoczesnym rozwiązaniem technologicznym, jego uciążliwość nie będzie wykraczała poza granice działki, zastosowane projektowe rozwiązania nie spowodują zagrożenia dla świata roślinnego i zwierzęcego oraz zdrowia i życia ludzi. Przedsięwzięcie w zakresie normatywnych oddziaływań nie powinno w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko. Powyższe oceny zostały sformułowane m.in. w oparciu o znajdujący się w aktach raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zatem zarzut naruszenia art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie jest zasadny. W art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. określono elementy, które powinien zawierać każdy raport oddziaływania na środowisko. W ocenie Sądu raport w przedmiotowej sprawie spełnia wymogi tego przepisu i jego zakres został dostosowany do charakteru i wielkości oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Do wniosku został dołączony raport ze stycznia 2012 r. Raport ten był dwukrotnie uzupełniany. W dniu 26 marca 2012 r. wpłynęło do organu uzupełnienie do raportu z dnia 23 marca 2012 r. i w dniu 28 sierpnia 2012 r. wpłynęło do organu uzupełnienie do raportu z dnia 24 sierpnia 2012 r. To ostatnie uzupełnienie zawiera opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia, jak również opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Ponadto uzupełnienie to określa przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w wypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz uzasadnienie wybranego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko. Przedstawione w uzupełnieniu raportu z dnia 24 sierpnia 2012 r. warianty zostały dokładnie opisane i przeanalizowane. Powyższe wskazuje na niezasadność zarzutu naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 4, 5, 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Wbrew zarzutom skarg, raport (w jego uzupełnieniu z dnia 24 sierpnia 2012 r.) zawiera analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, czym wypełnia wymóg art. 66 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Wskazana jest przyczyna możliwych konfliktów społecznych, tj. emisja substancji tzw. odorów. Wskazuje się również działania jakie mają być podjęte celem zminimalizowania niekorzystnego zapachu. Lokalizacja inwestycji zaplanowana jest poza obszarem zabudowy mieszkaniowej. Ponadto, z uwagi na zastosowany typ wentylacji, nie będzie przekroczeń dopuszczalnych poziomów amoniaku i siarkowodoru, które są głównym źródłem tzw. odoru. W raporcie stwierdza się również, że odory nie są normowane w polskim prawodawstwie, zatem nie można określić w drodze rozstrzygnięcia administracyjnego o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w zakresie uciążliwości zapachowych. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji jednym z wymogów dotyczących ochrony środowiska koniecznym do uwzględnienia w projekcie budowlanym jest zaprojektowanie wzdłuż granic planowanego przedsięwzięcia nasadzeń zieleni izolacyjnej składającej się z drzew i krzewów charakteryzujących się szybkim przyrostem, w tym również gatunków zimnozielonych (np. jedlica, sosna, świerk). Zarzut, że z uwagi na ten wymóg nie będzie można na działkach inwestycyjnych postawić planowanych kurników jest przedwczesny, gdyż wymóg ten będzie realizowany na etapie pozwolenia na budowę. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd nie podzielił zarzutów skarg i jednocześnie stwierdza, że w sprawie brak jest jakiejkolwiek okoliczności wykluczającej możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.