II SAB/Gd 88/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-10-09

Skład orzekający: Janina Guść, Wanda Antończyk, Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka akcyjna będąca operatorem systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Spółka akcyjna będąca operatorem systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Żądane przez skarżących dokumenty stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej są informacją publiczną. Bezczynność spółki w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, trwająca ponad rok i dziesięć miesięcy, stanowi rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący E. N. i Z. N. złożyli wniosek do A Spółki Akcyjnej o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na ich działkach. Spółka nie udzieliła informacji ani nie wydała decyzji odmownej. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność spółki, domagając się zobowiązania jej do udzielenia informacji i stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Spółka wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej i że żądana informacja ma charakter prywatny oraz przetworzony.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano A Spółkę Akcyjną do rozpatrzenia wniosku E. N. i Z. N. z dnia 5 grudnia 2011 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądzono od A Spółki Akcyjnej solidarnie na rzecz skarżących kwotę 374 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi E. N. i Z. N. na bezczynność A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. zobowiązuje ASpółkę Akcyjną z siedzibą w G. do rozpatrzenia wniosku E. N. i Z. N. z dnia 5 grudnia 2011 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia odpisu tego wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od A Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. solidarnie na rzecz skarżących E. N. i Z. N. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. E. N. i Z. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G., polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na ich wniosek z dnia 5 grudnia 2011 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.). Skarżący wskazali, że pismem z dnia 5 grudnia 2011 r. wystąpili do E. S.A. w G. o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działce nr [...] i nr [...] położonych w P., stanowiących własność skarżących. Skarżący wskazali, że żądana informacja stanowi informację publiczną, E. S.A. w G. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a do dnia wniesienia skargi skarżący nie otrzymali żądnych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnieniu informacji publicznej. Skarżący wnieśli o zobowiązanie E. S.A. w G. do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie, zgodnie z ich wnioskiem z dnia 5 grudnia 2011 r. W odpowiedzi na skargę E. S.A. z siedzibą w G. wniosła o jej odrzucenie, wskazując, że skarżący nie wystosowali wezwania z art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). E. S.A wskazała, że informacją publiczną jest wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Nieodłączną cechą tej informacji jest powiązanie z realizacją zadań publicznych. Wprowadzenie obowiązku informowania obywateli o sprawach publicznych miało na celu umożliwienie im dysponowania nimi by mogli realizować swoje prawa jako członkowie zbiorowości. W niniejszej sprawie uzyskanie informacji nie ma na celu realizacji interesu społecznego lecz interesu prywatnego. E. S.A. powołała się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako ograniczający prawo do informacji publicznej w odniesieniu do informacji przetworzonej, do której dostęp jest możliwy w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wskazała ona, że brak podania daty i numeru decyzji wiąże się z koniecznością sporządzenia odpowiednich zestawień i wyciągów, nadto udostępnienie informacji wymaga usuwania danych chronionych prawem, co czyni żądaną informację informacją przetworzoną. E. S.A. stwierdziła, że nie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji o takim charakterze. Nie jest bowiem żadnym z podmiotów wymienionych w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. E. S.A. wskazała, że art. 4 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku podmiotów nie będących władzą publiczną, wykonujących funkcje publiczne wprowadza przesłankę wykonywania zadań publicznych, przy jednoczesnym dysponowaniu przez podmioty zobowiązane majątkiem publicznym. Zatem spółka byłaby zobowiązana do udostępniania informacji publicznej jedynie w przypadku, gdyby była władzą publiczną lub jako spółka kontrolowana przez Skarb Państwa wykonywała zadania publiczne i dysponowała majątkiem publicznym. E. S.A. wskazała, iż obowiązek udzielenia informacji publicznej uzależniony jest od spełnienia warunku posiadania pozycji dominującej w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów oraz realizowania zadań publicznych, a przesłanki te muszą być spełnione łącznie. E. S.A. wskazała, że dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, z uwagi na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli stanowiły zadania publiczne. Jednakże interpretacja ta nie dotyczy wszystkich przedsiębiorstw energetycznych z uwagi na wprowadzenie dyrektywy Unii Europejskiej dokonującej rozdziału usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej. Na gruncie obecnych uregulowań istnieje instytucja "sprzedawcy z urzędu", który wyznaczony jest przez Urząd Regulacji Energetyki celem zawarcia umów kompleksowych z odbiorcami. E. S.A. jedynie dostarcza energię elektryczną w ramach umowy o świadczenie usług dystrybucji, natomiast sprzedażą energii zajmuje się sprzedawca z urzędu, czyli E. S.A. Wskazano, że w związku ze świadczeniem tzw. usługi kompleksowej zadania publiczne mogłyby być realizowane jedynie przez sprzedawcę świadczącego usługę kompleksową, a nie przez dystrybutora energii elektrycznej, jakim jest E. S.A. Spółka stwierdziła, że nie jest podmiotem dysponującym mieniem państwowym, komunalnym oraz należącym do sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Ponadto, nie jest spółką prawa handlowego, w której Skarb Państwa ma ponad 50% akcji w kapitale zakładowym (Skarb Państwa posiada jedynie ok. 82% akcji w kapitale zakładowym spółki E. S.A., która jest większościowym akcjonariuszem E. S.A.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 297, ze zm.) obejmuje również bezczynność organów, a w przypadku informacji publicznej także innych podmiotów zobowiązanych do jej udzielenia. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G., polegająca na nieudostępnieniu skarżącym E. N. i Z. N., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej ustawą, żądanych przez nich w piśmie z dnia 5 grudnia 2011 r. decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działkach nr [...] i [...] położonych w P. Sąd uznał za niezasadny wniosek o odrzucenie skargi z uwagi na brak wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje bowiem wymóg wyczerpania środków zaskarżenia określony w art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, w sprawach skarg na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie występuje wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, określony w art. 52 § 1 p.p.s.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, teza 1, LEX nr 236545). W orzecznictwie wyjaśniono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje tryb postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej, ustawa ta w wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jego uregulowania stosuje się jedynie w przypadku wydania decyzji. Regulacja ta nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności, w tym wymogu wyczerpania trybu polegającego na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia na bezczynność organu. Ponadto, za brakiem wymogu wniesienia szeroko rozumianego środka zaskarżenia przemawia fakt, iż załatwienie wniosku przez organ nastąpić może w różnej formie, bądź poprzez udostępnienie informacji, które stanowi czynność materialno-techniczną, w którym to przypadku, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a. obowiązuje wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa, bądź poprzez wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, w którym to przypadku, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., obowiązuje wymóg wniesienia zażalenia. Wnoszący skargę nie znając stanowiska organu w tej kwestii, znajduje się w sytuacji, w której nie posiada wiedzy, jaki z powyższych wymogów winien wypełnić. Za dopuszczeniem wniesieniem skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej, bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa bądź zażalenia, przemawia także fakt, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje znacznie skrócony w stosunku do unormować Kodeksu postępowania administracyjnego termin rozpatrzenia wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, wniosek należy rozpoznać niezwłocznie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Postulat jak najszybszego rozpatrzenia złożonego wniosku przemawia za uznaniem, iż wyczerpanie trybu zaskarżenia bezczynności organu przed wniesieniem skargi jest zbędne. Oceniając, czy E. S.A. z siedzibą w G., pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku, należało ustalić czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, a także czy żądane przez skarżących dokumenty stanowią informacją publiczną. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających. Informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które władzę publiczną realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, dostępny na stronie internetowej http://.orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą, stanowi informację publiczną. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 721/08, Lex nr 423325) Z powyższego wynika, że żądane przez skarżących dokumenty - decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej, jako stanowiące treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1. organy władzy publicznej, 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powołanego przepisu wynika, że zobowiązane do udzielenia informacji publicznej zostały nie tylko władze publiczne lecz również podmioty wykonujące zadania publiczne, nie będące organami władzy publicznej. E. S.A. jest podmiotem zobligowanym do udostępnienia informacji publicznej z mocy art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy. W świetle art. 3 pkt 25 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012 r. poz. 1059), E. S.A. z siedzibą w G. jako operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem energetycznym zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym gazowym albo systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami gazowymi albo innymi systemami elektroenergetycznymi. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. sygn. akt P 24/05 wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia istnienia społeczeństwa i poszczególnych jednostek, suwerenności i niepodległości państwa – a zatem zapewnienia wolności i praw człowieka i obywatela. Dysponowanie zasobami energetycznymi warunkuje możliwość urzeczywistnienia dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ma związek z zapewnieniem bezpieczeństwa obywateli i zasadą zrównoważonego rozwoju o której mowa w art. 5 Konstytucji. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych (OTK-A 2006/7/87, Dz.U.2006/141/1012, Lex nr 198687). Rola przedsiębiorstw energetycznych jest kluczowa w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego, ze względu na fakt, że to właśnie te podmioty wykonują działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Jednocześnie - ze względu na ich znaczenie, wykonywanie tego rodzaju działalności gospodarczej zostało obwarowane wieloma obowiązkami, jakie te podmioty w zakresie wykonywanej działalności muszą wykonywać, a które przekładają się na odpowiedni poziom bezpieczeństwa energetycznego. Bezpieczeństwo energetyczne zaliczane jest do szeroko rozumianego bezpieczeństwa ekonomicznego, ponieważ energia i surowce energetyczne stanowią produkty strategiczne mające realny wpływ na wszystkie elementy prawidłowego funkcjonowania państwa. (por. Komentarz do art. 1 ustawy - Prawo energetyczne, red. Zdzisław Muras, Mariusz Swora, zawarty w Bazie Orzeczeń LEX). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 ustawy prawo energetyczne i z pewnością działalność przedsiębiorstwa energetycznego w tym zakresie dotyczy spraw publicznych w rozumieniu art. 4 ustawy. Zawarte w tym przepisie formułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej". Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513) Zarzuty E. S.A. z siedzibą w G. dotyczące odmienności aktualnego rynku energetycznego, działającego na podstawie znowelizowanej w 2005 roku ustawy - Prawo energetyczne (ustawa z dnia 4 marca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska; Dz. U. nr 62, poz. 552 ze zm.), która zmieniona została wskutek wejścia w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. UE L z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.), nie są uzasadnione. Jak wynika z art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego operator systemu dystrybucyjnego, jest przedsiębiorstwem zajmującym się dystrybucją paliw gazowych lub energii elektrycznej, odpowiedzialnym m.in. za prowadzenie ruchu sieciowego w sieci dystrybucyjnej w sposób efektywny, z zachowaniem wymaganej niezawodności dostarczania energii elektrycznej i jakości jej dostarczania oraz we współpracy z operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego, w obszarze koordynowanej sieci 110 kV, eksploatację, konserwację i remonty sieci dystrybucyjnej w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego oraz zapewnienie rozbudowy sieci dystrybucyjnej, a tam gdzie ma to zastosowanie, rozbudowy połączeń międzysystemowych w obszarze swego działania. Taki zakres działania tego podmiotu świadczy o bezpośrednim realizowaniu przez ten podmiot funkcji związanej z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju. Rozdział usług sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej przewidziany w znowelizowanej ustawie - Prawo energetyczne pozostaje zatem bez wpływu na ocenę odnośnie wykonywania przez E. S.A. zadań publicznych. Wskazać także należy, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 nr 102 poz.651 ze zm.) Art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy zobowiązuje do udzielenia informacji publicznej podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis ten wprowadza trzy kategorie podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej - reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne - reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które dysponują majątkiem publicznym - osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wystarczającą przesłanką uznania danego podmiotu za zobligowany do udzielenia informacji publicznej jest wykonywanie przez ten podmiot zadań publicznych. Wbrew twierdzeniom E. S.A., cytowane unormowanie nie wprowadza wymogu łącznego wystąpienia przesłanek wykonywania zadań publicznych i dysponowania majątkiem publicznym oraz bycia osobą prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, co wynika z użycia w jego treści spójnika "lub" i "oraz". Sąd uznał za niezasadny zawarty w odpowiedzi na skargę zarzut dotyczący informacji przetworzonej i konieczności wykazania przez skarżących szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Brak takiego interesu uzasadnia odmowę udzielenia informacji publicznej. W ustawie brak jest definicji pojęcia informacji przetworzonej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacją przetworzoną jest informacja publiczna, która zostanie przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy, opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Udostępnienie informacji przetworowej wiąże się z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów. Informacją prostą a nie przetworzoną jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada. Za informację przetworzoną należy uznać taką która, w zasadzie, w chwili złożenia wniosku nie istnieje. Jej wytworzenie wymaga przeprowadzenia przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. (vide: wyrok NSA z dnia 21 września 2012 r. sygn. I OSK 1477/12 Lex nr 1264566, wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r. sygn. II SAB/Kr 140/12 Lex nr 1234526) Przetworzenia informacji nie stanowi sięganie do materiałów archiwalnych. Wyodrębnienie informacji ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań), wyjątkowo może prowadzić do uznania jej za informację przetworzoną, kiedy z uwagi na obszerność dokumentacji jest to związane z koniecznością poniesienia kosztów trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami zobowiązanego do udzielenia informacji podmiotu. Z okoliczności sprawy nie wynika, by sytuacja taka zachodziła w niniejszej sprawie. Także konieczność usunięcia w żądanych przez stronę dokumentach danych chronionych prawem nie czyni informacji prostej informacją przetworzoną. Okoliczność, że skarżący są właścicielami nieruchomości, na której zlokalizowana jest infrastruktura przedsiębiorstwa, nie wyłącza ich prawa do żądania udzielenia informacji publicznej. Ustawa nie wprowadza bowiem ograniczenia w prawie do uzyskania informacji publicznej z tego tytułu. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Norma art. 2 ustawy stanowi natomiast, że z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, przysługuje każdemu, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno co do zasady żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu takiej informacji. Fakt posiadania interesu w uzyskaniu informacji związany z prawem własności nieruchomości zabudowanej urządzeniami wykorzystywanymi do realizacji celów publicznych nie wyłącza uprawnień do uzyskania informacji w trybie ustawy. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji prostej na ogół nie posiada wiedzy na temat charakteru interesu wnioskującego w otrzymaniu takiej informacji. Ustawa nie zezwala bowiem na zobowiązanie wnioskodawcy do wykazania tego interesu, przewidując jego badanie jedynie w przypadku informacji przetworzonej. Korzystanie z pozostałych uprawnień składających się na prawo do informacji publicznej, poza informacją przetworzoną, nie podlega ocenie co do ich zgodności z interesem publicznym. (vide: Michał Kłaczyński Komentarz do art. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej System Informacji Prawnej Lex) Istnienie prywatnego interesu w uzyskaniu informacji (np. związanego z przygotowaniem pracy naukowej) nie wyklucza zatem udzielenia informacji. (vide: T. R. Aleksandrowicz, Komentarz do ustawy o dostępie informacji publicznej, Warszawa 2002, s. 85-86). Przyjęcie stanowiska przeciwnego uznać zatem należy za sprzeczne z treścią ustawy. Nadto wskazać należy, że wprowadzenie zakazu składania wniosku w przypadku posiadania interesu w uzyskaniu informacji prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby skutecznie złożyć wniosek o udzielenie informacji publicznej pomijając w jego treści okoliczności związane z przyczynami złożenia wniosku, bądź posługiwać się przy złożeniu wniosku osobami trzecimi. Przedsiębiorstwo energetyczne, jakim jest E. S.A. z siedzibą w G. wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10, Lex nr 737513; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Bd 87/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Żądane przez skarżących dokumenty stanowiące podstawę lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Okoliczności te obligowały E. S.A. z siedzibą w G. do załatwienia założonego przez skarżących wniosku w sposób określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępniania informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Bezczynność organu rozpoznającego wniosek o udzielenie informacji publicznej, występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie rozpoznał złożonego wniosku. W niniejszej sprawie wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 5 grudnia 2011 r. złożono dnia 15 grudnia 2011 r. E. S.A. powinna rozpoznać wniosek w sposób przewidziany prawem tj. udzielić żądanej informacji, wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji, albo decyzję o umorzeniu postępowania bądź zawiadomić wnioskującego, że informacji tej nie posiada. E. S.A. nie podjęła tych czynności. Pozostaje ona zatem w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązał E. S.A. z siedzibą w G. do rozpoznania - w terminie 14 dni - od daty otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności wniosku skarżących o udzielenie informacji publicznej. Ponadto, stosownie do treści art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, w punkcie 2 wyroku stwierdził, że bezczynność E. S.A. z siedzibą w G., miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny Sąd uwzględnił, że skarżący złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej w grudniu 2011 r. Do czasu wydania wyroku w niniejszej sprawie upłynął zatem okres roku i dziesięciu miesięcy. Długotrwałość opóźnienia w rozpatrzeniu wniosku, który winien być załatwiony bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia jego złożenia, świadczy o rażącym naruszeniu prawa - art. 13 ust. 1 ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 202 § 2 i 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło