I SA/Wa 2518/12
WyrokWSA w Warszawie2013-10-10
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Joanna Skiba, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie o przejęciu nieruchomości na własność Skarbu Państwa wydane na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. jest wadliwe, jeśli nieruchomość ta już wcześniej stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie ustaliły, czy nieruchomość rolna, której dotyczyło orzeczenie z 1958 r., nie stała się już wcześniej własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej. Jeśli nieruchomość już należała do Skarbu Państwa, to jej ponowne przejęcie na podstawie art. 9 ustawy z 1958 r. stanowiłoby rażące naruszenie prawa, co mogło być podstawą do stwierdzenia nieważności orzeczenia.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1958 r. o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej. Organy administracji (Wojewoda, Minister) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że przejęcie było zgodne z prawem na podstawie art. 9 ustawy z 1958 r. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 9 ustawy z 1958 r. oraz brak doręczenia orzeczenia z 1958 r. właścicielom.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skarg I. M., L. S., W. P., R. K. i I. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr[...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej I. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, a na rzecz skarżących: L. S., W. P., R. K. i I. D. solidarnie kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] lipca 1958 r. – Nr[...], dotyczącego przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej położonej w P., powiat [...], o pow. [..] ha, zapisanej w księdze wieczystej [...] , stanowiącej obecnie działki o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] ,[...], [...], [...], [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. działając w oparciu o dekret z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym oraz ustawę z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, orzeczeniem z dnia [...] lipca 1958 r. Nr [...] orzekło o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej W. i H. małż. P., położonej w P., powiat[...], o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że W. i H. P. opuścili gospodarstwo w P., pozostawiając je bez opiek od 1945 r. Gospodarstwo to jako opuszczone do 1958 r. Powiatowy Zarząd Rolnictwa oddał w dzierżawę.
Wnioskiem z dnia 20 czerwca 2008 r. I. M., R. K., L. S., W. P., I. D. oraz Z. S., wystąpili do Wojewody [...], domagając się stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D.z dnia [...] lipca 1958 roku.
Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku i decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] lipca 1958 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I. M., L. S., W. P., R. K. oraz I. D., domagając się jej uchylenia z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego jak również przepisów prawa materialnego.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podstawę materialno-prawną orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] lipca 1958 r. stanowił art. 15 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz.U. Nr 18, poz. 107 z późn. zm.) oraz art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. Nr 17, poz. 71 z późn. zm.). Zgodnie z art 15 ust. 1 w/w dekretu gospodarstwo rolne (działka pracownicza, rzemieślnicza itp.) nabyte na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej lub o ustroju rolnym i osadnictwie, lecz opuszczone przez właściciela przed wejściem w życie niniejszego dekretu, przechodziły z mocy prawa na własność Państwa - bez odszkodowania i wolne od obciążeń z wyjątkiem służebności gruntowych. Przejście gospodarstwa (działki) na własność Państwa stwierdzało prezydium powiatowej rady narodowej (art. 15 ust. 2 dekretu). Z kolei art. 9 ust 1 ww. ustawy z dnia 12 marca 1958 r. stanowił, że nieruchomości roIne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przyjmuje się na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmuje się bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach umarza się, z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostanie za niezbędne. Wskazany przepis nie dotyczył gruntów wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o uchyleniu dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 173) oraz gruntów objętych we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) - art. 9 ust. 2 w/w ustawy z dnia 12 marca 1958 r.
W ocenie Ministra w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Oznaczało to, że Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. było uprawnione do wydania rozstrzygnięcia administracyjnego o przejęciu przedmiotowej nieruchomości.
Organ wskazał, że ponad wszelką watpliwość, ustalone zostało, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 5 kwietnia 1958 r. znajdowała się we władaniu Państwa i została przekazana w użytkowanie osobom fizycznym. Okoliczności te nie były kwestionowane przez strony niniejszego postępowania. Co więcej I. M. w swoim odwołaniu przyznała, że H. i W. P. wraz z dziećmi zostali po zakończeniu II wojny światowej wypędzeni z gospodarstwa i zmuszeni do opuszczenia własnej nieruchomości, która potem była bezprawnie wydzierżawiana jako ziemia wchodząca w skład Państwowego Funduszu Ziemi.
Wbrew twierdzeniu skarżących Wojewoda dokonał prawidłowej wykładni art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. O przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnych i leśnych decydowały wyłącznie przesłanki wymienione w powołanym przepisie, a mianowicie: objęcie nieruchomości we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, czyli do dnia 5 kwietnia 1958 r., oraz pozostawanie tych nieruchomości nadal we władaniu Państwa lub przekazanie ich w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym, bez względu na okoliczności, w jakich doszło do objęcia nieruchomości przez Państwo. Przejęciu na własność Państwa podlegają także te nieruchomości, których właściciele do dnia 5 kwietnia 1958 r. dawali wyraz woli odzyskania swej nieruchomości, względnie z przyczyn obiektywnych od siebie niezależnych nie mieli możliwości dochodzenia swoich praw. Organ podkreślił, że pogląd ten zyskał akceptację w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie wskazuje się, że przejęcie mienia na podstawie art. 9 ust. 1 w/w ustawy następowało bez względu na to, czy Państwo objęło nieruchomość we władanie w sposób prawem przewidziany, czy też obowiązujących procedur nie zachowano. Skutek nacjonalizacyjny nie następował tylko w przypadku gdy dotyczyło to sytuacji wymienionych w art. 9 ust. 2 w/w ustawy.
W ocenie organu przedstawiona powyższej argumentacja oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawały zatem podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji stosownie do art. 156 § 1 Kpa.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. M. (pismo z dnia 15 listopada 2012 r.) oraz L. S., W. P., R. K. i I. D., reprezentowani przez radcę prawnego K. G. (pismo z dnia 14 listopada 2012 r.).
W swojej skardze I. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej błędne było przyjęcie przez organ drugiej instancji stanowiska, że zgodne z prawem było przejęcie nieruchomości, bez względu na przyczynę opuszczenia jej przez właścicieli i objęcia jej we władanie przez państwo.
Zdaniem strony art. 9 ustawy z 12 marca 1958 r. nie mógł być podstawą przejęcia przez Skarb Państwa na własność nieruchomość rolnej W. i H. P., gdyż nieruchomość ta wyłączona została spod działania dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, co oznacza, że orzeczenie Prezydium PRN w D. było niezgodne z wówczas obowiązującym, bowiem dotyczyło nieruchomości nieobjętych zakresem regulacji o reformie rolnej.
Skarżąca wskazała również, że orzeczenie z dnia [..] lipca 1958 r. nie zostało nigdy doręczone W. i H. P., a zgodnie z obowiązującym w tym okresie Rozporządzeniem Prezydenta RzeczypospoIitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, art 80 ust. 2. decyzja główna, wydana w nieobecności strony, powinna być doręczona jej na piśmie.
Z kolei w skadze z dnia 14 listopada 2012 r. skarżący L. S., W. P., R. K. i I. D. zarzucili Ministrowi;
- naruszenie art. 8, art. 11, art 7 w zw. z art. 77 Kpa, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, po uprzednim wyczerpującym zebraniu całego materiału dowodowego,
- błędy w ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, polegające na uznaniu, iż przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa nastąpiło na podstawie zaświadczena w W. z dnia [...] marca 1947 r., wydanego na podstawie art. 2 ust. 1 lit b. dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, podczas gdy przejęcie to nastąpiło na podstawie orzeczenia Prezydium PRN w D. z dnia [...] lipca 1958 r.,
- naruszenie art. 156 §1 pkt 2 Kpa, poprzez przyjęcie, iż orzeczenie z dnia 18 lipca 1958 r., nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i w związku z tym, utrzymanie w mocy decyzji Wojewody[...] ,
- naruszenia art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na ustaleniu, iż przejęcie przez Państwa w tym trybie nieruchomości rolnych i leśnych mogło odbywać się także w stosunku do nieruchomości nie podlegających dekretowi PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, oraz błedne ustalenie, iż przejęcie przez Państwo w tym trybie nieruchomości rolnych i leśnych mogło odbywać się bez względu na przyczynę opuszczenia nieruchomości przez jej we władanie przez Państwo, co jest niezgodne z art. 21 Konstytucji Polskiej.
Skarżacy podkreśli także, iż oprócz braku podstaw prawnych do przejęcia tej nieruchomości, doszło także do naruszenia obowiązującej wówczas procedury administracyjnej, tj. Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem, poprzez brak doręczenia tego orzeczenia stronie (art. 80 ust. 2). Samo orzeczenie nie zawierało też pouczenia o możliwości jego zaskarżeniaj, co przewidywał art. 75 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując agrumentację przedstwioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, ze sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, ze zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargi należy uznać za zasadne, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nich podniesione.
Przedmiotem kontroli Sadu była decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2012r. nr [..] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012r. nr [...] orzekającą o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] lipca 1958r. o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego orzeczenia stanowił art. 15 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz.U. nr 18, poz. 107 ze zm.) oraz art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. nr 17, poz. 71 ze zm.)
Należy zauważyć, że nieruchomości przejmowane na cele reformy rolnej przechodziły na własność Państwa z mocy samego prawa. Wskazuje na to wprost treść art. 2 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, z którego wynika, że wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione w punktach b, c, d i e, części pierwszej tego artykułu przechodzą bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele, wskazane w art. 1, część druga.
Z § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej wynikało natomiast, że wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 dekretu nastąpi na wniosek właściwego wojewódzkiego urzędu ziemskiego.
Art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. z 1946 r., Nr 39, poz. 233 ze zm.) stanowi, że tytułem do wpisania na rzecz Skarbu Państwa w księdze hipotecznej (gruntowej) prawa własności nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2 ust. (1) lit. b), c), d) i e) dekretu z dnia 6-go września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 3, poz. 13), jest zaświadczenie starosty, stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej według powołanych wyżej przepisów.
Zgodnie zaś z treścią art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71) nieruchomości rolne i leśne, objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie tej ustawy, przyjmowane były na własność Państwa bez względu na ich obszar, jeżeli znajdowały się one nadal we władaniu Państwa lub zostały przekazane przez Państwo w użytkowanie innym osobom fizycznym lub prawnym. Nieruchomości te przejmowane były bez odszkodowania, a długi i ciężary zabezpieczone na tych nieruchomościach były umarzane z wyjątkiem służebności gruntowych, których utrzymanie w mocy uznane zostało za niezbędne.
Ustęp trzeci tego przepisu stanowił, że o przejęciu nieruchomości rolnych na własność Państwa orzekał terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej do spraw gospodarki gruntami stopnia podstawowego, zaś o przejęciu nieruchomości leśnych - dyrektor okręgowego zarządu lasów państwowych. O uznaniu służebności za niezbędne orzekał organ właściwy do wydania decyzji o przejęciu nieruchomości na własność Państwa.
Odnośnie rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego stwierdzić należy, iż w oparciu o ten przepis na własność Państwa mogły być przejęte nieruchomości rolne i leśne objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie tej ustawy. Jeśli jednak nieruchomości wchodzące w skład nieruchomości rolnej stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia orzeczenia z dnia 18 lipca 1958r. stały się własnością Państwa na podstawie przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r., to nie mogły one tym samym zostać przejęte na własność Państwa na podstawie art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.
Państwo nie mogło bowiem przejąć na własność nieruchomości, które były już jego własnością. Powyższej kwestii organy orzekające w niniejszej sprawie nie wyjaśniły, czym naruszyły przepis art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Na organie administracji publicznej bowiem spoczywa obowiązek wynikający z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i dokonania jego oceny. Zasady te obowiązują zarówno w postępowaniu zwykłym jak i prowadzonym w trybach nadzwyczajnych.
Należy stwierdzić, że organy orzekające w rozpoznawanej sprawie wymogom tym nie sprostały. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że przedmiotowe gospodarstwo rolne zostało przejęte na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. z dnia [...] marca 1947r. wydanego na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, następnie od chwili opuszczenia do 1958r. włącznie zostało oddane rolnikom w dzierżawę. Organ w żaden sposób nie odniósł się do swoich ustaleń w tym przedmiocie w kontekście ich ewentualnego wpływu na prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ II instancji zaś w uzasadnieniu swojej decyzji w tej kwestii nie wypowiedział się w ogóle. Tymczasem jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych (k. 100) zaświadczenia Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych w D. z dnia 4 grudnia 2001r. wynika, że w księdze gruntowej "[...]" obecnie Rep. [...] jako właściciel gospodarstwa rolnego położonego we wsi P. o pow. [...] ha ujawniony był W. A. P. i jego żona H. - żyjący w ogólnej wspólności majątkowej od dnia 11.1.1930r. do dnia przejęcia ww gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. z [...].3.1947r. wydanego na zasadzie art. 2 lit.b dekretu PKWN z dnia 6.9.1944r o przeprowadzeniu reformy rolnej. Również w piśmie Starostwa Powiatowego w D. z dnia 7 grudnia 2001r. (k. 118 akt administracyjnych) zawarta jest informacja będąca wynikiem badania ww księgi wieczystej, że Skarb Państwa w miejsce byłego właściciela wpisany został w niej na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w W. nr [...] z 1947r. Jednocześnie wskazano, ze w aktach księgi wieczystej jest również prawomocne orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] lipca 1958r. o przejęciu na Skarb Państwa bez odszkodowania nieruchomości rolnej o pow. [...] ha, na podstawie art. 15 dekretu PKWN z dnia 18 kwietnia 1955r. Ponadto do odwołania od decyzji organu I instancji załączono kserokopię postanowienia Sądu Grodzkiego w D. z dnia [..] maja 1947r. odmawiawiające wnioskowi o przepisanie prawa własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Organy orzekające w niniejszej sprawie w żaden sposób nie odniosły się do ww dowodów i nie poczyniły w związku z ich treścią żadnych działań zmierzających do ustalenia jaka była podstawa nabycia przez Skarb Państwa własności przedmiotowej nieruchomości rolnej tj. czy podstawę tę stanowił dekret PKWN o reformie rolnej czy też kwestionowane orzeczenie z dnia [...] lipca 1958r.
Powyższe ustalenia zaś mają kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ gdyby okazało się, że Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie dekretu o reformie rolnej, to oznaczałoby, że wydanie orzeczenia przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w D. z dnia [...] lipca 1958r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazano bowiem na wstępie Państwo nie mogło przejąć własności nieruchomości, która była już jego własnością.
W tej sytuacji przedwczesne byłoby merytoryczne badanie przez Sąd kontrolowanego rozstrzygnięcia i odnoszenie się do wszystkich zarzutów skarg , zważywszy na charakter uchybień do jakich doszło przy rozstrzyganiu sprawy niniejszej przez organy orzekające.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ administracji zobowiązany będzie uwzględnić powyższe uwagi i ponownie rozpatrzyć wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lipca 1958r.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzkł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło