IV SA/Wa 1462/13
WyrokWSA w Warszawie2013-10-10
Skład orzekający: Anna Szymańska, Anna Falkiewicz-Kluj, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest objęcie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów leżących w liniach rozgraniczających autostrady, które zostały zagospodarowane na podstawie ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zasadnie odmówił uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ projekt ten wprowadzał zmiany w pasie drogowym autostrady, które były sprzeczne z ostateczną decyzją lokalizacyjną. Decyzja ta, wydana na podstawie przepisów o autostradach płatnych, wyłącza stosowanie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym do spraw związanych z lokalizacją autostrad, a tym samym uniemożliwia wprowadzanie zmian w zagospodarowaniu terenów objętych tą decyzją w ramach planu miejscowego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta P. wystąpił o uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego tereny w liniach rozgraniczających autostradę i tereny przyległe. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad odmówił uzgodnienia, wskazując na niedopuszczalne zmiany w pasie drogowym autostrady, niewłaściwe określenie dróg serwisowych, nieprawidłowe wyznaczenie linii zabudowy oraz dopuszczenie lokalizacji reklam. Prezydent Miasta P. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz k.p.a. poprzez ingerencję w zadania własne gminy i ograniczenie jej władztwa planistycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prezydenta Miasta P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2013 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta P. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę
W dniu [...] lutego 2013r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 17 pkt. 6 ustawy z dnia 27 marca 2013r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r. poz. 647 ze zm.) daJej zwaną "upzp", wystąpił do Dyrektora Oddziału G. w P. z wnioskiem o uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru pomiędzy autostradą a południową granicą miasta P. w rejonie ul. [...] wywołanego uchwałą Rady Miasta P.nr [...]z dnia [...] września 2009r.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2013r. nr [...] Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, po przeanalizowaniu projektu planu zagospodarowania przestrzennego odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu planu.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezydent Miasta P., złożył wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad działając na podstawie art. 106 § 5 k.p.a., art. 1 ust. 2 pkt. 7 i 9, art. 17 pkt 6 lit. b oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 2a, art. 18a ust. 5, art. 19 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 20 pkt. 1, art. 35 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), art. 2 ust. 2 oraz 25 ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym (t. j. Dz. U z 2012r. poz. 931), Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 43 poz. 430 ze zm.) oraz § 11 ust. 1 i § 325 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. nr 75 poz. 690 ze zm,), po rozpoznaniu wniosku Prezydenta Miasta P. o ponowne rozpatrzenie sprawy orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
Jako przyczyny odmowy uzgodnienia przedmiotowego planu organ wskazał:
1. Wprowadzenie w projekcie planu zmian w zagospodarowaniu pasa drogowego autostrady [...](m.in. projektowane rondo) bez uzgodnienia z zarządcą drogi. Pas drogowy autostrady objęty został decyzją lokalizacyjną i nie może podlegać zmianie. W planie należy jedynie określić granice terenu pasa drogowego autostrady [...]bez przedstawiania nowych propozycji dotyczących zagospodarowania tego terenu w sposób inny niż dotychczasowy.
2. Określenie w projekcie planu dróg serwisowych znajdujących się w pasie drogowym autostrady płatnej [...] jako dróg "lokalnych" czy "dojazdowych" (drogi oznaczone symbolami "[...]" - fragment, "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[....]", "[...]", "[...]"). Ponadto drogi te nie są przystosowane do przenoszenia zwiększonego ruchu z terenów objętych planem a wykorzystanie ich do obsługi przedmiotowego terenu wiąże się z ich wzmocnieniem i przebudową a później także utrzymywaniem na warunkach zarządcy drogi. W planie nie zawarto ww. zapisów.
3. Wyznaczenie w projekcie planu nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości mniejszej niż 30m od zewnętrznej krawędzi jezdni autostrady płatnej [...]. Teren objęty projektem planu położony jest poza terenem zabudowy, tak więc obiekty budowlane nieprzeznaczone na pobyt ludzi należy lokalizować w minimalnej odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni autostrady [...]równiej 50m.
4. Brak zapisu odnoszącego się do konieczności zastosowania środków zmniejszających uciążliwości autostrady [...] w przypadku lokalizacji zabudowy z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od zewnętrznej krawędzi jezdni w odległości mniejszej niż:
150m dla wielokondygnacyjnych obiektów budowlanych z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi;
120m dla jednokondygnacyjnych obiektów budowlanych z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi."
5. Dopuszczenie lokalizacji reklam, na terenach bezpośrednio sąsiadujących z pasem drogowym autostrady (tj. "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]"), skierowanych do użytkowników autostrady, W projekcie planu należy wprowadzić zakaz umieszczania urządzeń reklamowych i szyldów na ww. terenach skierowanych do użytkowników autostrady lub mogących rozpraszać ich uwagę. Ewentualną możliwość lokalizacji przedmiotowych reklam należy uzgodnić z zarządcą drogi odrębnym trybem.
6. Brak zapisu, iż lokalizację infrastruktury technicznej niezwiązanej z funkcjonowaniem autostrady w jej w pasie drogowym należy uzgodnić z zarządcą drogi odrębnym trybem.
Pismem z dnia [...] maja 2013 r. Prezydent Miasta P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
- art. 7 ust. 1 pkt 1 usg oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuzasadnioną ingerencją w sferę zadań własnych gminy a w konsekwencji nieuzasadnione ograniczenie jej władztwa planistycznego,
- art. 106 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 1 ww. ustawy - poprzez naruszenie i zakresu uzgodnień, w tym poprzez brak podstawy prawnej dla wskazanych przez organ warunków uzgodnienia.
W związku z powyższym, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] marca 2013 r. oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Odnosząc się do stanowiska, iż plan miejscowy nie powinien swym zasięgiem obejmować terenów znajdujących się w liniach rozgraniczających autostrady [...] strona skarżąca wskazała, iż nie ma powszechnie obowiązującego przepisu prawa, który zabraniałby objęcia projektem planu miejscowego terenów leżących w liniach rozgraniczających autostrady.
Zdaniem strony skarżącej przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie odnosi się do możliwości projektowania przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na terenach objętych decyzją lokalizacyjną, czy też zezwoleniem na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowle autostrady. Oznacza to, że przepis ten dotyczy możliwości lokalizowania autostrady, nie zaś planowania w liniach rozgraniczających autostrady innego przyszłego przeznaczenia. Przepis ten odnosi się wyłącznie do lokalizacji inwestycji drogowej, nie zaś do sporządzania planu miejscowego i z całą pewnością nie zabrania obejmowania terenów autostrady planami miejscowymi.
W ocenie strony skarżącej również art. 25 ust. 1 ustawy o autostradach płatnych, w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym nie zawiera stwierdzenia, iż nie można stosować przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a więc tworzyć prawa miejscowego w postaci miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na terenach gdzie zlokalizowana jest autostrada. Ustawodawca uznał jedynie, że przy lokalizowaniu autostrady nie mają zastosowania przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym, co stanowi istotną różnicę. Intencją tego przepisu jest bowiem umożliwienie lokalizacji autostrady bez konieczności stosowania procedury planistycznej lub procedury ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji celu publicznego, przewidzianych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dlatego także ten przepis nie zabrania obejmowania terenów autostradowych projektem planu miejscowego. Wobec powyższego skarżąca strona stwierdziła, iż tereny wywłaszczone pod autostradę nie są wyłączone spod regulacji przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Można na tych terenach sporządzać miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.
Strona skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, iż ustawa o autostradach płatnych oraz wymienione w postanowieniu rozporządzenia są jednymi z tych przepisów szczególnych, które zostały wskazane w art 6 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jako przepisy odrębne, które powinny zostać uwzględnione przy sporządzaniu projektu planu miejscowego. Niewątpliwie przy tworzeniu aktów prawa miejscowego należy brać pod uwagę akty wyższego rzędu regulujące zagadnienia, którymi zajmuje się plan miejscowy. Jednak wbrew stanowisku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad projektowanie przeznaczenia na terenach objętych decyzją lokalizacyjną autostrady nie jest sprzeczne z aktami wyższego rzędu. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, w myśl którego pas drogowy autostrady jest obszarem, który powinien być jedynie zaznaczony w projekcie planu miejscowego, nie ma bowiem przepisu, który by tak stanowił.
Zdaniem strony skarżącej z całokształtu wywodów organu uzgadniającego wynika, iż domaga się on od gminy, aby tereny objęte decyzją lokalizacyjną autostrady traktowała tak jak tereny zamknięte, co jest sprzeczne z przepisami prawa. Teren autostrady nie został w żadnym obowiązującym przepisie prawa zrównany w tym zakresie z terenami zamkniętymi, w przypadku których rzeczywiście jedynie oznacza się ich granice. Gdyby wolą ustawodawcy tereny autostrady miały być wyłączone z projektu planu, posłużyłby się on konstrukcją analogiczną do tej, którą ustanowił w zakresie terenów zamkniętych o których mowa w art. 4 ust. 3 upzp oraz art. 14 ust. 6 upzp.
Zdaniem strony skarżącej bezpodstawne są twierdzenia organu, iż sam fakt, iż projekt przedmiotowego planu obejmuje swymi granicami tereny drogi krajowej stanowiące własność Skarbu Państwa, pozbawia Prezydenta Miasta P. kompetencji do sporządzania planu miejscowego na takim terenie. Wprawdzie powołany art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami wprawdzie zakazuje użycia nieruchomości wywłaszczonej na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, lecz nie zakazuje zaprojektowania na tym terenie innego przeznaczenia na przyszłość.
Ponadto strona skarżąca zwróciła uwagę, iż granice projektu planu przebiegają w taki sposób, że nie przekraczają one ogrodzenia pasa drogowego autostrady, o którym mowa w § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2002 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 12, poz. 116 z późn. zm.), a zatem nie wkraczają w pas drogowy autostrady i go nie zmieniają.
Odnosząc się zaś do twierdzenia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, iż Prezydent Miasta P. wkracza w kompetencje organu uzgadniającego strona skarżąca wskazała, iż projekt planu nie ingeruje w przebieg autostrady, nie zakłada jej rozbudowy ani przebudowy, nie wypowiada się w przedmiocie jej pasa drogowego. Nie można się wobec powyższego zgodzić z zarzutem organu uzgadniającego, jakoby Prezydent Miasta P. wkraczał w kompetencje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Projekt planu nie zakłada powstania żadnych nowych dróg krajowych ani też nie ingeruje w istniejące drogi krajowe.
Projekt planu, przewiduje obsługę terenu poprzez budowę nowych dróg publicznych w dużej części prowadzonych śladem obecnych dróg serwisowych. Niewykorzystanie obecnych dróg serwisowych, znajdujących się w terenie objętym decyzją Wojewody o lokalizacji autostrady [...] skutkować będzie koniecznością planowania kolejnych, równoległych do nich dróg i w efekcie nieracjonalnym sposobem zagospodarowania przedmiotowego terenu. Parametry tych dróg powinny odpowiadać planowanym klasom dróg: (dojazdowych i lokalnych) oraz być dostosowane do potrzeb transportowych projektowanych w ich sąsiedztwie funkcji produkcyjnych, usługowych, składów i magazynów, co przewidziano już w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P. oraz w projekcie przedmiotowego planu miejscowego.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad stwierdził w utrzymanym w mocy postanowieniu, iż obecnie funkcjonujące drogi serwisowe nie są przystosowane do przenoszenia zwiększonego ruchu z terenów objętych planem a wykorzystanie ich do obsługi przedmiotowego terenu wiąże się z ich wzmocnieniem i przebudową, a później także utrzymywaniem na warunkach zarządcy drogi. Niezrozumiałe jest jednak stanowisko organu uzgadniającego, iż w planie nie zawarto zapisów dotyczących wzmocnienia i przebudowy dotychczasowych dróg tak aby odpowiadały projektowanym oraz, że nie zawarto zapisów dotyczących ich utrzymania. Sam fakt określenia klasy drogi jednoznacznie wskazuje jakie musi mieć ona parametry, Tak więc doprowadzenie istniejącej drogi do odpowiednich parametrów wymagać będzie wzmocnienia i przebudowy i nie są do tego potrzebne osobne zapisy planu miejscowego. Brak zapisów odnośnie utrzymania drogi wynika z tego, iż tego typu zapisy wykraczają poza zakres miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym określa się przeznaczenie terenu, a nie kwestie jego utrzymywania czy też administrowania.
Ponadto strona skarżąca wskazała, iż organ uzgadniający zażądał, aby w projekcie planu umieścić zapis, iż obiekty budowlane nie przeznaczone na pobyt ludzi należy lokalizować w odległości 50 m od zewnętrznej krawędzi jezdni autostrady A[...], w sytuacji gdy omawiany obszar znajduje się w granicach administracyjnych miasta, a co za tym idzie stanowi teren zabudowy, na którym, zgodnie z art 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 19 poz. 115 z późniejszymi zmianami) obiekty budowlane przy autostradzie na terenie zabudowanym powinny być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 30 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. Nie jest uprawnione twierdzenie, że sporny obszar nie stanowi terenu zabudowy, dlatego też wymóg wprowadzenia w projekcie planu powyższego zapisu jest bezpodstawny.
W odniesieniu do stanowiska Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, iż zabudowę z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi należy lokalizować w odległościach od zewnętrznej krawędzi jezdni wynoszących: 150 m dla wielokondygnacyjnych obiektów budowlanych i 120 m dla jednokondygnacyjnych obiektów budowlanych, strona skarżąca wskazała, iż brak jest podstaw prawnych do wprowadzenia do projektu proponowanej zmiany. Strona skarżąca wskazała, iż "Ocena oddziaływania na środowisko dla autostrady [...]" nie jest dostateczną podstawą do umieszczenia w projekcie planu żądanych zapisów Ponadto, w projekcie planu zakazuje się lokalizacji obiektów usług oświaty i zdrowia wymagających zapewnienia standardów akustycznych w środowisku, a w zakresie kształtowania komfortu akustycznego stosowanie zasad akustyki budowlanej i architektonicznej w budynkach z pomieszczeniami wymagającymi zapewnienia komfortu akustycznego (§ 5 pkt 13 projektu planu). Niezrozumiałe jest stanowisko organu uzgadniającego, iż na zarządcy drogi spoczywa obowiązek informowania o zasięgu negatywnego oddziaływania dróg na tereny sąsiednie oraz o możliwości wystąpienia uciążliwości związanych z ruchem drogowym. Uwaga ta wykracza poza zakres uzgodnienia, a organ uzgadniający powinien poruszać się w granicach określonych przez przepisy prawa, a co za tym idzie wskazać przepis wyraźnie nakazujący zachowanie dla zabudowy z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi tak dużej odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni autostrady [...].
Odnosząc się do zarzuconego przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad braku zapisu, iż lokalizację infrastruktury technicznej niezwiązanej z funkcjonowaniem autostrady w jej pasie drogowym należy uzgodnić z zarządcą drogi odrębnym trybem, strona skarżąca wskazała, iż organ samorządowy nie może w planie zamieścić przepisu prawa miejscowego, w którym będzie odsyłał właścicieli gruntów lub potencjalnych inwestorów do dodatkowych uzgodnień z jakimkolwiek innym organem administracji, gdyż nie pozwalają na to przepisy ustawy upzp, określające zakres regulacji planu miejscowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o je oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż skarga Prezydenta P. nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, utrzymujące w mocy postanowienie tego organu, którym organ odmówił uzgodnienia projektu planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru pomiędzy autostradą a południową granicą miasta P. w rejonie ul. [...] wywołanego uchwałą Rady Miasta P.nr [...] z dnia [...] września 2009r.
Skarżący pismem z [...] lutego 2013 r. wystąpił do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru pomiędzy autostradą a południową granicą miasta P. w rejonie ul. [...] Uzgodnienie miało zostać dokonane w oparciu o art. 17 pkt. 7 upzp w zw. z art. 4 ust 2 ustawy zmieniającej upzp. Jak wynika z treści przywołanego przepisu prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu zagospodarowania przestrzennego występuje o uzgodnienie projektu planu z właściwym zarządcą drogi, jeśli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego, lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę.
Ponieważ projektem planu w przeważającej części objęte zostały tereny w liniach rozgraniczających autostradę [...]oraz do niej przylegające, spór w niniejszej sprawie sprowadza się przede wszystkim do rozstrzygnięcia kwestii czy w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego możliwe było zaprojektowanie zagospodarowania terenów położonych w liniach rozgraniczających autostradę [...].
Zdaniem strony skarżącej brak jest w przepisach prawa zakazu objęcia projektem planu miejscowego terenów leżących w liniach rozgraniczających autostrady. W związku z tym wprowadzono w projekcie planu zmiany w zagospodarowaniu pasa drogowego autostrady [...](m.in. projektowane rondo) bez uzgodnienia z zarządcą drogi, a ponadto określono w projekcie planu drogi serwisowe znajdujące się w pasie drogowym autostrady płatnej [...] jako drogi "lokalne" czy "dojazdowe" (drogi oznaczone symbolami "[...]" - fragment, "[...]", "[...]", "[....]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]").
W ocenie Sądu Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zasadnie uznał powołane zapisy projektu planu za niedopuszczalne.
Podkreślenia wymaga bowiem fakt, iż pas drogowy autostrady objęty został decyzją lokalizacyjną i nie może podlegać zmianie. W planie należy jedynie określić granice terenu pasa drogowego autostrady [...] bez przedstawiania nowych propozycji dotyczących zagospodarowania tego terenu w sposób inny niż dotychczasowy.
Autostrada [...] na odcinku objętym projektowanym planem została zbudowana na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody P. nr [...] z dnia [...] lipca 1996 r. znak [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...]na terenie województwa [...] oraz zmieniającej jej decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] października 1996 r. znak: [...]. Decyzja lokalizacyjna ustalała przebieg autostrady, granice jej pasa drogowego, uzgadniała projekt budowlany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Orzekający w sprawie organ zasadnie uznał, iż skoro decyzja ta została wydana na podstawie ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym (Oz. U. Nr 127, poz. 627 ze zm., zwana dalej ustawą o autostradach płatnych), to zastosowanie znajduje art. 25 ust. 1 zgodnie z którym przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w sprawach związanych z lokalizacją autostrad. Dodatkowo organ wskazał, iż inwestycja była realizowana w oparciu o Umowę Koncesyjną zawartą przez Ministra [...] ze spółką A. W. SA dnia [...] września 1997 r. Ze względu na priorytetowy cel publiczny jakim jest poprawa infrastruktury w Polsce, ustawodawca zdecydował o tym, że przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w sprawach związanych z lokalizacją autostrad płatnych (art. 25 ust. 1 ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym (t.j. Dz. U z 2012r. poz. 931) w zw. z art, 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U nr 234, poz. 1387), czy też lokalizacją dróg krajowych w ogóle (art. lii ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. z 2008 r. Nr 193 poz. 1194 ze zm.). Przy czym ustawodawca nie zakreślił ram czasowych wyłączenia stosowania przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że dopóki dana decyzja lokalizacyjna jest w obrocie prawnym to do spraw objętych jej treścią, tj. między innymi do terenu jaki ona obejmuje nie można stosować przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym.
Decyzja lokalizacyjna dla autostrady płatnej [...]nr [...] objęła wszystkie niezbędne do funkcjonowania autostrady elementy w granicach określonych na mapach stanowiących załączniki do tej decyzji. W szczególności decyzja określiła dojazdy do obiektów inżynieryjnych, pasy technologiczne po obu stronach autostrady oraz drogi zbiorcze. Na mocy decyzji ustalono również linie rozgraniczające autostrady. Załącznikami do decyzji jest dokumentacja zawierająca szczegóły techniczne projektowanych dróg tj. ich kształt, parametry czy dokładne położenie oraz stosowne mapy. Na podstawie tej decyzji uzyskano ostateczne pozwolenia na budowę a następnie ostateczne pozwolenia na użytkowanie dla poszczególnych pododcinków autostrady.
W świetle powyższego w ocenie Sądu w pełni podzielić należy stanowisko Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, iż skarżący wprowadzając zmiany w obrębie pasa drogowego autostrady w przedłożonym projekcie planu dokonuje czynności zmierzających do zmiany obowiązującej decyzji lokalizacyjnej i to wbrew przywołanym wyżej przepisom, które mają na celu ochronę terenu pasa drogowego autostrady przed takimi samowolnymi działaniami.
Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 15 ust.3 pkt 4b) określa się granice terenów inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, umieszczonych w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lub w ostatecznych decyzjach o lokalizacji drogi krajowej, wojewódzkiej lub powiatowej, linii kolejowej o znaczeniu państwowym, lotniska użytku publicznego, inwestycji w zakresie terminalu lub przedsięwzięcia Euro 2012. Teren objęty liniami rozgraniczającymi autostradę [...] został zagospodarowany na mocy decyzji lokalizacyjnej, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w zapisach projektu planu zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt. 4b. Przepis ten ma zapobiegać dowolnym zmianom przeznaczenia terenów, na których są położone inwestycje o znaczeniu ponadregionalnym.
Wprowadzanie więc odmiennych ustaleń niż wynikają z prawomocnych decyzji uznać należy za działania przekraczające władztwo planistyczne gminy.
Za bezzasadne uznać należy także stanowisko skarżącego, iż granice projektowanego planu nie przekraczają pasa drogowego, ponieważ nie przekraczają ogrodzenia autostrady oraz, że pas drogowy autostrady nie jest tożsamy z liniami rozgraniczającymi autostrady wynikającymi z decyzji lokalizacyjnej. Do zarzutu tego szeroko odniósł się Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazując, iż zgodnie z art. 4 pkt. 1) ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r, poz. 260) pas drogowy, jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem, i obsługą ruchu a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Linie graniczne w przypadku autostrady płatnej [...]na odcinku województwa [...] zostały wyznaczone w decyzji lokalizacyjnej jako finie rozgraniczające autostrady. Podobnie pojęcie to zostało zdefiniowane w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43 poz. 430 ze zm.) wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy prawo budowlane. W § 3 pkt. 3 wskazano, że linie rozgraniczające drogę oznaczają granice terenów przeznaczonych na pas drogowy, ustalone w przypadku autostrady w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Także rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 16 stycznia 2002 r. w sprawie przepisów techniczno - budowlanych dotyczących autostrad płatnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 12, poz. 116 ze zm.) w § 35 wskazuje, że pas drogowy autostrady powinien być usytuowany pomiędzy liniami rozgraniczającymi, określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady. Z powyższego wynika zatem, iż linie rozgraniczające autostrady stanowią jej pas drogowy.
Tym samym zasadnie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uznał za niedopuszczalne postanowienia projektu planu przewidujące przebudowę dróg serwisowych znajdujących się w granicach linii rozgraniczających autostradę (pasie drogowym), albowiem zgodnie z powołaną decyzją lokalizacyjną drogi te stanowią elementy niezbędne do funkcjonowania autostrady wskazane w decyzji lokalizacyjnej i nie mogą podlegać zmianom bez dokonania zmiany w samej decyzji. Drogi te zostały zaprojektowane jako część autostrady i nie mają odrębnego bytu prawnego od samej autostrady. Stanowią jej nierozerwalną część co potwierdzają uzyskane pozwolenia na budowę i użytkowanie wydane przez właściwe organy administracji. Potwierdzeniem tego stanowiska jest choćby fakt, że nie mają one osobnego pasa drogowego a są zlokalizowane w pasie drogowym samej autostrady.
Zdaniem Sądu organ uzgadniający zasadnie odmówił również uzgodnienia zapisu projektu planu w zakresie wyznaczenia w projekcie planu nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości mniejszej niż 30 m od zewnętrznej krawędzi jezdni autostrady płatnej [...].
Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 z późniejszymi zmianami) ilekroć w tym akcie jest mowa o terenie zabudowy rozumie się przez to teren leżący w otoczeniu drogi, na którym dominują obszary o miejskich zasadach zagospodarowania, wymagające urządzeń infrastruktury technicznej, lub obszary przeznaczone pod takie zagospodarowanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Sądu strona skarżąca nie wykazała, iż teren objęty projektem planu jest "terenem zabudowy" w rozumieniu powołanego przepisu, podnosząc jedynie iż są to tereny położone w administracyjnych granicach miasta. A zatem jak wskazał organ uzgodnieniowy obiekty budowlane nieprzeznaczone na pobyt ludzi należy lokalizować w minimalnej odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni autostrady [...] równiej 50m.
W ocenie Sądu za prawidłowe uznać należy także stanowisko organu, iż nie jest możliwe dopuszczenie lokalizacji reklam, na terenach bezpośrednio sąsiadujących z pasem drogowym autostrady (tj. "[...], "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]"), skierowanych do użytkowników autostrady. Organ uzgadniający wykluczył możliwość umieszczania na terenach oznaczonych symbolami "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]" urządzeń reklamowych i szyldów skierowanych do użytkowników autostrady lub mogących rozpraszać ich uwagę. Zdaniem Sądu Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo wskazał, iż powyższy zakaz ten wynika z umowy europejskiej o głównych drogach ruchu międzynarodowego AGR. Autostrada [...] zlokalizowana jest w ciągu podstawowej drogi głównej [...], zatem wszystkie wymogi określone w tej umowie mają zastosowanie zarówno w odniesieniu do autostrady jak i sposobu zagospodarowania terenów przyległych. Punkt. Vll.4 Umowy wprowadza bezwzględny zakaz umieszczania reklam o ile naruszają one bezpieczeństwo lub estetykę. Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organu uzgadniającego, iż przeszkodą uzgodnienia projektu planu jest brak zapisu odnoszącego się do konieczności zastosowania środków zmniejszających uciążliwości autostrady [...] w przypadku lokalizacji zabudowy z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od zewnętrznej krawędzi jezdni w odległości mniejszej niż:
- 150m dla wielokondygnacyjnych obiektów budowlanych z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi;
- 120m dla jednokondygnacyjnych obiektów budowlanych z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz brak zapisu, iż lokalizację infrastruktury technicznej niezwiązanej z funkcjonowaniem autostrady w jej w pasie drogowym należy uzgodnić z zarządcą drogi odrębnym trybem.
W ocenie Sądu organ formułując powyższe warunki wykroczył poza granice postępowania uzgodnieniowego. Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, iż na tego rodzaju zapisy nie pozwalają przepisy ustawy upzp, określające zakres regulacji planu miejscowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło