II SA/Gd 864/11
WyrokWSA w Gdańsku2012-01-31
Skład orzekający: Jolanta Górska, Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie mieszkania i wydzieleniu nowego lokalu, jeśli skarżąca domaga się przywrócenia stanu pierwotnego, a posiada tytuł prawny jedynie do części lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca, posiadając tytuł prawny jedynie do lokalu nr 1, nie ma podstaw do kwestionowania wyodrębnienia lokalu nr 2 ani do żądania połączenia obu lokali. Ponadto, wykonanie ścianki działowej w latach 60. XX wieku, zgodnie z ówczesnymi przepisami Prawa budowlanego, nie wymagało pozwolenia na budowę, co czyni zarzuty o samowoli budowlanej bezzasadnymi. W związku z tym, umorzenie postępowania przez organy administracji było prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżąca K. C. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie mieszkania i wydzieleniu lokalu nr 2 z lokalu nr 1. Skarżąca domagała się rozbiórki ścianki działowej i przywrócenia pierwotnego stanu lokalu nr 1, argumentując, że lokal nr 2 został wydzielony kosztem jej lokalu. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, wskazując, że lokal nr 2 powstał w 1953 r. i jest odrębną własnością Gminy Miasta, a wykonanie ścianki działowej w latach 60. XX wieku nie wymagało pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 października 2011 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
K. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 13 kwietnia 2011r. nr [...].
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 29 maja 2009r. wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową mieszkania i wydzieleniem mieszkania nr 2 na parterze budynku przy ul. K. [...] w G.
Skarżąca podnosiła, że lokal oznaczony nr 1 stanowi odrębną własność skarżącej, a wydzielony z niego nielegalnie lokal oznaczony nr 2 stanowi odrębną własność Gminy Miasta G. Skarżąca podnosiła, że wystąpiła z żądaniem do organu o spowodowanie przywrócenia stanu pierwotnego, to jest połączenia obu wyżej oznaczonych lokali w jeden samodzielny lokal mieszkalny oznaczony nr 1. Nadto podnosiła, że samowolna nielegalna przebudowa ww. lokalu mieszkalnego nie nastąpiła na podstawie decyzji administracyjnej organu nadzoru ani jakiejkolwiek innej decyzji.
Ww. decyzją z dnia 13 kwietnia 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu po rozpatrzeniu wniosku K. C. w sprawie dotyczącej wyodrębnienia mieszkania nr 2 z mieszkania nr 1 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. K. w G. umorzył postępowanie w sprawie. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 104 oraz art. 105 § 1 kpa, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. nr 243, z 2010r. poz. 1623 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie wyodrębnienia mieszania nr 2 z mieszkania nr 1 w budynku mieszkalnym przy ul. K. w G. i po uzyskaniu wyjaśnień od właściciela mieszkania, tj. Gminy G. ustalił, że sporny lokal mieszkalny nr 2 powstał podczas odbudowy ww. budynku w 1953r., co potwierdza pismo z dnia 1 kwietnia 2011r. Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w G. Mieszkanie nr 1 jest lokalem samodzielnym (zaświadczenie o samodzielności lokalu z dnia 7 listopada 2001r. wydane przez Wydział Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków w G.). K. C. zameldowała się w lokalu mieszkalnym nr 1 w G. w dniu 29 lipca 1989r. na podstawie decyzji o przydziale z dnia 17 lipca 1989r., właścicielką mieszkania jest od 1991r. i związku z powyższym nie zna historii odbudowy budynku. Istnienie mieszkania nr 2 potwierdza również wyjaśnienie Wspólnoty Mieszkaniowej K. [...] w G. złożone w rozpatrywanej sprawie w przedmiocie wydzielenia ww. mieszkania.
Powołując się na powyższe organ I instancji uznał, że mieszkanie nr 2 nie zostało wyodrębnione w budynku mieszkalnym przy ul. K. [...] w G. Jednocześnie organ I instancji powołał się na pismo Urzędu Miejskiego w G. Wydziału Gospodarki Komunalnej, w którym jednoznacznie stwierdzono, że brak jest możliwości poszerzenia lokalu zajmowanego przez K. C. o wolny lokal gminny nr 2 i poinformowano, że lokal mieszkalny nr 2 w przedmiotowym budynku został zwolniony po zgonie dotychczasowego najemcy w październiku 2001r. Lokal ten nie został zagospodarowany ze względu na toczące się postępowania sądowe i administracyjne z wniosku K. C. Z powyższych przyczyn organ I instancji uznał, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, co winno skutkować umorzeniem postępowania.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. C. zarzucając:
1.obrazę prawa materialnego w szczególności § 94.2 i § 326.3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
2.naruszenie prawa procesowego –art. 105 § 1 kpa.
Powołując się na powyższe wniosła o uchylenie w całości decyzji organu I instancji oraz wydanie decyzji w przedmiocie rozbiórki samowolnie postawionej ścianki działowej dzielącej mieszkanie oznaczone nr 1 i 2 przy ul. K. w G. [...] ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że ustalenie organu I instancji, iż mieszkanie nr 2 nie zostało wyodrębnione z mieszkania nr 1 pozostaje w rażącej sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, w szczególności z opiniami architektonicznymi arch. R. S. z 20 sierpnia 2001r. oraz M. M. i M. S. z lipca 2002r. Wynika z nich jednoznacznie, że na początku lat sześćdziesiątych XX wieku część parteru budynku przy ul. K. [...] w G. została przebudowana. Mieszkanie oznaczone nr 1, którego właścicielem jest obecnie skarżąca zostało w sposób drastyczny zmniejszone, odcięto część dużego pokoju i w wyniku tego podziału powstał lokal nr 2. Nowo postawiona ścianka psuje proporcje pokoju, gdyż została ustawiona zbyt blisko okna (7cm od okna), nie zapewnia właściwej izolacji akustycznej (co narusza przepisy § 94.2 i 326.3 ww. rozporządzenia), również kosztem powierzchni mieszkania wybudowano schody do piwnicy. Lokal nr 1 nie posiada pokoju o powierzchni nie mniejszej niż 16 m², posiada pokoje o powierzchni 15m² i 12,3m². Wbrew odmiennym i dowolnym ustaleniom organu I instancji przebudowa lokalu nr 1 nastąpiła samowolnie, bez uprzedniego uzyskania zezwolenia właściwego organu. Wskazano, że autor opinii architektonicznej R. S. w latach 1953-1957 pełnił obowiązki kierownika zespołu architektonicznego Pracowni "A" i doskonale zna okoliczności dotyczącego przedmiotowego budynku. Skarżąca podniosła, że decyzja organu I instancji narusza w sposób rażący jej interes prawny w rozumieniu art. 7-11kpa i winna zostać uchylona.
W piśmie z dnia 13 sierpnia 2011r. uzupełniającym odwołanie skarżąca ponowiła swoją argumentację podnosząc, że w sprawie zachodzi konieczność przywrócenia stanu pierwotnego lokalu. Skarżąca wskazała, że wnosi o rozbiórkę samowolnie postawionej ścianki działowej dzielącej mieszkanie nr 1 na lokale oznaczone numerami 1 oraz 2, czyli o przywrócenie pierwotnego stanu lokalu oznaczonego numerem 1 jako samodzielnego lokalu mieszkalnego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 20 października 2011r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt1 oraz art. 105 §1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postępowania przed organem I instancji oraz powołał zebrane w sprawie dowody, w tym wyjaśnienia Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w G. dotyczące daty powstania spornego lokalu nr 2 (1953r.) i jego lokatorów oraz załączone do pisma kopie karty inwentaryzacyjnej budynku sporządzoną w miesiącach marzec kwiecień 1960r., z której wynika, że w budynku znajduje się 10 lokali mieszkalnych (jak obecnie), a nadto wyjaśnienia Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej zawarte w piśmie z dnia 9 czerwca 2009r. Nadto w postępowaniu odwoławczym materiał dowodowy został uzupełniony o dokumenty dotyczące decyzji z dnia 21 grudnia 2007r. wydanej w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przez organ I instancji dotyczącej przedmiotowego budynku wraz z ekspertyzą techniczną wykonaną na podstawie tej decyzji.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji przytoczył treść przepisu art. 105 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem gdy postępowanie z jakiegokolwiek powodu stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części organ administracji publicznej wydaję decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Zgodnie natomiast z art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Powyższe oznacza, że wystawione dokumenty urzędowe takie jak obligatoryjnie wykonywane inwentaryzacje budynku i amortyzacji środków trwałych, jak i urzędowo wystawione przydziały lokali mieszkalnych świadczą, iż w budynku przy ul. K. [...] po jego odbudowie w 1953r. nie wydzielano dodatkowego lokalu mieszkalnego.
Nadto organ II instancji rozważył kwestię wykonania ścianki działowej w aspekcie ewentualnej samowoli budowlanej dokonanej na początku lat sześćdziesiątych. W powyższym zakresie ustalono, że w aktach organu I instancji dotyczących stanu technicznego budynku jest protokół z jego oględzin z dnia 21 sierpnia 2007r. W jego treści stwierdzono, że na parterze między mieszkaniem nr 1 i nr 2 od strony ul. K. postawiono ściankę działową, ceglaną oddzielającą dwa mieszkania. Od strony piwnicy widoczna jest belka stalowa o stopce 6cm (60mm) o rozpiętości ok. 5,70m. W protokole oględzin lokalu nr 1 z dnia 21 sierpnia 2007r. zawarto zapis: ścianka dzieląca mieszkanie nr 1 i nr 2, według przedstawionego przez K. C. orzeczenia, wykonanego przez M. S. oraz drugiego orzeczenia R. S. jest grubości 6cm + tynk, razem ok. 10cm.
Organ II instancji powołał się na rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. z 1961r. nr 38, poz. 197 ze zm.), które w § 1 ust. 1 enumeratywnie wymieniało roboty budowlane, których wykonanie nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia organów nadzoru budowlanego.
Organ II instancji wskazał, że zgłoszenia ani pozwolenia na budowę nie wymagało:
- dokonanie w budynkach nowo wznoszonych lub istniejących drobnych zmian w układzie ścianek działowych niekonstrukcyjnych, ustawianych prostopadle do belek konstrukcyjnych stropu lub dowolnie ustawianych na stropach krzyżowozbrojonych albo zawieszonych na ścianach konstrukcyjnych (pkt 3),
- dokonanie w budynkach nowo wznoszonych lub istniejących drobnych zmian w układzie pomieszczeń bez zmiany sposobu użytkowania (pkt 4).
Organ II instancji wskazał, że dokonane ustalenia wskazują, że przedmiotowa przegroda budowlana jest lekką ścianką działową (nie samonośną) usytuowaną zgodnie z zasadami statyki budowli na metalowej belce stropowej, która nie zmienia sposobu użytkowania części budynku w którym się znajduje (niezmiennie występuje funkcja mieszkaniowa sąsiadujących lokali, które ścianka ta oddziela). Powyższe świadczy o tym, że ewentualne wykonanie ścianki na początku lat 60 tych XX w. nie było reglamentowane przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 Prawo budowlane.
Odnosząc się do odwołania organ wskazał, że rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. nr 15 z 1999r., poz. 140 ze zm.) obowiązywało w okresie od 1 kwietnia 1995r. do 16 grudnia 2002r., a więc jego przepisów nie można stosować do robót budowlanych, które zostały wykonane w latach 60-tych. Wskazano nadto, że mając na uwadze konstrukcję ścianki, organ I instancji winien przeprowadzić stosowne postępowanie wyjaśniające pod kątem ustalenia izolacyjności akustycznej tej przegrody budowlanej, uwzględniając treść przepisu art. 66 Prawa budowlanego.
Skoro w przedmiotowej sprawie nie istnieje norma prawna stanowiąca, że występuje samowola budowlana, to w konsekwencji zastosowanie ma wyżej cyt. przepis art. 105 § 1 kpa.
K. C. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 71 ust. 1-3 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r, Prawo budowlane (Dz. U. z dnia 13 lutego 1961r.) i powołując się na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że wbrew dowolnym ustaleniom organu II instancji przebudowa lokalu nr 1 nastąpiła samowolnie, bez uprzedniego uzyskania zezwolenia ze strony właściwego organu nadzoru budowlanego w sposób opisany w opinii R. S. i opinii M. M. oraz M. S., w wyniku czego mieszkanie, którego właścicielką jest skarżąca zostało drastycznie zmniejszone. W wyniku tego podziału powstał lokal nr 2. Skarżąca przytoczyła nadto argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto powołała się na przepis art. 71 ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane, w myśl którego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego przez użytkownika wymagała zgody właściwego organu państwowego nadzoru budowlanego (art. 71 ust. 2).
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasową argumentację. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu naruszenia w sprawie przepisów art. 71 Prawa budowlanego z 1961r. wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 3 przez zmianę sposobu użytkowania należy rozumieć stworzenie tego rodzaju sytuacji w obiekcie budowlanym, przy której następuje przeróbka na pomieszczenie na pobyt stały ludzi takich lokali, które uprzednio miały inne przeznaczenie lub były budowane do innego celu, albo naruszenie warunków bezpieczeństwa pożarowego lub warunków higieniczno-sanitarnych albo zmiana obciążeń użytkowych bądź zmiana wyglądu obiektu budowlanego. W rozpatrywanej sprawie ewentualne wykonanie ścianki działowej pomiędzy lokalami nr 1 i 2 na początku lat 60-tych nie dotyczyło pomieszczeń, które uprzednio miałyby inne przeznaczenie niż mieszkalne, nie naruszało warunków bezpieczeństwa pożarowego i warunków higieniczno-sanitarnych, a także nie powodowało zmiany obciążeń użytkowych i wyglądu obiektu, co oznacza, że wykonanie takich robót budowlanych nie stanowiło zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu przepisów art. 71 Prawa budowlanego z 1961r., a co za tym idzie nie występował wymóg uzyskania zgody właściwego organu nadzoru na wykonanie takich robót.
W pismach procesowych z dnia 8 grudnia 2011r. i 23 grudnia 2011r. skarżąca uzupełniła swoją skargę oraz odniosła się do argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę.
W piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2011r. skarżąca dodatkowo zarzuciła, że zaskarżonej decyzji:
I. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w szczególności art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 89 § 2 kpa poprzez
- oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym,
- brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący
- odstąpienie od wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 36 ust. 2 ustawy z 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane oraz par. 4 ust. 2 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z 27 lipca 1961r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumentację dotyczącą uzasadnienia powyższych zarzutów. Podniesiono w szczególności, że brak jest dowodów na ustalenia faktyczne dokonane przez organ bowiem zostały pominięte dowody takie jak projekt odbudowy kamieniczek przy ul. K. [...] w G. oraz tytuły prawne wydane w 1954r. na lokale nr 1 i nr 2, obejmujące w szczególności dane co do powierzchni użytkowych obu lokali, jak i informację o faktycznej funkcji-celu budowy lokalu oznaczonego obecnie jako lokal nr 2. ustalenie przez organ II instancji, że ewentualne wykonanie ścianki działowej na początku lat 60-tych, oddzielającej lokale nr 1 i 2 nie było reglamentowane przepisami Prawa budowlanego z 1961r, budzi zastrzeżenia w powiązaniu z uwarunkowaniami prawnymi w dacie wskazanej przebudowy lokali, jak również rozmiarem wykonanych robót. Roboty te na pewno objęły rozbiórkę ścianki działowej lokali nr 1 i 2, zawieszenie nowej ścianki działowej, wykonanie instalacji w lokalach, wykonanie wejścia do piwnicy w ścianie konstrukcyjnej lokalu nr 1. Przywołana w decyzji podstawa prawna w postaci powołanego rozporządzenia z dnia 27 lipca 1961r. , w tym konkretnym wypadku nie powinna mieć zastosowania. W rozporządzeniu tym jest mowa o drobnych zmianach w układach ścianek działowych, z wyłączeniem ścian konstrukcyjnych, a ponadto przywołane przepisy nie dotyczą obiektów zabytkowych, o czym stanowi par. 4 ust. 2 rozporządzenia.- teren strefy, w której położony jest budynek przy ul. K. [...] w G. stanowi obszar wpisany decyzja z dnia 11 października 1947r. do rejestru zabytków jako historyczny układ urbanistyczny Miasta G. Oznacza to, że prowadzenie robót w tym budynku wymagało uprzedniego uzyskania stosownego pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, a następnie pozwolenia na budowę. Podniesiono również, cytując opis przedmiotowej ścianki działowej zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organy administracji obu instancji nie wyjaśniły i nie rozstrzygnęły podstawowej sprawy - czy lokal nr 2 został przebudowany kosztem powierzchni pokoju lokalu mieszkalnego nr 1 oraz czy lokal nr 2 od początku odbudowy miał funkcję pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi czy też, po wybudowaniu miał inne przeznaczenie lub był budowany dla innego celu. Wyjaśnienie powyższych okoliczności ma znaczenie dla ewentualnego ustalenia czy nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego z 1961r., to jest za zgodą państwowego organu nadzoru budowlanego. Nadto postawiona ścianka działowa nie zapewnia izolacyjności akustycznej, została wybudowana na styk bez strzępi w powierzchni ścian, co może świadczyć o naruszeniu zasad sztuki budowlanej.
Nadto w uzupełnieniu skargi w piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2011r. skarżąca podniosła, że dołączona karta inwentaryzacyjna pozbawiona jest elementów dokumentu urzędowego, którymi bez wątpienia jest pieczęć powołanego organu do jej sporządzenia oraz podpis osoby uprawnionej, nie zawiera ona żadnych danych niezbędnych do ustalenia, że lokal nr 2 w odbudowanym w 1953r. budynku od początku odbudowy miał funkcję pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi czy też był budowany do innego celu. Karta inwentaryzacyjna , w tym wypadku, nie stanowi dowodu uprawniającego do stwierdzenia, że lokal nr 2 nie został przebudowany kosztem powierzchni pokoju lokalu mieszkalnego nr 1. Moc dowodową posiada projekt odbudowy kamieniczek, który nie został dołączony jako materiał źródłowy. Pismo Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w G. nie zawiera natomiast podstawowych danych, niezbędnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. Nie ustalenie podstawowych danych przez Wydział, do których należy zaliczyć takie dokumenty jak tytuły prawne, wydane w 1954r. na lokale nr 1 i 2 przez uprawniony organ, obejmujące dane dotyczące powierzchni tych lokali, czyni pismo bezużytecznym jako dowodu potwierdzającego okoliczności ustalone i uznane za faktyczne przez organy obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola, ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga, jako niezasadna, nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy rozpoznawaniu sprawy organy administracji nie naruszyły prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy administracji było wydanie rozstrzygnięcia w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową mieszkania i wydzieleniem mieszkania nr 2 na parterze budynku przy ul. K. [...] w G. Skarżąca domagała się przywrócenia stanu pierwotnego, to jest połączenia obu wyżej oznaczonych lokali w jeden samodzielny lokal oznaczony nr 1, gdyż postawiona samowolnie ścianka działowa drastycznie zmniejszyła lokal nr 1. Lokal nr 2 został przebudowany kosztem powierzchni lokalu nr 1. W takim stanie rzeczy skarżąca wnosiła o rozbiórkę tej ścianki i przywrócenie stanu pierwotnego.
W pierwszej kolejności zważyć należy, że skarga nie podlega uwzględnieniu niezależnie od tego czy począwszy od odbudowy kamienicy w okresie powojennym tj. w 1953r. na parterze budynku znajdowały się dwa lokale mieszkalne (nr 1 i nr 2), czy też w latach 60 tych wykonano opisywaną w ekspertyzach ściankę działową, która parter budynku podzieliła na dwa lokale mieszkalne, czy też miała miejsce taka sytuacja, że istniały wprawdzie dwa lokale, lecz w okresie na początku lat 60- tych lokale na parterze budynku zostały przebudowane, w tym lokal nr 1 został zmniejszony na skutek postawienia ścianki działowej w innym miejscu, czy też jak wywodzi skarżąca w latach 60-tych doszło do wydzielenia mieszkania nr 2 na parterze budynku przy ul. K. [...] w G. kosztem mieszkania nr 1. Skarżącej bowiem przysługuje tytuł prawny jedynie do mieszkania nr 1 (od 1991r. prawo własności tego lokalu). Natomiast nie przysługiwał jej i nie przysługuje żaden tytuł prawny do pozostałej części pomieszczeń mieszkalnych na parterze budynku – do lokalu nr 2 uprawniający do zgłoszenia żądania przywrócenia stanu pierwotnego (połączenia lokali w jeden samodzielny lokal nr 1). Z uwagi na uzyskanie tytułu prawnego do lokalu nr 1 w 1991r., skarżąca nie ma podstaw faktycznych i prawnych kwestionowania przed organami nadzoru ewentualnego wyodrębnienia lokalu nr 2 w latach 60-tych (uprawnienia skarżącej do lokali znajdujących się w budynku przy ul. K. [...] nie mogły więc zostać naruszone tym wydzieleniem). Z tej przyczyny zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia kwestii tytułów prawnych do lokali nr 1 i 2 wydanych w 1954r., czy też kwestie dotyczące projektu jej odbudowy z 1953r., czy ilości lokali mieszkalnych mieszkań w kamienicy są w sprawie bezprzedmiotowe. Nadmienić jedynie należy, że z przedłożonej do akt sprawy karty ewidencyjnej lokalu nr 2 przy ul. K. [...] wynika, w sposób jednoznaczny, że był to lokal mieszkalny, w którym zamieszkiwała J. S. na podstawie przydziału lokalu oraz W. S. – na podstawie umowy najmu.
Niespornym jest bowiem w sprawie, że na parterze budynku mieszkalnego w G. przy ul. K. [...] znajdują się dwa samodzielne lokale mieszkalne: nr 1 będący własnością skarżącej od 1991r. i nr 2 będący własnością Gminy Miasta. Lokal nr 2 jest samodzielnym lokalem mieszkalnym. W takiej sytuacji faktycznej i prawnej powoływanie się przez skarżącą na jej prawo do powiększenia lokalu nr 1 o lokal nr 2, a więc wyrażane w skardze żądanie skierowane do organów administracji połączenia obu tych lokali w jeden samodzielny lokal nr 1 nie mogło zostać uwzględnione przez organy nadzoru budowlanego.
Organ II instancji dokonał dodatkowo ustaleń w przedmiocie wykonania ścianki działowej na początku lat 60-tych między mieszkaniami nr 1 i nr 2 przywołując treść protokołu z oględzin z dnia 21 sierpnia 2007r. w odniesieniu do ewentualnej samowoli budowlanej - budowy ścianki działowej dzielącej lokale nr 1 i nr 2 Sąd podziela stanowisko zajęte przez organ w zaskarżonej decyzji. Skoro z powoływanych przez skarżącą opinii wynika, że ścianka ta została wybudowana w latach 60-tych to zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961r. (Dz. U. nr 7, poz. 46 ze zm.). Skoro ścianka działowa została wykonana popod rządami ww. ustawy, to do skutków popełnionej samowoli budowlanej mają zastosowanie ówczesne przepisy dotyczące pozwolenia na budowę oraz konsekwencje jego braku. Zgodnie z art. 36 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1961 r. przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego oraz wykonania rozbiórki niezbędne jest uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Ustawodawca dopuścił jednak możliwość odstąpienia od tej zasady w odniesieniu do robót budowlanych zwolnionych od obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę, do których określenia upoważnił Przewodniczącego Komitetu Budownictwa. Działając z upoważnienia ustawowego zawartego w przepisie art. 36 ust. 4 ustawy Przewodniczący Komitetu Budownictwa określił obiekty budowlane, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia lecz tylko zgłoszenia albo też których budowa lub rozbiórka nie wymaga uzyskania ani pozwolenia ani zgłoszenia. w rozporządzeniu o państwowym nadzorze budowlanym (Dz. U. z 1961 nr 38, poz. 197 ze zm.). Postawiona ścianka działowa opisana ww. protokole nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę stosownie do cyt. przez organ II instancji postanowień rozporządzenia Przewodniczącego komitetu Budownictwa § 4 ust. 1 pkt 3 i 4 stanowiące o wykonaniu w budynkach nowo wznoszonych lub istniejących drobnych zmian w układzie ścianek działowych, niekonstrukcyjnych, ustawianych prostopadle do stropu oraz o dokonaniu w budynkach nowo wznoszonych oraz istniejących drobnych zmian w układzie pomieszczeń bez zmiany sposobu ich użytkowania. Również powoływane przez skarżącą opinie architektoniczne R. S. oraz M. M. i M. S. potwierdzają jednoznacznie, że lokale mieszkalne nr 1 i 2 oddzielone są ścianką działową. Wykonanie zatem przedmiotowej ścianki w istniejącym budynku nie wymagałoby więc pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy twierdzenia o samowolnym, a więc bez wymaganego pozwolenia na budowę wykonaniu tej ścianki, nie mogą zostać uwzględnione. W takim stanie rzeczy jej rozbiórka zarówno na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r., jak i na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994r. nie była by możliwa. Prawidłowo również organ Ii instancji wskazał, że mając na względzie konstrukcję ścianki winno zostać przeprowadzone w trybie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane postępowanie mające na celu ustalenie izolacyjności akustycznej przegrody. Nadto wskazać należy, że kamienica przy ul. K. [...] w G. jest wpisana do rejestru zabytków (numer [...] rejestru). Z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G. z dnia 14 lutego 2011r. wynika, że zespół kamienic przy ul. K. [...] znajduje się na obszarze historycznego miasta G. i z tego tytułu chronione są wygląd zewnętrzny elewacji i bryły budynków. Natomiast kwestia dotycząca funkcjonowania i stanu wnętrz leżą w kompetencji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego bądź służb sanitarnych. Z tej przyczyny przepisy ww. rozporządzenia dotyczące zwolnienia od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wbrew zarzutowi skargi, mogły mieć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie w zakresie dotyczącym oddzielenia dwóch lokali mieszkalnych na parterze budynku.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Sąd uznał, że zarzuty podnoszone przez skarżącą w jej skardze skierowanej do Sądu nie mogły zostać uwzględnione, a zaskarżona decyzja akceptująca umorzenie postępowania w sprawie przez organ I instancji nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze oraz działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło