V SA/Wa 1627/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-11
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie Ministra Środowiska w przedmiocie nałożenia korekty finansowej na podstawie umowy o dofinansowanie projektu i wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego podlega kognicji sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie Ministra Środowiska w przedmiocie nałożenia korekty finansowej, wydane na podstawie umowy cywilnoprawnej i wytycznych ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, nie jest aktem administracyjnym o charakterze władczym i nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Spory wynikające z takiej umowy rozstrzygane są przez sądy powszechne.Stan faktyczny
Skarżący, [...] S.A., wniósł skargę na rozstrzygnięcie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia korekty finansowej. Minister Środowiska wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że czynność będąca jej przedmiotem nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sprawa dotyczyła nałożenia korekty finansowej w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w postępowaniu o zamówienie publiczne, które było częścią projektu dofinansowanego ze środków unijnych.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi [...] S.A. w [...] na rozstrzygnięcie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia korekty finansowej postanawia: odrzucić skargę
Pismem z [...] czerwca 2013 r. [...] S.A. w [...] (zwany dalej: skarżącym) wniósł skargę na rozstrzygnięcie Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia korekty finansowej.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniosła o jej odrzucenie wskazując, że czynność której dotyczy skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. dalej: p.p.s.a.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Natomiast zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. [...] SA w [...] podpisał z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej umowę o dofinansowanie (nr [...]) na realizację projektu pn. "[...]". W ramach realizowanego projektu Beneficjent wszczął postępowania o zamówienie publiczne pn. Kontrakt nr 1 "[...]", które zostało poddane kontroli uprzedniej Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych (dalej Prezesa UZP) na podstawie art. 161 ust. 1 w związku z art. 169 ust, 2 ustawy Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 113 poz. 759 ze z zm.) (dalej Upzp). W wyniku przedmiotowej kontroli Prezes UZP stwierdził m. in. naruszenie art. 25 ust 1 Upzp polegające na żądaniu oświadczenia potwierdzającego posiadanie przez osoby, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówień właściwych uprawnień budowlanych bez dokonania opisu sposobu oceny spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie wymaganych uprawnień. Zamawiający odwołał się od wyników kontroli uprzedniej Prezesa UZP do Krajowej Izby Odwoławczej, która uchwałą [...] z [...] listopada 2012 r. nie uwzględniła zastrzeżeń Zamawiającego.
W oparciu o dokumenty z ww. kontroli na mocy zapisów Wytycznych w zakresie kontroli realizacji POIiS, Załącznik 2 rozdział 2.1 pkt. 5) ppkt a) instytucja kontrolująca powinna uwzględnić fakt obligatoryjnej kontroli uprzedniej (ex-ante) prowadzonej przez Prezesa UZP. W związku z tym, odstępuje od sprawdzenia zgodności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z przepisami Upzp Instytucja Wdrażająca zwana dalej IW (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) dokonała analizy jej wyników na podstawie, których stwierdziła wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w wyniku czego w oparciu o zapisy umowy o dofinansowanie § 8 ust. 15 b dokonała oceny kwalifikowalności wydatków i nałożyła korektę finansową w ramach analizowanego kontraktu.
W pierwszym wystąpieniu pismem z 10 stycznia 2013 r. IW nałożyła stawkę korekty na poziomie 5% kosztów kwalifikowanych. Jednocześnie poinformowała Beneficjenta, że od ustaleń zawartych w opinii przysługuje wniesienie zastrzeżeń wraz z uzasadnieniem do IW w terminie 14 dni od daty doręczenia. Beneficjent 24 stycznia 2013 r. odwołał się od analizy wyników kontroli uprzedniej i opinii wydanej przez IW w sprawie nałożenia stawki korekty podnosząc argumenty w sprawie. IW w oparciu o wniesione zastrzeżenia przez [...] [...] [...] SA w [...] ponownie przeanalizowała sprawę w wyniku czego podtrzymała stanowisko w zakresie wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, zmieniając jednocześnie stawkę korekty w oparciu o nowe okoliczności wskazane przez Beneficjenta miarkując ją do poziomu 2,5% kosztów kwalifikowanych. IW przekazując informację o wynikach analizy dokumentacji poinformowała Beneficjenta o możliwości wniesienia odwołania wraz z uzasadnieniem do Instytucji Pośredniczącej - Ministerstwa Środowiska, za pośrednictwem IW w terminie 7 dni od daty doręczenia przedmiotowej opinii.
Beneficjent [...] lutego 2013 r. zgodnie z otrzymanym pouczeniem złożył zastrzeżenia do analizy wyników kontroli IW do Instytucji Pośredniczącej zwana dalej IP (Minister Środowiska) kwestionując dotychczasowe ustalenia. IP po dokonaniu analizy dokumentacji przedstawionej w sprawie pismem z [...] kwietnia 2013 r. potwierdziła stanowisko IW w zakresie wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 podtrzymując maksymalnie obniżoną stawkę korekty, wskazując jednocześnie, iż wykazane przez IW okoliczności łagodzące w przedmiotowym postępowaniu umożliwią nałożenie zmiarkowanej stawki korekty wobec stwierdzonego naruszenia.
Rozpatrując sprawę merytorycznie należy wyjaśnić, że w systemie realizacji Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko, o którym mowa w art. 5 pkt. 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, (Dz.U.2009.84.712) zwaną dalej uzppr, Minister Środowiska pełni rolę Instytucji Pośredniczącej, którą definiuje art. 2 pkt 6 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Zgodnie z zapisami tej definicji instytucja pośrednicząca to każdy podmiot lub instytucja publiczna lub prywatna, za której działalność instytucja zarządzająca lub instytucja certyfikująca ponosi odpowiedzialność, lub wykonująca obowiązki w imieniu takiej instytucji w odniesieniu do beneficjentów realizujących operacje.
W związku z tym stwierdzić należy, że wydana opinia Instytucji Pośredniczącej nie jest aktem administracyjnym o charakterze władczym wydanym w trybie postępowania administracyjnego.
Wskazać należy, że pomiędzy skarżącym, a Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej została zawarta umowa z dnia [...] kwietnia 2011 r. o dofinansowanie projektu nr [...][...] zmienioną aneksem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz aneksem nr [...] z dnia [...].01.2013 r. Umowa ta ma charakter umowy adhezyjnej. Jej charakterystyczną cechą jest bowiem powtarzalność postanowień, masowość i w zasadzie jednakowa treść. W preambule umowy określono naczelne zasady, których przestrzegania zobowiązują się strony podpisując umowę i tak w ust 2 stwierdza się, iż: podstawowym celem stron jest zrealizowanie Projektu przez Beneficjenta w pełnym zakresie i zgodnie z założeniami POIiŚ" oraz w ust. 3 niezbędne jest zapewnienie zgodności zasad wdrażania POIiŚ z wytycznymi wydawanymi przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego na podstawie ustawy (uzppr).
Ponadto zgodnie z § 12 oraz § 13 umowy, NFOŚiGW jako Instytucja Wdrażająca kontroluje przestrzeganie przez skarżącego obowiązku zawierania umów, na podstawie których dokonywane są wydatki kwalifikowane z uwzględnieniem procedur ustalonych ustawą Prawo zamówień publicznych lub w przypadku umów, do których nie stosuje się powyższej ustawy trybów określonych art. 701 - 705 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 2 Umowy, Beneficjent zobowiązał się do przestrzegania Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego.
Przede wszystkim podkreślić należy, iż umowa o dofinansowanie projektu (zapis § 21 ust. 8:) jednoznacznie stanowi, że wszelkie wątpliwości powstałe w trakcie realizacji Projektu oraz związane z interpretacją umowy będą rozstrzygane w pierwszej kolejności w drodze konsultacji pomiędzy stronami oraz (ust. 9): Jeżeli strony nie dojdą do porozumienia w drodze konsultacji, spory będą poddane rozstrzygnięciu przez sąd powszechny właściwy dla siedziby Instytucji Wdrażającej
W związku z powyższym należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego oraz zapisy umowy cywilnoprawnej.
Z powyższego wynika, iż sądem właściwym do załatwiania sporów w pomiędzy skarżącym a Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest sąd powszechny.
Należy również zauważyć, iż z art. 177 Konstytucji wynika domniemanie, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Dlatego też wobec braku wyraźnego wskazania właściwości sądów administracyjnych do rozpoznania tego typu spraw sadem właściwym jest sąd powszechny.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło