II SA/Bd 1185/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. ze skargi A.Ś.i H. Ś. na decyzję Dyrektora [....] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W., na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2, art. 24 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L z 2009 r., Nr 316, str. 65 ze zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009") oraz art. 104 ustawy z dnia ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej w skrócie "k.p.a."): 1) odmówił skarżącemu H. Ś. przyznania: a. jednolitej płatności obszarowej, b. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, c. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 2) przyznał skarżącemu płatność cukrową. Organ wskazał, iż wniosek skarżącego o przyznanie płatności wpłynął w dniu [...] maja 2010 r. We wniosku wykryto nieścisłości polegające na tym, że: 1) ogólna powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej [...] jest różna od sumy powierzchni znajdujących się w granicach tej działki: działek rolnych, gruntów rolnych niezgłoszonych do programów pomocowych oraz powierzchni gruntów rolnych zalesionych, 2) ogólna powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej [...] jest różna od sumy powierzchni znajdujących się w granicach tej działki: działek rolnych, gruntów rolnych niezgłoszonych do programów pomocowych oraz powierzchni gruntów rolnych zalesionych, 3) suma powierzchni działek rolnych, powierzchni gruntów nie zgłaszanych do programów pomocowych oraz zalesionych na działce [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków (uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej). Na niepoprawnej działce ewidencyjnej skarżący zadeklarował działki rolne oznaczone jako C, D, D1, D2. W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia powyższych nieścisłości skarżący w dniu [...] sierpnia 2010 r. złożył korektę wniosku, w której pomniejszył powierzchnię działki D z [...] ha na [...] ha. Organ ustalił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku skarżącego o przyznanie płatności na rok 2010 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej dla jednolitej płatności obszarowej wynosi [...] ha. Wobec tego procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi [...] %. Zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20 % lecz nie więcej niż 50 % powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku. Wobec tego skarżącemu nie przyznano jednolitej płatności obszarowej. Z kolei stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzupełniająca płatność podstawowa oraz płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych - przysługują do powierzchni, do której została przyznania jednolita płatność obszarowa. Tym samym wobec odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej także tych płatności uzupełniających należało odmówić. W odwołaniu skarżący podnieśli, iż stwierdzona różnica powierzchni nie była wynikiem chęci uzyskania większych dopłat, ale wynikała ze zwykłej pomyłki (dwukrotne policzenie tej samej łąki o powierzchni [...] ha na działce nr [...]), popełnionej przez fachowca z ODR – u, któremu powierzyli przygotowanie wniosku. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Dyrektor podobnie jak organ I instancji ustalił, iż zaistniała różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych do płatności a powierzchnią kwalifikującą się do płatności, wynosząca [...] ha tj. [...] % powierzchni kwalifikującej się do płatności, co stosownie do art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 skutkuje nie przyznaniem płatności w danym roku. Dyrektor wskazał, że stosownie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć do dnia [...] maja 2010 r. zmianę do wniosku o przyznanie płatności. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 2 ww. rozporządzenia rolnik może dokonać zmiany po 31 maja, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku. W roku 2010 ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku był dzień [...] czerwca. Dyrektor podkreślił, że zgodnie z art. 14 ust. 3 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub jeśli zawiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli kontrola ta ujawni nieprawidłowości, poprawki, zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu okoliczności sporządzenia wniosku przez inną osobę Dyrektor podkreślił, że osobą składającą wniosek był skarżący. Był on zatem zobowiązany do zweryfikowania poprawności danych zawartych we wniosku, a w razie konieczności - był zobowiązany do złożenia stosownych zmian przed stwierdzeniem nieprawidłowości przez organ. W skardze do sądu administracyjnego H. Ś. i A. Ś. ponownie podnieśli, iż wniosek nie był wypełniany osobiście przez H. Ś., ale przez inną, fachową osobę. Taki sposób wypełniania wniosku praktykowali od lat, nigdy nie powodował on problemów, dlatego po wypełnieniu wniosku nikt go już nie sprawdzał. Wobec przekonania, iż wniosek jest prawidłowy skarżący w ogóle nie myśleli o wprowadzeniu jakichkolwiek zmian, a ponadto na okres, kiedy było to możliwe przypadały intensywne prace polowe. Skarżący podkreślili, że płatności, których przyznania im odmówiono, stanowią ponad połowę ich dochodu, co stawia ich w trudnej sytuacji, zwłaszcza wobec istniejących w ich gospodarstwie rolnym szkód spowodowanych powodzią. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 ww artykułu). Prawodawca nie przewidział, aby sądy administracyjne mogły dokonywać kontroli w inny sposób tj. na przykład badając czy zaskarżona decyzja administracyjna jest słuszna ze względu na inne niż prawem przewidziane okoliczności, takie jak sytuacja osobista i finansowa strony skarżącej. Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku o przyznanie płatności na rok 2010 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zasady i tryb przyznawania ww. płatności zostały uregulowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1122/2009. Określone w tych aktach prawnych zasady wypełniania, składania i poprawy wniosków nie mogą być zmieniane w indywidualnych przypadkach. Jak wynika z treści art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Tak więc to rolnik winien złożyć stosowny wniosek, a w konsekwencji to on odpowiada za jego treść niezależnie, czy wniosek wypełnił samodzielnie, czy przy pomocy innej osoby. Błędy popełniane przez osoby pomagające wypełnić wniosek rolnikowi obciążają w tej sytuacji samego rolnika i nie mogą być podstawą do zmiany trybu poprawienia wniosku i konsekwencji ponoszonych przez rolnika za błędy we wniosku. Możliwości poprawienia wniosku przez rolnika są ograniczone terminem składania wniosku, co wynika z treści art. 14 oraz art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Stosownie art. 14 ust. 1 ww. rozporządzenia "Po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy." W ustępie 2 artykułu 14 wskazano, iż "zmiany dokonane zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu notyfikuje się właściwym organom na piśmie najpóźniej do dnia 31 maja danego roku kalendarzowego". Z kolei art. 23 ust. 2 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 stwierdza, że: "Poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeśli jednak termin jest wcześniejszy lub taki sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 14 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku uznaje się za niedopuszczalne po terminie określonym w art. 14 ust. 2". Ponadto możliwość wprowadzenia zmian przez rolnika została wyłączona w przypadku kiedy to organ – a nie rolnik z własnej inicjatywy – dostrzegł błąd. Zgodnie, bowiem z art. 14 ust. 3 ww. rozporządzenia, "jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach w pojedynczym wniosku lub, jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, poprawki zgodnie z ust. 1 nie są dozwolone odnośnie do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości." W przedmiotowej sprawie bezspornie błąd w złożonym wniosku dostrzegł organ, a nie rolnik. Skarżący nie mógł, zatem dokonać poprawki wniosku bez konsekwencji dla przyznawanej płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Konsekwencje te odnośnie płatności jednolitej określa art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 znajdujący się w rozdziale II, sekcji 1 ww. rozporządzenia – "System płatności jednolitej i inne systemy pomocy obszarowej". Dwa pierwsze akapity tegoż przepisu stanowią: "Jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej." W kontrolowanej sprawie organ prawidłowo wyliczył, iż różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym (tj. błędnie podanym przez rolnika) a obszarem zatwierdzonym (tj. obszarem prawidłowo w przedmiotowej sprawie określonym) wynosi ponad [...] %, co skutkowało koniecznością odmowy przyznania pomocy obszarowej. Przepisy prawa nie dają przy tym organowi możliwości uznaniowości, zmniejszenia sankcji za błąd ze względu na szczególną sytuację rolnika – wskazana sankcja jest niejako automatyczna. Prawidłowo także organy wskazały, iż wobec uzależnienia przyznania płatności uzupełniających od przyznania jednolitej płatności obszarowej (art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) w kontrolowanej sprawie skarżącemu należało odmówić także uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.