IV SA/Wa 1662/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Minister Środowiska uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. Marszałka Województwa [...] w przedmiocie zobowiązania J. Sp. z o.o. z siedzibą w P. do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego instalacji strzępiarki w związku z możliwością negatywnego oddziaływania na środowisko i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. – wydaną na wniosek Prokuratury Rejonowej w L. - zobowiązał J. Sp. z o.o. z siedzibą w P. do sporządzenia i przedłożenia w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania decyzji, przeglądu ekologicznego instalacji strzępiarki zlokalizowanej w L. przy ul. [...], ograniczając przegląd ekologiczny do określenia oddziaływania na środowisko tej instalacji do emisji hałasu, substancji pyłowo-gazowych i wibracji. Na skutek odwołania od powyższej decyzji wniesionej przez stronę, Minister Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stanął na stanowisku, że zobowiązanie prowadzącego instalację do wykonania przeglądu ekologicznego jest nieuzasadnione. W opinii organu odwoławczego wykonanie przedmiotowego przeglądu mogłoby wiązać się ze sprowokowaniem ewentualnego kontrolowanego wybuchu. Przeprowadzenie tego rodzaju eksperymentu (nawet w kontrolowanych warunkach) niezależnie od kosztów, w konsekwencji powodowałoby nie tylko zwiększenie negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, ale także mogłoby stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego wykonany przegląd ekologiczny nie służyłby potwierdzeniu negatywnego oddziaływania na środowisko lub wykluczeniu takiego oddziaływania oraz późniejszemu umożliwieniu podjęcia działań zmierzających do usunięcia ujemnego oddziaływania na środowisko w przypadku jego wystąpienia. Skargę do Sądu na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. wywiódł Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 237 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150 ze zm.), art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 105 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadniając skargę Prokurator Prokuratury Rejonowej w L. podniósł, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ kwestionował zaistnienie przesłanek zagrożenia negatywnym oddziaływaniem instalacji na środowisko oraz wykazał, że niemożliwe jest ustalenia tej okoliczności w oparciu o inne środki dowodowe. Tymczasem w ocenie strony skarżącej nie ustalenie – w sposób jednoznaczny - przyczyn eksplozji związanych z eksploatacją strzępiarki, uniemożliwia podjęcie stosownych środków celem ich przeciwdziałania. Wobec tego, że przeprowadzenie kontroli właściwych służb jest obiektywnie niemożliwe, spełnienie przesłanek wydania decyzji w oparciu o dyspozycję art. 237 powyższej ustawy jawi się jako oczywiste. Wyniki przeglądu będą mogły stanowić podstawę dla właściwego organu do przeprowadzenia postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania jednej z decyzji wskazanych w art. 362 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zdaniem strony skarżącej organ dopuścił się również uchybień proceduralnych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie rozpoznał ponownie sprawy merytorycznie w myśl art. 138 § 1 k.p.a., tj. nie odniósł się do wszystkich przesłanek nałożenia obowiązku, nie zweryfikował poszczególnych ustaleń organu pierwszej instancji, nie przeprowadził oceny wszystkich (oddzielnie i we wzajemnym powiązaniu ze sobą) dowodów zgromadzonych w postępowaniu ograniczając się do zwięzłego przytoczenia treści decyzji organu pierwszej instancji oraz stanowiska strony zajętego w odwołaniu. Jako dowolne strona skarżąca oceniła twierdzenie organu o konieczności przeprowadzenia eksperymentu polegającego na sprowokowaniu kontrolowanego wybuchu, bowiem nie przedstawiono żadnego dowodu na poparcie tej hipotezy. Nadto organ dał prymat twierdzeniom strony nad innymi zgromadzonymi dowodami przesądzając m.in. że eksplozje mają charakter przypadkowy oraz, że dokonano całkowitej reorganizacji funkcjonowania zakładu. Tymczasem twierdzenia te, dotychczas niezweryfikowane, powinny zostać poparte konkretnymi badaniami. Zdaniem strony skarżącej wyniki przeglądu ekologicznego mogą potwierdzić stanowisko strony, że podjęte przez nią działania ograniczyły negatywny wpływ strzępiarki na środowisko. Ponadto strona skarżąca stoi na stanowisku, że w uzasadnieniu organ nie odniósł się do przyczyn umorzenia postępowania i nie sposób ocenić, jakie okoliczności legły u podstaw stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania pierwszoinstancyjnego. Organ odwoławczy nie przedstawił również w uzasadnieniu faktów przyjętych za ustalone, nie dokonał omówienia i oceny dowodów oraz nie wykazał jednoznacznie, z jakich powodów – w jego ocenie – zachodzi brak przesłanek do nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu. W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Przedsiębiorca prowadzący strzępiarkę jest obowiązany zapewnić bezpieczne dla środowiska i zdrowia ludzi rozdrabnianie odpadów pochodzących z pojazdów wycofanych z eksploatacji – art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 25, poz. 202, ze zm.). Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji jest art. 237 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2008 r. nr 25, poz. 150, ze zm.), zgodnie z którym w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu poprzedzone być musi postępowaniem administracyjnym, mającym na celu wyjaśnienie, czy w związku z działaniem określonej instalacji (w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska) zachodzi możliwość jej negatywnego oddziaływania na środowisko. Przy czym dla nałożenia obowiązku, o którym mowa w art. 237 ww. ustawy, wystarczającym jest stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, gdyż przepis ten nie wymaga stwierdzenia, że skutek taki zaistniał, tj. że instalacja w sposób negatywny na środowisko oddziaływuje. Zatem przeprowadzenie przeglądu ekologicznego ma na celu potwierdzenie negatywnego oddziaływania na środowisko lub wykluczenie takiego oddziaływania oraz umożliwienie podjęcia działań zmierzających do usunięcia ujemnego oddziaływania na środowisko w przypadku jego wystąpienia. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu przedstawionym w zaskarżonej decyzji, które znajduje potwierdzenie w utrwalonym już orzecznictwie sądów administracyjnych, że nałożenie na podmiot obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego musi służyć realizacji określonych celów, którymi mogą być przeprowadzenie postępowania zmierzającego do utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w oparciu o art. 135 ww. ustawy, wydanie decyzji naprawczej w oparciu o art. 362 ww. ustawy, albo też ustalenie programu dostosowawczego na podstawie art. 426 ww. ustawy. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wystąpieniem wybuchu w instalacji strzępiarki, który ma charakter losowy, incydentalny, niezamierzony i faktycznie powodujący awarię samej instalacji. Zatem możliwość jakiegokolwiek negatywne oddziaływanie na środowisko związanego z wybuchem nie jest zjawiskiem typowym związanym z prawidłowym funkcjonowaniem instalacji strzępiarki. Podmiot prowadzący instalację strzępiarki w toku postępowania wskazał, że podjął szereg działań mających na celu wyeliminowanie zagrożenia jakie niosą ze sobą eksplozje w czasie eksploatacji instalacji w postaci reorganizacji funkcjonowania zakładu m.in. poprzez - wyodrębnienie dwóch sektorów dostaw, w celu możliwości przeprowadzenia każdorazowej kontroli materiału już w fazie przyjęcia dostawy, - kontrolę materiału na każdym etapie manipulacyjnym, - wstępne przetwarzanie materiału polegające na rozdrobnieniu oraz cięciu materiału wsadowego do strzępiarki w instalacji niebędącej częścią składową linii, - wyznaczenie stref zamkniętych w obrębie instalacji, w których obowiązuje zakaz wstępu w czasie pracy instalacji, - ustanowienie procedur postępowania z materiałami potencjalnie wybuchowymi. Ponadto prowadzący instalację zlecił zespołowi rzeczoznawców wykonanie ekspertyz związanych z oceną ryzyka linii strzępiarki oraz przeprowadzenie badań linii strzępiarki na zgodność z Dyrektywami WE. Podjęte działania przyniosły skutek w postaci wyeliminowania wybuchów w czasie pracy strzępiarki. W tej sytuacji dokonana przez Ministra Środowiska ocena znajdującej się w sprawie dokumentacji zasadnie doprowadziła do uznania, że brak jest podstaw prawnych do nałożenia na podmiot prowadzący instalację obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.