II SA/Rz 764/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby -skargę oddala- II SA/Rz 764/13 U Z A S A D N I E N I E Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji [...] zwolnił funkcjonariusza Policji M. B. ze służby z dniem 28 czerwca 2013 r. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły art. 41 ust. 2 pkt 8 w zw. z art. 43 ust. 3, art. 45 ust. 3, art. 110 ust. 7 pkt 2 i art. 114 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) dalej: "u.p.", oraz § 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261). Z ustaleń faktycznych organu I instancji wynika, że dnia 27 grudnia 2011 r. M. B. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji [...] z wnioskiem o przyznanie dopłaty do wypoczynku za 2012 r. Z kolei wnioskiem z dnia 5 stycznia 2012 r. wystąpił o wypłatę zryczałtowanego równoważnika pieniężnego w zamian za niewykorzystany w 2012 r. przejazd na koszt Policji w kwocie odpowiadającej cenie biletu kolejowego w drugiej klasie. We wnioskach tych wskazał, że A. B. jest jego żoną. W trakcie postępowania ustalono jednak, że wyrokiem Sądu Okręgowego [...] z dnia 20 mara 2011 r. [...] orzeczono rozwód małżeństwa A. B. i M. B. Wyrok stał się prawomocny z dniem 21 kwietnia 2011 r. Z kolei wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia 30 października 2012 r. [...] warunkowo umorzono postępowanie karne przeciwko M. B. na okres próby 1 roku o przestępstwo z 271 § 2 i art. 286 § 3 w zw. z art. 11 § 2 k.k., czyli poświadczenie nieprawdy w dokumentach w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Dysponując powyższymi dowodami Komendant Powiatowy Policji [...] wszczął przeciwko funkcjonariuszowi postępowanie w sprawie rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p. W ocenie organu, zaistniały podstawy do uznania, że M. B. jest sprawcą czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie jest oczywiste i uniemożliwia jego dalsze pozostanie w służbie. Fakt winy jest niezaprzeczalny, a ponadto funkcjonariusz przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów. Wpisanie we wnioskach nazwiska byłej żony było działaniem świadomym (umyślnym) i nie wynikało z pomyłki. Tymczasem od funkcjonariusza Policji wymaga się, aby jego zachowanie w służbie i poza nią nie rodziło najmniejszych podejrzeń, że mógłby dopuścić się naruszenia prawa. Odsunięcie od służby podyktowane było troską o autorytet Policji, jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa ludzi i porządku publicznego. Organ uznał, że funkcjonariusz nie będzie mógł skutecznie egzekwować prawa i wykonywać swoich obowiązków, kiedy sam prawa nie przestrzega i ma do niego lekceważący stosunek. Stosownie do art. 25 ust. 1 u.p. służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, którą M. B. utracił. Dalsze jego pozostawanie w służbie działałoby demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, jak też rzutowałoby na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym i utratę zaufania do organów państwa. W uzasadnieniu rozkazu wskazano, że przed wydaniem decyzji zwrócono się o opinię do Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów Województwa [...]. Opinię taką zawarto w uchwale z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania M. B. decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W postawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (test jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) dalej: "k.p.a." w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p. W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji była zgodna z prawem. Ustalono, że M. B. poświadczył nieprawdę w dokumentach, czym doprowadził organ Policji do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, a fakt jego winy jest niewątpliwy. Okoliczność ta spowodowała, że funkcjonariusz utracił nieposzlakowaną opinię, która stanowi jedną z koniecznych przesłanek do pełnienia służby w Policji. Naruszenie porządku prawnego było sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta, i z tego powodu dalsze jego pozostawanie w służbie godziłoby w wizerunek Policji. Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p. policjanta można zwolnić ze służby w przypadku przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Przepis ten pozwala na rozstrzygnięcie w granicach uznania administracyjnego, które zostało należycie uzasadnione. Z powyższą decyzją nie zgodził się M. B., wnosząc do sądu administracyjnego skargę. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i jej podjęcie bez uwzględnienia interesu społecznego wobec wydania decyzji w terminie 9 dni od daty wniesienia odwołania, co przemawia za brakiem wnikliwego zbadania sprawy. Naruszenia art. 8, 77 i 80 k.p.a. upatruje w błędnej, dowolnej i niewszechstronnej ocenie zebranego materiału dowodowego. Z kolei naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p. miało polegać na przyjęciu obligatoryjnego obowiązku zwolnienia ze służby, podczas gdy przepis ten pozwala na jego zastosowanie w sposób fakultatywny, z uwzględnieniem całokształtu zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi M. B. wskazał, że bezsporne było, że jego małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód w 2011 r. Składając przedmiotowe wnioski jako osobę uprawnioną wpisał byłą żonę. Prowadzone przeciwko niemu w związku z tym postępowanie karne zakończyło się wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie karne, a jego czyn, do którego się przyznał, stanowił wypadek mniejszej wagi. Okres próby przebiega bez naruszania porządku prawnego. W ocenie skarżącego, z uwagi na kwotę wnioskowanego świadczenia wynoszącą niespełna 400 zł nie można przyjąć, że działał z chęcią doprowadzenia KWP [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Nie były mu znane przepisy wewnętrzne, nie został też pouczony o skutkach poświadczenia nieprawdy we wnioskach. Gdyby wiedział, że nie może ubiegać się o zwrot dofinansowania dla byłej żony nie uczyniłby tego. Powołuje się również na pozytywne opinie służbowe z okresu od grudnia 2007 r. do grudnia 2008 r., w których podkreślano własny rozwój i podnoszenie kwalifikacji, planowanie i organizowanie pracy, pracę w zespole, samodzielność, kreatywność itp. Do czasu przedmiotowego zdarzenia do jego pracy nie było zastrzeżeń. Skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy. Skarga M. B. jest niezasadna. Stan faktyczny sprawy, w którym zapadła skarżona decyzja jest bezsporny. Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały ustalone przez organ I instancji w sposób odpowiadający przepisom prawa, dlatego te ustalenia mogą być podstawą faktyczną wyrokowania. Dla poprawności dokonanej przez organy oceny istotne jest ustalenie, że w stosunku do skarżącego zapadł prawomocny wyrok karny, którym warunkowo umorzono postępowania przeciwko skarżącemu o popełnienie przestępstwa w nim wskazanego. Ta okoliczność jest przesądzająca dla oceny poprawności zastosowania przepisów prawa materialnego. Z tego więc powodu nietrafny jest zarzut skargi wskazujący na niepełne i ogólnikowe wyjaśnienie stanu faktycznego, a przez to naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Wskazane przepisy wyznaczają zakres postępowania wyjaśniającego, jednak konkretyzacja tego postępowania następuje ze względu na treść normy materialnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia danej sprawy. Zatem naruszenie wskazanych przepisów procesowych zawsze musi być odnoszone do przepisu materialnego. W sprawie M. B. przepisem materialnym stosowanym przez organy jest art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p. Z punktu widzenia treści tego przepisu należało ustalić czy policjant dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa, którego pełnienie jest oczywiste i uniemożliwia dalsze pozostawanie w służbie. Dla tego rozstrzygania kontrolowane postępowanie zawiera wszystkie niezbędne ustalenia. Z tego więc powodu Sąd nie dopatruje się naruszenia art. 8 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. Sąd nie uznaje także, by naruszenie przepisów postępowania miało miejsce w sytuacji, gdy KWP [...] rozpoznał odwołanie skarżącego w terminie 9 dni od jego złożenia. Istotą postępowania administracyjnego jest szybkość, a sprawy nie wymagające prowadzenia postępowania wyjaśniającego powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 i § 2 k.p.a.). W sprawie objętej skargą, organ odwoławczy nie prowadził postępowania wyjaśniającego, gdyż nie było takiej potrzeby. Z tego powodu mógł orzekać w kwestionowanym przez skarżącego terminie. W ocenie Sądu nietrafny jest także zarzut skargi wskazujący na naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p. Zgodzić należy się z organami policji, że orzekanie na tej podstawie prawnej ma charakter uznaniowy. Konsekwencją tego stwierdzenia jest ograniczenie zakresu kontroli takiej decyzji, która może być dokonana w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd w takich przypadkach nie może odnosić się do merytorycznej oceny podjętego działania, a tylko ma rozważyć, czy w postępowaniu organy nie naruszyły granic swobodnego uznania, czyli nie przekroczyły przesłanek wskazanych w ustawie. Z treści art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p. wynika, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, jeżeli popełnienie tego czynu jest oczywiste i uniemożliwia to pozostawanie funkcjonariusza w służbie. W sprawie objętej skargą wszystkie elementy treści art. 41 ust. 2 pkt 8 u.p. zostały spełnione, zatem istniały podstawy do zastosowania uznania w nim wskazanego. Dodatkowo wskazać należy, że skorzystanie z uznania zostało przekonująco uzasadnione. W ocenie Sądu skarżący popełniając czyn wskazany w wyroku karnym utracił przymiot do pozostawania w służbie. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.