IV SA/Wa 606/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 606/13 UZASADNIENIE Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2012 r. umarzającej postępowanie w sprawie szkody w środowisku, polegającej na zanieczyszczeniu gruntu na skutek wycieku oleju z transformatora w rejonie podstacji trakcyjnej [...] w pobliżu ul. [...] w M., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (zwany dalej GDOŚ) podał, że zaskarżona odwołaniem decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (zwanego dalej RDOŚ w [...]) została odebrana przez P. S.A. Zakład [...] w dniu 12 września 2012 r., czego dowodem jest potwierdzenie odbioru pozostające w aktach sprawy. Organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. termin wniesienia odwołania upłynął w dniu 26 września 2012 r. Tymczasem odwołanie strony z dnia 25 września 2012 r. zostało nadane w urzędzie Pocztowym [...] w dniu 27 września 2012 r. i strona nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższymi ustaleniami GDOŚ stwierdził, że strona wniosła odwołanie z naruszeniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie GDOŚ złożyła P. S.A. w W. reprezentowana przez T.O. - Zastępcę Dyrektora Zakładu [...] w K., zarzucając naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie: - art. 134 w zw. z art. 58 poprzez wadliwe przyjęcie, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, a także, że wraz z odwołaniem powinna złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - art. 40 § 2 poprzez wadliwe doręczenie decyzji, a mianowicie z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika strony; - art. 7 poprzez naruszenie zasady dowodzenia prawdy obiektywnej i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; - art. 124 poprzez braki formalne w treści postanowienia, tj. brak oznaczenia strony do której postanowienie jest adresowane. Wskazując na powyższe uchybienia storn skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ odwoławczy dokonał błędnych ustaleń wyrażających się w przyjęciu, że decyzja organu pierwszej instancji została jej w sposób prawidłowy doręczona w dniu 12 września 2012 r. w związku z czym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 26 września 2012 r. Tymczasem GDOŚ pominął bardzo istotną w sprawie okoliczność, a mianowicie reprezentowanie strony przez pełnomocnika, którym jest Zastępca Dyrektora ds. Techniczno-Handlowych – T.O., zgodnie z treścią załączonego pełnomocnictwa. Powołując się na art. 40 §1 k.p.a. skarżąca podniosła, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to pisma doręcza się pełnomocnikowi. Dalej w skardze wskazano, że decyzja RGOŚ w [...] z dnia [...] września 2012 r. została doręczona do PKP Energetyka S. A. w Warszawie ul. [...], zaś do P. S. A. Zakład [...] w [...], gdzie ma siedzibę pełnomocnik decyzja trafiła dopiero w dniu 13 września 2012 r. W tej sytuacji termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 27 września i w tym też dniu zostało wniesione odwołanie. Ponadto w skardze zwrócono uwagę, że organ odwoławczy całkowicie pominął fakt, że wszystkie pisma w toku postępowania, za wyjątkiem zaskarżonego postanowienia, kierowane były do siedziby skarżącej w W., gdzie mieści się centrala spółki P. S. A. W odpowiedzi na skargę GDOŚ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo organ zaznaczył, że decyzja RDOŚ w [...] została odebrana w siedzibie pełnomocnika P. S.A. Zakład [...] ul. [...], K. w dniu 12 września 2012 r., zaś doręczenie decyzji do centrali Spółki w dniu 13 września 2012 r. wywołało tylko skutek poinformowania strony o fakcie wydania decyzji. Zdaniem organu nieuzasadniony jest zarzut strony o wadliwości doręczenia decyzji z pominięciem pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012r., poz. 270) , zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy Sąd dopatrzył się takiego naruszenia przepisów procesowych, które skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 134 k.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym są to dwie odrębne instytucje proceduralne (por. niepubl. wyrok NSA z dnia 10 listopada 1998 r., III SA 898/97). Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, która o sposobie zaskarżenia została pouczona. Organ orzekający wydając postanowienie w trybie 134 k.p.a. ma obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy jest ono dopuszczalne oraz czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. W przeciwnym wypadku naraża się na zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest data doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Analiza akt administracyjnych sprawy, przedstawionych Sądowi wskazuje, że organ odwoławczy w tym zakresie dokonał błędnych ustaleń, przyjmując za skuteczne doręczenie decyzji RDOŚ z dnia [...] września 2012 r. na adres Zakładu [...] skarżącej Spółki. Należy zaznaczyć, że zgodnie z wypisem z Krajowego Rejestru Sądowego siedziba spółki P. S. A. mieści się w W. Z wypisu tego nie wynika, ażeby Zakład [...] stanowił wyodrębniony oddział Spółki, której dyrektor byłby uprawniony do jego reprezentowania na zewnątrz, w tym w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Zgodnie z powołanym wypisem organem uprawnionym do reprezentacji Spółki jest jej Zarząd, zaś do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków Zarządu lub członka Zarządu łącznie z prokurentem. W sprawie niniejszej na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji żaden z dwóch pełnomocników Spółki, tj. A.Z.- zastępca dyrektora P. S.A.-Zakład [...], który wystąpił z wnioskiem o zwrot poniesionych kosztów z tytułu usuwania skutków zanieczyszczeń w środowisku, jak również Zastępca Dyrektora ds. Techniczno-Handlowych – T.O., nie ujawnili swoich pełnomocnictw, a zatem RDOŚ w [...] nie posiadał wiedzy, że w imieniu Spółki występują wskazani pełnomocnicy. Jak wynika z akt sprawy, dopiero na wezwanie organu drugiej instancji-z dnia 24 stycznia 2013r. skierowane do Zarządu Spółki na adres jej siedziby w W., Dyrektor Biura Organizacyjnego Spółki- E.M. przy piśmie z dnia 30 stycznia 2013r. przedłożyła GDOŚ pełnomocnictwa dla A.Z. i T.K. do reprezentowania P. S.A. w postępowaniach przed organami administracji. W tym miejscu należy zaakcentować, że w myśl art. 32 k.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnictwo takie może mieć różne formy, a zatem może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony, do prowadzenia poszczególnych spraw lub ich części, a nawet tylko do niektórych czynności procesowych. Jednakże zgodnie z naczelną zasadą pisemności wyrażonąw art. 14 § 1 k.p.a., informacja o pełnomocnictwie musi dotrzeć do organu prowadzącego daną sprawę administracyjną. Innymi słowy mówiąc, musi się ono uzewnętrznić w myśl art. 33 § 2 k.p.a. i w konsekwencji winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w aktach danej sprawy administracyjnej, tzn. zostać załączone do akt konkretnej sprawy administracyjnej i dopiero wówczas wywiera określony skutek procesowy. Mając zatem powyższe na uwadze uznać należy, że jeśli - co już wyżej wywiedziono - Spółka nie ujawniła ustanowionych pełnomocników w postępowaniu administracyjnym przed organem pierwszej instancji, to prawidłowe doręczenie decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2012r. nastąpiło w dniu 13 września 2012r, tj. w dniu doręczenia przesyłki do siedziby Spółki w W. Skoro odwołanie od tej decyzji zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 27 września 2012r., to stwierdzić należy, że termin z art. 129 § 2 k.p.a. do wniesienia odwołania został przez stronę skarżącą zachowany. W świetle powyższych okoliczności zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego, bowiem zostało ono wydane z naruszeniem art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 152, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.