II SA/Sz 696/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-10-16

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zasadna, jeśli inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę, a następnie wniosek ten został umorzony z powodu jego wycofania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozpoczęcie robót budowlanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania procedury z art. 48 Prawa budowlanego. Niewykonanie przez inwestora obowiązków nałożonych postanowieniem organu, mających na celu legalizację samowoli budowlanej, skutkuje wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Fakt złożenia wniosku o pozwolenie na budowę lub jego umorzenie nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, jeśli obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę po tym, jak inwestor nie dostarczył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. wadliwą interpretację przepisów, pominięcie rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego oraz niewykonalność nałożonych obowiązków. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2013 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po rozpoznaniu odwołania M. N. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nakazującej H. i M. N. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w miejscowości, gm. działka nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Opisane rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] przeprowadził oględziny nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb, gmina. Podczas oględzin stwierdzono, że nieruchomość jest zabudowana dwoma obiektami o konstrukcji drewnianej, w tym budynkiem parterowym z poddaszem użytkowym posadowionym na fundamencie betonowym z dachem stromym dwuspadowym, o wymiarach zewnętrznych i wysokości. Nadto ustalono, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego rozpoczęta została bez pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej i nie została jeszcze zakończona. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...]., nr [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane Inspektor wstrzymał roboty budowlane, nakazał zabezpieczyć teren budowy oraz nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie do dnia wymaganych prawem dokumentów tj. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projektu budowlanego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, celem doprowadzenia obiektu, wybudowanego bez pozwolenia na budowę do stanu zgodnego z prawem. W dniu [...] inwestor wystąpił o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Starostę Powiatu sprawy dotyczącej wydania pozwolenia na budowę na przedmiotowej nieruchomości. Dodatkowo organ powiatowy zgromadził w sprawie materiał dowodowy z którego wynika, że Starosta Powiatowy decyzją z dnia [...], nr [...] umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe z uwagi na fakt wycofania przez pełnomocnika inwestora wniosku o pozwolenie na budowę. Rozpoznając odwołanie M.N. na ww. decyzję Wojewoda postanowieniem z dnia [...] orzekł, iż zostało ono wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia. Powyższe postanowienie M. N. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dniu [...] do PINB wpłynęła decyzja Starosty Powiatowego z dnia [...] na podstawie której ww. organ wniósł sprzeciw do zgłoszenia budowy obiektu określonego przez inwestora jako "ekspozycja wystawowa obiektu drewnianego". Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgłoszeniem z dnia [...] M. N. poinformował organ o zamiarze budowy ekspozycji wystawowej obiektu drewnianego prefabrykowanego – rekreacyjnego w miejscowości, działka nr [...], załączając do zgłoszenia szkic sytuacyjny przedmiotowego obiektu, stanowiący kserokopię załącznika do protokołu oględzin PINB z dnia [...] Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [....] z uwagi na fakt, że teren na którym zaplanowano budowę " " przeznaczony jest pod zabudowę budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. W dniu [...] M.N. złożył w organie powiatowym wniosek z dnia [...]o unieważnienie postanowienia PINB z dnia [...] oraz opisany już wniosek o zawieszenie postępowania. W wyniku rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym protokół kontroli z dnia [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] odmówił zawieszenia postępowania. Rozpoznając zażalenie na ww. postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Mając na uwadze, że H. i M. N. nie wywiązali się w wyznaczonym przez organ powiatowy terminie z nałożonych na nich obowiązków Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] , nr [...] na podstawie art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę w m., gm., działka nr [...]. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 w myśl którego właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nie zgadzając się z opisaną decyzją organu I instancji M. N. złożył odwołanie wnosząc o zawieszenie postępowania dotyczącego usytuowania niedokończonego obiektu letniskowo-wypoczynkowego. Skarżący podał, że wnioskuje o zawieszenie postępowania z uwagi na złożoną w WSA skargę, która ma bezpośredni związek przyczynowy z niewydaniem pozwolenia na budowę w terminie 30 dni od złożenia wniosku. Odnośnie brakujących dokumentów, których przedłożenie nakazał organ, skarżący podniósł, iż wszystkie te dokumenty znajdują się w Urzędzie. Opisaną na wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane, można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31, które wskazują na wyłączenia w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę oraz wyliczają w jakich sytuacjach dokonuje się zgłoszenia budowy oraz robót budowlanych właściwemu organowi. W związku z tym, że przedmiotowy obiekt budowlany nie mieści się w katalogu obiektów budowlanych, których budowa wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, stosuje się art. 28 ust. 1 ustawy. W rozpoznawanej sprawie obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej posadowiony został na nieruchomości bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W takim przypadku zastosowanie ma tryb przewidziany w art. 48 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym w oparciu o art. 48 ust. 3 organ zobowiązał inwestorów do przedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych dokumentów. Niewykonanie obowiązku obligowało organ - stosownie do treści art. 48 ust. 1 ww. ustawy - do wydania nakazu rozbiórki. Dalej organ wyjaśnił, że fakt wniesienia skargi do WSA nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego. W dniu oględzin, tj. [..] obiekt budowlany nie posiadał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i z tego tytułu organ podjął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej. Z oświadczenia złożonego przez inwestora do protokołu oględzin, wynika, że obiekty zostały wybudowane. Złożenie przez skarżącego wniosku o pozwolenie na budowę lub zgłoszenie do organu administracji architektoniczno-budowlanej, po dacie wybudowania obiektu budowlanego, nie ma wpływu na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie. Również załączona przez skarżącego kserokopia wniosku o pozwolenie na budowę z dnia [...] złożona w Starostwie w dniu [...] nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ został on złożony po dacie wybudowania przedmiotowego obiektu. Na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego M.N. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji zarzucił im: - nieuwzględnienie stanu faktycznego, który ma istotny wpływ na charakter sprawy i sposób jej rozstrzygania; - wadliwą interpretację i przedwczesne zastosowanie art. 49 b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego; - pominięcie rozstrzygnięcia wstępnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy i kierunek jej rozstrzygania, a tym samym niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.; - nieuprawnione wydanie przez PINB postanowienia z dnia [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3, który w świetle stanu faktycznego był niewykonalny per analogia art. 156 § 1 pkt 5; - naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez wykorzystanie dominującej pozycji organów. W treści skargi M. N. wskazał, że z dniem 12 listopada 2012 r. wypowiedział pełnomocnictwo K. K. – K., o czym urzędy zostały niezwłocznie poinformowane. Powyższe dokumenty organy zagubiły, a Starosta decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. W ocenie skarżącego działania Starosty skierowane były na uchylanie się od wydania pozwolenia na budowę, o które wnioskował. Skarżący uważa również za wadliwe twierdzenie Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w decyzji z dnia [...]. Mianowicie wskazuje on, że Starosta Powiatowy decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę z uwagi na fakt, że stało się ono bezprzedmiotowe, wskutek wycofania przez pełnomocnika inwestora pozwolenia na budowę, podczas, gdy w tej dacie osoba ta nie była już pełnomocnikiem skarżącego. Orzekanie przez Wojewodę w postanowieniu z dnia [...], że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu jest wadliwe. Zgodnie z treścią art. 40 § 2 K.p.a. doręczenie pisma osobie, która nie jest pełnomocnikiem strony, nie wywołuje skutków prawnych. Rozstrzygana przez WSA kwestia związana jest z tym przepisem. Skarżący dowodzi bowiem, że decyzję Starosty z dnia [...] otrzymał w dniu [...] a odwołanie wysłał w dniu [...] zachowując tym samym termin określony w art. 129 § 2 K.p.a. Organy nie uwzględniając powyższego nałożyły na skarżącego obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, którego i tak nie był w stanie wykonać, ponieważ dokumenty te przekazał Staroście celem wydania pozwolenia na budowę domu, o czym poinformował organ. Również z tego powodu wnosił o zawieszenie postępowania. Organy odmówiły zawieszenia postępowania, ale nie rozwiązały takim rozstrzygnięciem problemu w kwestii niewykonalności nałożonego obowiązku dostarczenia dokumentów, które były w posiadaniu organów w tym PINB. Zatem w ocenie skarżącego wymagania Inspektora w tym zakresie były bezzasadne. W ocenie skarżącego, rozstrzyganie sprawy w oparciu o art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego jest nieadekwatne do rzeczywistej istoty sprawy, ponieważ rozpowszechnioną zasadą jest fakt, że gdy inwestor złożył do właściwego organu wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, a ten w ciągu 30 dni nie ustosunkuje się do niego, ani nie wniesie sprzeciwu, inwestor ma prawo rozpocząć prace budowlane, co skarżący uczynił przez zmontowanie składowanego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej. W świetle powyższego traktowanie spornego obiektu jako samowoli budowlanej jest zdaniem skarżącego niedopuszczalne. Przyjmując jednak, że Urząd miał prawo żądać wymienionych dokumentów, to powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inne organy, czyli Starostę i WSA, albo zwrotu przez Starostę dokumentów, bądź też wskazać możliwe fizycznie i prawnie procedury pozwalające na ponowne uzyskanie dokumentów, w sytuacji kiedy zostały one już wydane, ale są przetrzymywane przez organ administracji. M. N. wskazał, że przepisy ustawy Prawo budowlanego nie zawierają definicji składowania zakupionego obiektu drewnianego, a jedynie jego postawienia w sposób trwały. Poza wyznaczeniem kryterium obiektu, obowiązkiem organu nakładającego określony obowiązek na inwestora jest sprawdzenie na ile jest on w stanie go spełnić, czego organ w tej sprawie nie uczynił. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie znajdując podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, organ wyjaśnił, że dokumentacja dotycząca postępowań prowadzonych przez Starostę Powiatowego, na którą powołuje się skarżący, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie. Istotny w sprawie jest fakt, że skarżący nie wylegitymował się przed organem nadzoru budowlanego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. W postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego, skarżący nie ustanawiał pełnomocnika. Skarżący nie ma również racji powołując się na zwyczajowo przyjętą zasadę rozpoczęcia prac budowlanych, w sytuacji, gdy organ w ciągu 30 dni nie ustosunkuje się do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę ani nie wniesie sprzeciwu, zgodnie bowiem z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 – 31. Organ nie dopatrzył się również okoliczności, które uzasadniałyby zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy do kompetencji sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję ostateczną Sąd uznał, że skarga M. N. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa. W ocenie Sądu w sprawie prawidłowo zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. Zebrany w jego toku materiał dowodowy poddany został ocenie mieszczącej się granicach swobody zakreślonej w art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie tej bezbłędnej oceny dowodów należycie ustalono stan faktyczny. W szczególności Sąd nie znalazł podstaw do podważenia stanowiska organów obu instancji w kwestii kwalifikacji prawnej wykonanego obiektu i to zarówno w odniesieniu do pierwotnej wersji skarżącego utrzymującej, że jest to obiekt tymczasowy (pawilon wystawienniczy), jak i co do ostatecznego twierdzenia, że nie doszło do budowy, tylko do postawienia na płycie betonowej drewnianego obiektu, który został w całości przywieziony na teren jego nieruchomości. Wersjom tym przeczy zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności treść protokołu oględzin i dokumentacja fotograficzna. Na podstawie poczynionych ustaleń organy dokonały prawidłowej kwalifikacji spornego obiektu jako obiektu budowlanego, którego budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a w razie jego braku legalizacja jego budowy dokonywana jest w trybie art. 48-49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Z prawidłowo poczynionych przez organy ustaleń wynika zatem, że na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości, gm wybudowany został obiekt o konstrukcji drewnianej, parterowy z poddaszem użytkowym posadowiony na fundamencie betonowym z dachem stromym dwuspadowym, o wymiarach zewnętrznych i wysokości. Nadto ustalono że budowa tego obiektu rozpoczęta została bez stosownego pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Ustawa Prawo budowlane, której przepisy stanowiły podstawę prawną podjęcia zaskarżonej decyzji, w sposób kompleksowy normuje przebieg procesu budowlanego, prawa i obowiązki jego uczestników, kwestie dotyczące procesu budowy, użytkowania i utrzymania obiektów budowlanych. I tak, stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31. Przepisy art. 29 ustalają katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Budowa obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nie została objęta wyłączeniem od uzyskania pozwolenia na budowę przed jej rozpoczęciem. W myśl art. 48 ww. ustawy właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie: 1. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2. dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów o których mowa w ust. 3 traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych jeżeli budowa nie została zakończona. W świetle cytowanych wyżej przepisów art. 28 ust. 1 i art. 48 Prawa budowlanego zasadą jest, że rozpoczęcie robót budowlanych, poza przypadkami ściśle określonymi przez ustawodawcę, jest możliwe wyłącznie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozpoczęcie przez inwestora prac budowlanych lub wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego z mocy ustawy pozwolenia na budowę wiąże się z koniecznością zastosowania przez organ nadzoru budowlanego procedury przewidzianej w art. 48. Mianowicie, zanim organ wyda decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego zobowiązany jest zbadać czy zachodzą prawne możliwości jego zalegalizowania a więc, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. W tym celu organ w drodze postanowienia ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy i nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie ściśle określonych dokumentów, o których stanowi art. 48 ust. 3. Złożenie tych dokumentów traktowane jest stosownie do art. 48 ust. 5 ustawy jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i o pozwolenie na wznowienie robót budowlanych (o ile budowa nie została zakończona). Dopiero niespełnienie obowiązków nałożonych takim postanowieniem skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie wydany w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 prawa budowlanego nakaz rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, jest konsekwencją niewykonania przez stronę skarżącą obowiązków nałożonych przez Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]. W tych okolicznościach Sąd uznał za zasadne wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 ww. ustawy nakazującej rozbiórkę spornego obiektu budowlanego wybudowanego na działce nr [...] w bez wymaganego pozwolenia na budowę. Okoliczność wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę obligowała organ do wdrożenia procedury legalizacyjnej z art. 48 ustawy Prawo budowlane. W jej ramach Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] wstrzymał roboty budowlane, zabezpieczył teren budowy oraz nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie wymaganych prawem dokumentów. Niewywiązanie się przez inwestora z nałożonego obowiązku skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Wbrew przekonaniu skarżącego sam fakt złożenia do właściwego organu wniosku o wydanie zezwolenia na budowę nie stanowi legitymacji ani uprawnienia do rozpoczęcia robót budowlanych. Fakt złożenia przez skarżącego odrębnego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę jest w realiach niniejszej sprawy bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego organ może zawiesić postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. W oparciu o powyższy przepis skarżący żądał zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania jego skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie umorzenia postępowania pozwolenia na budowę oraz Starostę w przedmiocie zgłoszonego przez niego zamiaru budowy "ekspozycji wystawowej obiektu drewnianego". Jednakże powyższe zagadnienie pozostaje bez wpływu dla przedmiotowego postępowania. Istotne i podstawowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma fakt, że w dniu kontroli tj. M. N. nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę spornego obiektu, który był już praktycznie wybudowany. W takiej sytuacji organy były zobligowane prowadzić postępowanie z urzędu bez względu na fakt, czy przed organem administracji architektoniczno budowlanej toczy się postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. Rozstrzyganie w przedmiocie pozwolenia na budowę nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne w sprawie legalizacji samowoli budowlanej stwierdzonej na tej samej działce. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło