I OZ 2041/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Jolanta Sikorska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SA 911/02 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.H. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SA 911/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek J.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów. W uzasadnieniu postanowienia podano, że w dniu 11 lipca 2016 r. J.H., reprezentowana przez brata J.H., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy. W Rubryce 15 zatytułowanej "Podpis wnioskodawcy" podpis złożył J.H. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 19 lipca 2016 r. przesłano pełnomocnikowi J.H., dalej skarżąca J.H. urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPF), stanowiący załącznik do rozporządzenia Rady ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257), celem jego wypełnienia przez skarżącą i złożenia do Sądu w terminie 7 dni od dnia otrzymania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a. Formularz wniosku PPF przesłano przy piśmie sądowym z dnia 29 lipca 2016r. i doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 sierpnia 2016 r. W piśmie sądowym wyjaśniono, że tylko strona może złożyć podpis pod formularzem PPF. Nie jest natomiast możliwe nadanie biegu wnioskowi o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy zamiast J.H., w Rubryce 15 obejmującej podpis wnioskodawcy, podpisał się jej pełnomocnik w osobie J.H. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II SA 911/02 wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie pozostawiono bez rozpoznania, na podstawie art. 257 P.p.s.a. w związku z tym, że w zakreślonym w wezwaniu Sądu terminie strona nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Odpis zarządzenia z dnia 13 września 2016 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 września 2016 r. Pismem z dnia 27 września 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 13 września 2016 r., zarzucając referendarzowi sądowemu nieznajomość ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również bezpodstawne żądanie podpisania wniosku o przyznanie prawa pomocy osobiście przez skarżącą w związku z błędnym rozumieniem Rubryki 15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej. Sąd ten podał, że zgodnie z art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skoro skarżąca skutecznie wniosła sprzeciw, z obrotu prawnego usunięte zostało zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 13 września 2016 r. i wniosek o przyznanie prawa pomocy mógł być rozpoznany w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. strona, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek złożyć swój wniosek na urzędowym formularzu, według wzoru ustalonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 1257). Niezachowanie określonego w art. 252 § 2 P.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (Tadeusz Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2011, Komentarz do art. 257). W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Sąd I instancji podał, że z akt sprawy wynika, że wezwanie sądowe z dnia 29 lipca 2016 r. do nadesłania wypełnionego formularza PPF, podpisanego przez skarżącą J.H. wraz z pouczeniem, iż wypełniony formularz należy złożyć do Sądu w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 sierpnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 213 akt sądowych). Siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania upływał z dniem 18 sierpnia 2016 r. Strona w zakreślonym przez Sąd terminie nie złożyła żądanego formularza o przyznanie prawa pomocy PPf. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez ustanowienie adwokata w celu "ujawnienia zmowy pomiędzy Głównym Geodetą Kraju a sędzią Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej P.p.s.a. Stosownie do art. 257 P.p.s.a. wniosek, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Trafne jest więc stanowisko Sądu I instancji, że skoro skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym i nie podpisała tego wniosku osobiście jako wnioskodawca mimo wezwania oraz przesłania tego formularzu, to wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania. Na marginesie dodać należy, że w obowiązującym stanie prawnym, w związku z dodaniem przez art. 1 pkt 68 lit. a ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do art. 252 P.p.s.a. przepisu § 1a, za nieskuteczne uznać należy złożenie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 11 lipca 2016 r. podpisanego przez pełnomocnika skarżącej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.