II OZ 1097/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2337/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi T. J. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadów postanawia: oddalić zażalenie T. J. , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...] " T. J. w R. , w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadów, zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Postanowieniem z dnia 16 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Jak wskazał Sąd, z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż to strona, która żąda "ochrony tymczasowej" jest zobowiązana do wskazania przesłanek jej zastosowania. Oczywiście, na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd powinien wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie stanowi wymogu formalnego, lecz jest materialnoprawną argumentacją wniosku. Dlatego treść uzasadnienia wniosku nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia, natomiast jest oceniana z punktu widzenia zasadności wniosku. W niniejszej sprawie skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadnił swojego żądania, nie przedstawił żadnego argumentu wskazującego na potrzebę czy konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu niemożliwa była jego merytoryczna ocena (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04). Na powyższe postanowienie T. J. wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia, zarzucając naruszenie przez Sąd art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie skarżącego stanowisko Sądu I instancji jest błędne, ponieważ dopiero po zbadaniu również całości skargi oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd będzie mógł sprawdzić, czy zachodzą powody do wstrzymania wykonania postanowienia. Skarżący przytoczył orzeczenia, z których wynika, że sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu wykonania aktu. Ponadto skarżący podał okoliczności mające uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa główny ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli uzna, że spełniona jest ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostaną wykonane. Żądając wstrzymania wykonania aktu, strona powinna więc wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Z tego też względu podzielić również należało pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, zgodnie z którym, sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, powinien co prawda wziąć pod rozwagę wszelkie okoliczności, jednak nie może to prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek przyczyn mających uzasadniać wstrzymanie wykonania aktu, gdyż w konsekwencji prowadziłoby to do przerzucenia w całości ciężaru wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. na sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze, skoro jak zauważył Sąd I instancji, wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadów nie został merytorycznie w jakikolwiek sposób uzasadniony, to nawet przy założeniu, że sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę również okoliczności poza tym wnioskiem, złożony w sprawie niniejszej wniosek o wstrzymanie wykonania aktu nie mógł zostać uwzględniony. Prowadziłoby to bowiem, jak już wyżej wskazano, do przerzucenia całego ciężaru wykazania przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej na Sąd. Ponadto trzeba też zauważyć, że dla pozytywnego rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu nierzadko mają znaczenie okoliczności, które sąd administracyjny nie zawsze jest w stanie wywieść z akt sprawy, a co za tym idzie uwzględnić z urzędu, dotyczące na przykład sytuacji osobistej, rodzinnej skarżącego czy też sytuacji gospodarczej prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, gdy skarżący w złożonym zażaleniu jako okoliczności mające, jego zdaniem, uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazał m.in. na położenie ekonomiczne swojej rodziny. Z powyższych względów nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, że w przypadku rozpoznawanej sprawy, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania aktu nie został uzasadniony – odmówił zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 października 2013 r. wstrzymania wykonania postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. jest więc nieuzasadniony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.