II SAB/Sz 78/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Spółki A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, III. zasądza od Spółki A. na rzecz skarżącego A. K. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze na bezczynność z dnia 11 maja 2013 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. K. domagał się uznania, że Spółka A. pozostaje w bezczynności w związku z nieudzielaniem skarżącemu informacji publicznej (w zakresie pkt 3 wniosku, o którą wystąpił w dniu 8 listopada 2012 r.) Nadto wniósł o zobowiązanie przedsiębiorstwa do udostępnienia wnioskowanej informacji lub uznanie jego uprawnienia do uzyskania informacji. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu 8 listopada 2012 r. zwrócił się do Spółka A. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów prowadzonej w komunikacji autobusom P., tj. o podanie ile osób jest upoważnionych do kontroli biletów, czy są to osoby zatrudnione bezpośrednio w P., czy w podmiocie zewnętrznym, jeśli tak, to jaka jest jego nazwa, adres, ogólne zasady wynagradzania i czasokres zawarcia umowy oraz o przesłanie wzoru identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów. Skarżący podniósł, że wnioskowane dane nie zostały opublikowane na stronach internetowych organu. w tym w BIP i dlatego powinny być udostępnione na wniosek (art.10 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępnie do informacji publicznej – Dz. U. z 2001r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Spółka A. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne z zakresu transportu zbiorowego oraz dysponującym majątkiem publicznym, zatem zgodnie z art. 4 ust.1 tej ustawy, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Spółka otrzymuje za pośrednictwem Marszałka Województwa dopłaty do budżetu państwa do biletów ze stosowną ulgą, zaś 100 % udziałów ma Powiat Skarżący wyjaśnił, że pomimo upływu czternastodniowego terminu do udzielenia odpowiedzi, Spółka nie udzieliła pełnej informacji, co uzasadnia zarzut bezczynności. Pismem z dnia 5 grudnia 2012 r. Spółka udzieliła skarżącemu informacji w zakresie pkt 1 i 2 wniosku, lecz nie przesłała wzoru identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów (pkt 3 wniosku). Dlatego skarżący skierował do Spółki kolejne pismo z dnia 15 grudnia 2012r., przypominające treść wniosku. Pismo to pozostało bez reakcji, nie wydano stosownej decyzji ani też nie poinformowano o powodach opóźnienia w udzieleniu informacji. Z tych względów skarżący uznał skargę za konieczną i zasadną. Spółka A. odpowiadając na skargę A. K. wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie o umorzenie postępowania. Spółka potwierdziła, że nie przesłała skarżącemu wnioskowanego wzoru identyfikatora, gdyż go nie posiadała. Jednocześnie udzieliła wyczerpującej odpowiedzi na pozostałe pytania. Spółka wskazała, że pismem z dnia 5 lipca 2013 r. znak [...] skarżący został poinformowany o nieposiadaniu przez spółkę żądanej informacji publicznej, co zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), winno skutkować umorzeniem postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność. Ponadto Spółka podniosła, że niezależnie od powyższego, w niniejszej sprawie, zachodzi podstawa do odrzucenia skargi określona w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ skarga na bezczynność została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia. Termin do wniesienia skargi liczony od wezwania do usunięcia naruszenia prawa, upłynął z dniem 15 lutego 2013 r. Skarżący A. K. ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę oświadczył, że istotnie w piśmie z dnia 5 lipca 2013 r. otrzymał pełną i satysfakcjonującą go informację. Jednak udzielenie informacji nastąpiło po wniesieniu skargi na bezczynność organu, dlatego modyfikuje wniosek o: 1) uznanie, że na dzień wniesienia skargi strona przeciwna pozostawała w bezczynności w przedmiocie wnioskowanej informacji publicznej, 2) zasądzenie w oparciu o art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi w kwocie 100zł., 3) umorzenie postępowania w trybie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość (udzielenie informacji publicznej po wniesieniu skargi), Odnosząc się do wniosku organu o odrzucenie skargi skarżący podniósł, że wniosek jest nietrafny, bowiem nie ma terminu do wniesienia skargi na bezczynność organu tj. może ona być wniesiona dopóty, dopóki owa bezczynność zachodzi (vide wyroki: WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 166/10, WSA w Poznaniu sygn. akt II SAB/Po 54/13). Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Wniesienie skargi do sądu administracyjnego było uzasadnione, z uwagi jednak na udzielenie skarżącemu żądanej informacji (określonej w pkt 3 wniosku z dnia 8 listopada 2012 r.) przed rozpoznaniem niniejszej sprawy, postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący wniosek z dnia 8 listopada 2012 r. złożył w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej określonej jako "u.di.p."). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej. można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, konkretne działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany, a mianowicie podmiot ten może: 1) udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Organ dokonuje tego w formie czynności materialno – technicznej (pismem); 2) poinformować (pismem) wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 ustawy); 3) odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 ustawy, czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej (w przypadku podmiotów niebędących organami władzy publicznej art. 16 ustawy stosuje się odpowiednio na mocy odesłania z art. 17 ust. 1), 4) może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy. Zobowiązany podmiot działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13). Dopiero stwierdzenie braku podjęcia przez zobowiązany podmiot, będący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami ustawy i podjętych w jej granicach, uzasadnia skuteczność stawianego skargą zarzutu bezczynności podmiotu zobowiązanego. Z powyższego wynika, że stwierdzenie przez adresata wniosku, iż nie posiada żądanej informacji, nie stanowi przesłanki uprawniającej zobowiązany podmiot do milczenia. W sytuacji gdy adresat wniosku, gdy nie posiada żądanej informacji, pismem informuje o tym wnioskodawcę. Niesporne jest w sprawie, że skarżący w dniu 8 listopada 2012r. wystąpił do Spółki A. o udzielenie informacji publicznej. Nie budzi też wątpliwości, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z Krajowego Rejestru Sądowego (dołączonego do odpowiedzi na skargę ) wynika, że przedsiębiorstwo to powstało w wyniku komercjalizacji P. wyłącznym udziałowcem jest Powiat Jedną z kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 pkt 4 u.d.i.p. są podmioty reprezentujące osoby prawne samorządu terytorialnego. Wprawdzie ustawa nie definiuje tego pojęcia, jednak, poza samym województwem, powiatem czy gminą, będą to również osoby prane powołane lub utworzone przez organy jednostek samorządu terytorialnego – zgodnie z ustawą z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236). Zgodnie z art. 1 ust.2 tej ustawy, gospodarka komunalna obejmuje w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. W skład tych usług wchodzą również usługi transportu publicznego. Z treści art. 9 wynika, że usługi takie mogą być świadczone przez m.in. przez spółki kapitałowe w tym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, założone przez jednostki samorządu terytorialnego, co oznacza, że takie spółki są jednoosobowymi spółkami danej jednostki samorządu terytorialnego, gdyż ich wyłącznym udziałowcem jest taka jednostka, lub podmioty, w których jednostki samorządu terytorialnego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Podmioty takie, zaspokajają zbiorowe potrzeby społeczności lokalnej, a zwierzchni nadzór wykonuje jednostka samorządu terytorialnego. Z powyższego wynika, że Spółka A. jest osobą prawną samorządu terytorialnego zobowiązaną do rozpatrzenia wniosku skarżącego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z niekwestionowanych przez strony okoliczności faktycznych w sprawie wynika, że Spółka A. pismem z dnia 5 grudnia 2012 r. udzieliła skarżącemu informacji na pytanie pierwsze i drugie. W dniu 5 grudnia 2012 r. skarżący ponowił wniosek o udzielenie informacji w zakresie punktu trzeciego wniosku, tj. udostępnienia wzoru identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów. Wobec braku reakcji Spółki, skarżący pismem z dnia 11 maja 2013 r. wniósł skargę na bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Spółka pismem z dnia 5 lipca 2013 r. poinformowała skarżącego, że wprawdzie nie posiada ustalonego wzoru (szaty graficznej) identyfikatora, lecz by udzielić odpowiedzi wystąpiła do firmy rewizorskiej o przesłanie kopii udzielonych upoważnień, które dołączono do pisma. Z powyższego wynika, że bezspornie, w dacie złożenia skargi podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej był bezczynny, zatem uchybił obowiązkom wynikającym z art. 13 ust.1 i 2 u.d.i.p. W sytuacji, która wystąpiła w niniejszej sprawie, wobec dokonania żądanej czynności przed rozpoznaniem skargi na bezczynność, Sąd umorzył postępowanie sądowe w części obejmującej zobowiązanie podmiotu do dokonania czynności, jako bezprzedmiotowe. Sąd miał też na uwadze, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu nadanym ustawami: zmieniającą ustawę Kodeks postępowania administracyjnego i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 3 grudnia 2010 r. (weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r.), a także ustawę z dnia 25 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (weszła w życie z dniem 12 lipca 2011 r. ) stanowi, że "§ 1 Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. § 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6." Zestawienie tych norm prawnych wskazuje, że w aktualnym stanie prawnym orzekanie w przedmiocie bezczynności organu (lub innego podmiotu zobowiązanego jak ma to miejsce w przypadku przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej) wymaga od Sądu nie tylko ustalenia czy istniał stan bezczynności, ale także rozstrzygnięcia w przedmiocie stopnia spowodowanego nią naruszenia prawa i ewentualnego zastosowania środków dyscyplinujących. Stąd wypływa wniosek, że stwierdzenie, iż po wniesieniu skargi do sądu ustał stan bezczynności, nie jest równoznaczne z bezprzedmiotowością w zakresie rozstrzygnięcia czy bezczynność była rażąca i ewentualnego wymierzenia organowi grzywny. Odnosząc się zatem do kwestii, czy w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa w zwłoce odnośnie udostępnienia przez podmiot do tego zobowiązany żądanej przez skarżącego informacji publicznej Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. Zdaniem Sądu, bezczynność przedsiębiorstwa zajmującego się świadczeniem usług komunikacyjnych nie wynikała ani z lekceważenia skarżącego, czy celowej zwłoki w udzielaniu odpowiedzi, tylko z nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, która budzi ciągłe wątpliwości interpretacyjne. Uwzględniając powyższe, Sąd w pkt 1 wyroku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w sprawie. Na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. orzekł jak w pkt II wyroku. W pkt III wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., Sąd zasądził od Spółki A. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.